Dược phẩm cũ và vấn đề mới

Bản tin YDNN tháng này xin được gửi đến độc giả hai khuyến cáo cập nhật từ giới chức Y Tế, liên quan đến thuốc Colchicine và thuốc kháng sinh thuộc nhóm Fluoroquinolone.

Colchicine đã được dùng trong Y Dược hơn 100 năm qua. Trước khi các thuốc mới loại Steroids và NSAIDs ra đời, Colchicine đã được xem như loại thuốc hàng đầu để trị bệnh "Thống phong"; bệnh này còn được gọi là bệnh Gao (Gout).

Ngày nay cơ quan Food and Drug Administration (FDA) cũng còn cho dùng để trị bệnh "Thống phong" - bệnh Gao (Gout). Việc dùng Cochicine để trị Gao cũng đã được Bs Phạm Anh Dũng đề cập trong một trang mạng của YDNN; tương tác của Colchicine cũng đã được Ds Trịnh-Nguyễn Đàm Giang lưu ý trên một trang mạng khác của YDNN.

Cơ quan Food and Drug Administration (FDA) không cho phép dùng Colchicine dạng thuốc chích, và cũng đã cảnh báo dạng thuốc uống có thể gây rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy. Giữa năm 2007, cơ quan Therapeutic Goods Administration (TGA) của Úc đã khuyên nên hạn chế dùng Colchicine trong một số trường hợp như sau:

Colchicine chỉ nên dùng để trị Gao cấp tính và khi không thể dùng NSAIDs do chống chỉ định; hoặc

khi NSAIDs đã được dùng cho Gao nhưng thất bại hoặc gây nhiều tác dụng phụ không chịu được.

Nếu phải dùng Colchicine cho người lớn thì tổng lượng Colchicine nên hạn chế dưới 6 mg trong 4 ngày.

Sau một liệu trình dùng Colchicine, cần chờ một thời gian 3 ngày cho Colchicine loại ra ngoài cơ thể; sau đó mới tiếp tục liệu trình dùng Colchicine kế tiếp.

Nên tránh dùng Colchicine cho những người cao niên và người mắc bệnh gan hoặc thận. Nếu cần phải dùng Colchicine cho những lớp bệnh nhân này, tổng lượng Colchicine phải dưới 3 mg trong 4 ngày.

Độc tính của Colchicine có thể gây tác hại nặng và tử vong qua sự ức chế tủy xương vốn là cơ quan tạo máu và có thể làm suy yếu nhiều bộ phận khác của cơ thể.

Độc tính của Colchicine còn gia tăng nhiều hơn nếu bệnh nhân đang dùng các loại thuốc có khả năng gây rối loạn việc chuyển hóa Colchicine qua sự ức chế diêu tố CYP3A4. Những tử vong do dùng Colchine cùng với Clarithromycin là chứng minh cụ thể của sự tăng độc tính của Colchicine.

Cảnh báo thứ hai liên quan đến kháng sinh thuộc nhóm Fluoroquinolone.

Trong thập niên qua, kháng sinh thuộc nhóm Fluoroquinolone được đem dùng trong Y Dược làm vũ khí mới để cứu nguy và chống vi khuẩn đã đề kháng với một số kháng sinh khác. Không lâu sau đó, người ta đã biết là kháng sinh thuộc nhóm Fluoroquinolone có thể gây nên nhiều tác dụng phụ bất lợi; trong đó phải kể đến các tổn thương trên dây gân như viêm dây gân Achilles (Achilles tendinitis); thậm chí có thể có nguy cơ đứt dây gân (tendon rupture).

Kháng sinh thuộc nhóm Fluroquinolone gồm Ciprofloxacin (biệt dược là Ciproxin); Norfloxacin (Noroxin); Moxifloxacin (Avelox).

Do nguy cơ tổn thương trên dây gân, trong khi dùng các kháng sinh nhóm Fluoroquinolone này nếu thấy sưng, nóng, đỏ đau và nghi ngờ viêm dây gây, bệnh nhân cần cho vùng đau nghỉ ngơi và nhanh chóng tìm khám bác sĩ để xét lại việc dùng các thuốc nêu trên.

Trên đây là hai cảnh báo cập nhật về hai dược phẩm cụ thể. Mong rằng trong tương lai YDNN sẽ có cơ hội để kịp thời phổ biến những khuyến cáo cập nhật về việc xử dụng các thuốc khác, từ các Cơ Quan Thẩm Quyền Y Tế.