RadioWeb Y Dược Ngày Nay 06-09-2009 - "Talking E-Newsletter"
Bài này đã được Bích Vân đọc trong Y Dược Ngày Nay RadioWeb –
Xin mời nghe RadioWeb đặc biệt trong Y Dược Ngày Nay.

Hôm nay là ngày 6-9-2009, YDNN kính chào quý vị thính giả.
Chúng tôi xin giới thiệu mục:
1) Hình Ảnh Y Học Mỗi Tháng do Bác sĩ Trần Mạnh Ngô và Bác sĩ  Nguyễn Nguyên phụ trách
  Xin bấm Chuột vào hình để phóng lớn và xem giải đáp
2) Phát Thanh Y Học: Bệnh Lao_phần 2 do Bác sĩ Nguyễn Văn Đích phụ trách

Để mở đầu chương trình Radio Web Y Dược Ngày nay, xin mời quý vị nghe bài Phi lộ của Bác sĩ Nguyễn văn Đích : Y Tế Toàn Cầu
Quan niệm về y tế toàn cầu xuất phát từ quan niệm về y tế cộng đồng. Khác với y khoa điều trị y khoa cộng đồng dựa vào các dữ kiện dịch tễ để ngừa bệnh, bảo vệ sức khỏe đồng đều cho mọi người. Y khoa cộng đồng là trách nhiệm của một quốc gia nhưng trong thực tế bệnh tật và những yếu tố liên hệ đến sức khỏe không tự giới hạn trong biên giới địa lý.
Sau chiến tranh thế giới thứ II các nước hội viên Liên Hiệp Quốc lập nên Tổ chức Y tế Thế giới có nhiệm vụ tập trung các dữ kiện, đề ra các biện pháp cố vấn giúp các nước hội viên nâng cao việc bảo vệ sức khỏe của dân chúng. Đó là cơ cấu đầu tiên của nền y tế toàn cầu. Mỗi khi có thiên tai hoặc dịch bệnh, nhiều cá nhân và tổ chức nhân đạo đã tự nguyện cứu trợ nạn nhân dù xảy ra ở đâu như Hội Chữ thập Đỏ, Hội Bác sĩ Không Biên giới v..v.. Bệnh liệt kháng lan tràn lại là một động cơ thúc đẩy các nhà từ thiện tham gia. Sự đóng góp của họ có tính chất cá nhân và tự phát. Các nhà họat động trong lĩnh vực y tế thế giới đã lên tiếng vận động chính phủ các nước giàu và các công ty dược phẩm liên quốc gia nhận trách nhiệm.
Sự đóng góp của các nước giàu cho nền y tế toàn cầu là quyền lợi, bổn phận và nghĩa vụ. Bệnh tật và nghèo đói là cái vòng luẩn quẩn, là nguyên nhân gây bất mãn và mất ổn định, là nguồn gốc của bạo động và khủng bố. Ngày nay bệnh tật trở thành vấn đề an ninh của các quốc gia, đe dọa sự phồn vinh của các nước đã phát triển. Khi một phần của một lục địa bị tàn phá bởi dịch bệnh như đang xảy ra ở Phi châu, điều đó sẽ ảnh hưởng đến sự sử dụng nhân lực, khai thác tài nguyên, giảm sút nền kinh tế khu vực và ảnh hưởng đến nền kinh tế chung. Từ nhiều thế kỷ, các nước công nghiệp đã thu hút tài nguyên, nhân lực và tài năng của các nước nghèo do đó họ có bổn phận phải đóng góp trả lại. Riêng trong phạm vi y tế, 20% bác sĩ hành nghề ở Mỹ, 30% bác sĩ hành nghề ở Anh tốt nghiệp từ các nước khác. Khoảng 4% y tá hành nghề ở Mỹ đến từ Ấn độ, Philippines, Thái lan, Trung hoa và Phi châu như Nigeria, Kenya là các nước đang phát triển, đặc biệt là từ Phi châu nơi thiếu nhân lực y tế trầm trọng. Hoa kỳ thiếu y tá, không phải vì không có người muốn học nghề y tá mà vì không trả lương xứng đáng cho các thày cô nên không đủ người huấn luyện. Năm 2005, Hạ viện dành riêng 50 ngàn visas cho các y tá nhập cảnh vào Hoa kỳ. Các công ty dược phẩm liên quốc gia bảo vệ độc quyền sáng chế, dựa vào luật bảo vệ tài sản tinh thần nhưng họ đã lấy các cây thuốc từ các nước nhiệt đới mà dân gian đã có kinh nghiệm sử dụng và việc tìm ra các thuốc mới cũng dựa vào các nghiên cứu cơ bản do các chính phủ tài trợ, vì vậy các công ty này cũng có nghĩa vụ nhượng bản quyền để có thể sản xuất thuốc gốc rẻ tiền cần cho các bệnh nhân các nước nghèo. Mặt khác, cứu trợ đồng lọai trong hoàn cảnh nguy kịch là nghĩa vụ của loài người văn minh, những người giàu ở các nước đã phát triển không thể ung dung ngồi nhìn một phần nhân loại thiếu ăn và chết vì không có tiền mua thuốc.
Ngoài Tố chức Y tế Thế giới, đã có nhiều chương trình của chính phủ và quỹ tư nhân được thành lập để giúp giải quyết các vấn đề y tế trên toàn cầu. Quỹ của Bill và Melinda Gates thành lập năm 1994 nhằm tăng cường nền y tế và giảm nghèo trên toàn thế giới. Quỹ trị giá 35 tỉ Mỹ kim, mỗi năm chi 800 triệu Mỹ kim để trợ giúp nhiều chương trình từ chủng ngừa cho trẻ em đến nghiên cứu về HIV/AIDS, trợ giúp dịch vụ kinh tế cho người nghèo và phát triển nông nghiệp. Quỹ Toàn cầu chống AIDS, Lao và Sốt rét, thành lập năm 2002 trị giá 7.5 tỉ Dollars, tài trợ các dự án do các chính phủ liên hệ đề ra và thực hiện theo cách của các chính phủ đó. Đặc điểm của Quỹ Toàn cầu là tính công khai và cung cấp ngân khỏan dựa vào kết quả đạt đươc mà không can thiệp vào việc thực hiện dự án. Tính đến tháng sáu năm 2007, Quỹ Tòan cầu đã chữa được 1.9 triệu người tại 136 nước. Quỹ Clinton trợ giúp nhiều chương trình từ bảo vệ môi trường, giảm nghèo, y tế toàn cầu, giáo dục, giảm các mâu thuẫn về chủng tộc và tôn giáo. Trong phạm vi y tế, quỹ Clinton nhằm giúp người nhiễm HIV/AIDS có được thuốc điều trị với giá rẻ, tăng cường sự điều trị toàn diện, phòng ngừa, săn sóc trẻ em, tăng cường y tế nông thôn và nhân lực y tế. Từ ngày thành lập, quỹ Clinton đã giúp điều trị và săn sóc cho 750.000 người nhiễm HIV/AIDS trên toàn thế giới. Kế họach Khẩn cấp của Tổng thống Hoa kỳ (President’s Emergency Plan for AIDS Relief) gọi tắt là PEPFAR do tổng thống Bush ký thành lập, cung cấp 15 tỉ Mỹ kim trong 5 năm từ 2003, và tiếp tục bằng 48 tỉ từ 2009-2013 để điều trị bệnh AIDS, Lao và Sốt rét cho 15 nước trọng điểm trong đó có Việt nam. Đến tháng 9 năm 2008, PEPFAR đã chữa cho 2.1 triệu người nhiễm HIV/AIDS; số người được điều trị ở Việt nam tăng từ 700 trong tháng 9 năm 2004 lên 24.500 trong tháng 9 năm 2008. Người ta chỉ trích một số điều kiện dựa vào luân lý không được chứng minh là có hiệu quả trong việc phòng ngừa nhiễm HIV mà PEPFAR buộc các tổ chức hay quốc gia phải tuân theo.
Đã có một bước tiến quan trọng trong sự hợp tác để giải quyết các vấn đề y tế trên thế giới. Ước lượng có trên 60.000 tổ chức phi chính phủ (NGO) trợ giúp việc phòng ngừa và điều trị bệnh liệt kháng khiến cho bộ y tế nhiều nước gặp khó khăn trong việc theo dõi sự phối hợp họat động của các tổ chức đó để tránh sự trùng lấp. Nhiều tổ chức chỉ có mục tiêu khu trú và ngắn hạn trong khi nhu cầu về y tế của một nước thì đa dạng và phức tạp. Có thể đạt chỉ tiêu cung cấp thuốc điều trị liệt kháng cho một tỉ lệ phụ nữ có thai nhiễm HIV để ngăn ngừa sự truyền nhiễm cho trẻ sơ sinh nhưng thành quả đó sẽ có tác dụng hạn chế nếu nước sở tại không có một chương trình bảo vệ bà mẹ và trẻ em hữu hiệu vì nhiều bà mẹ chết trong khi sinh và trẻ em chết vì các bệnh nhiễm trùng khác. Do đó các họat động y tế toàn cầu cần:
- Phối hợp với chính quyền y tế tại nước sở tại để đáp ứng nhu cầu và hợp với điều kiện địa phương,
- Có tính toàn diện nghĩa là nâng cao sự phục vụ y tế nói chung,
- Tạo điều kiện cho các tổ chức y tế và nhân đạo địa phương phát triển và tồn tại để không mãi mãi tùy thuộc vào sự trợ giúp từ bên ngoài,
- Phổ biến nghĩa là không phân biệt, không có điều kiện ràng buộc,
- Công khai để duy trì sự trong sáng, ngăn chặn sự lạm dụng và tham nhũng.
Phương thức làm việc của Quỹ Toàn cầu đáng noi theo và Tổ chức Y tế Thế giới có thể là bộ phận phối hợp các họat động y tế trên thế giới.
Hy vọng có thể mở ra một kỷ nguyên mà mọi người có thể làm việc để cùng tiến bộ trong hòa bình.
Bác sĩ Nguyễn văn Đích

Tiếp theo, xin mời quý vị nghe bảng tóm tắt những vấn đề y học đã trình bày trong tháng qua.
Trước hết là bản tin y học của Bs Nguyễn văn Thịnh tiên đoán sẽ có khoảng 2 tỷ người trên thế giới bị bệnh cúm heo trong mùa thu và mùa đông năm nay, với 2 đe doạ khó tránh khỏi: nguy cơ rối loạn xã hội kinh tế và nguy cơ đột biến siêu vi trùng H1N1, sẽ gây tình trạng bệnh trầm trọng hơn. Bs Thịnh tường trình thuốc mới Diarylquinolines trị bệnh lao, ăn ít hơn để sống lâu hơn, phương pháp mới mổ não bằng siêu âm, cách mới trắc nghiêm di thể truy tầm ung thư buồng trứng phụ nữ, đồng hồ sinh học chống lại giấc ngủ, và một phẫu thuật mới chữa tai biến mạch máu não.
Bs Huỳnh Đỗ Phi với báo động nguy cơ vi trùng lao kháng thuốc.
Bs Vũ văn Dzi và những nguyên tắc duy trì tuổi thọ ở Mỹ.
Và Bs thú y Nguyễn Thượng Chánh đặt dấu hỏi bệnh dịch hạch phát triển tại Trung Quốc.
Trong Y Học thường thức, Bs Nguyễn văn Đức cho biết bệnh giời leo đã có thuốc ngừa, Bs Nguyễn Ý Đức với lời khuyên: tránh được bệnh nhờ hiểu biết, và tường trình những món ăn kích thích tình dục. Bs Vũ văn Dzi với 2 tường trình: 1) Buôn bán bộ phận ở Hoa Kỳ và ở một số nước trên thế giới, và 2) Thiền và sức khỏe.
Trong Y Khoa thực hành, Bs Nguyễn văn Thịnh thảo luận 3 vấn đề: 1) Hội chứng động mạch vành cấp tính, 2) Chấn thương lồng ngực, chest trauma, và 3) Cơn cao huyết áp Crise hypertensive.
Bs Trần mạnh Ngô thông tin cơ nguyên hội chứng đau đường hầm cổ tay.
Trong Y Dược Khoa lâm sàng, Bs Nguyễn thanh Trà tóm tắt những chỉ dẫn và biến chứng khi cắt hạch amyđan.
Bs Nguyễn tài Mai nói về 2 đề tài: 1) Vai trò của lá lách trong hệ thống miễn dịch, 2) Vấn đề y tế ở Mỹ.
Bs Nguyễn văn Đích bàn luận Cao cholesterol và Suy Tim.
Ds Lê văn Nhân đặt vấn đề hợp tác giữa bác sĩ và dược sĩ giúp bệnh nhân khỏi vào bệnh viện. Bs Trần mạnh Ngô tường trình liên hệ cơn đau tim co động mạch vành với hợp chất Malondialdehyde và cholesterol xấu LDL.
Trong Dược Phẩm, Tiến sĩ Bùi Quốc Quang ước định an toàn chấn thương gan khi dùng thuốc. Ds Lê văn Nhân với bản tin thuốc tháng Tám, 2009; Dữ liệu mới chứng minh lợi ích của thuốc trị cao mỡ Statin và thuốc ức chế Aromatase trị Ung Thư Vú phụ nữ.
Bs Trần mạnh Ngô thông tin thuốc Rivaroxaban với bệnh động mạch vành.
Trong Khảo cứu Y Khoa có 2 bài: bài thứ nhất của Bs Nguyễn đình Bá với trường hợp điều trị ung thư nhiếp hộ tuyến bằng hạt phóng xạ để gần (Brachytherapy) làm nghẽn động mạch thận bện phải và bài thứ hai của Bs Daniel Trương với những nhận xét và theo dõi giai đoạn tiền triệu chứng bệnh run chân tay người già Parkinson.
Trong Đọc Báo Y Khoa, Bs Trần mạnh Ngô thông tin chất cholesterol trong màng hồng huyết cầu liên hệ bệnh xơ cứng động mạch vành. So sánh thuốc Valsartan, Losartan và giải phẫu đốt vùng xung quanh tĩnh mạch phổi trong việc điều trị bệnh rung tâm nhĩ.
Trong Mục Y Sinh Học, có 2 bài: bài thứ nhất của Bs Trần mạnh Ngô với thông tin khám phá bộ di thể siêu vi trùng HIV của các khoa học gia thuộc Đại Học Y Khoa North Carolina và bài thứ 2 của Ds Lê văn Nhân với những tóm tắt nghiên cứu sinh y học cập nhật.
Trong Hỏi Đáp Y Học, Bs Đặng văn Việt trả lời giải phẫu mụn ruồi gần mí mắt và Bs Trần mạnh Ngô trả lời về những triệu chứng và điều trị bệnh lậu.
Trong mục Tham Khảo, có nhiều bài: Dược sĩ Trần việt Hưng và Bs Trần Quang Tuấn Anh với một loạt tham khảo về Dinh dưỡng và Sạn thận, Dược thảo và Sạn thận. Dược sĩ Trần việt Hưng với phương thuốc đặc biệt từ một sinh vật rất độc đáo, và Đặc tính dinh dưỡng của thịt cá sấu.
Bs Trường Xuân với cuộc đời trước mặt: những hình thức mai táng trên thế giới- cremation.
Bs thú y Nguyễn thượng Chánh với những đề tài: Vận động để được khỏe, Tâm sự của một Y Công và Nghỉ hưu sướng hay khổ.
Sau hết, Ds Lê văn Nhân với 2 vấn đề: Hạt Lanh giảm lipid trong máu và Tái xét mới công nhận dầu cá có ích cho tim mạch.

Xin tạm biệt quý vị thính giả và xin hẹn gặp quý vị tháng sau.
Y Dược Ngày Nay

>>>back>>>