RadioWeb Y Dược Ngày Nay
06-06-2009 -
"Talking E-Newsletter"
Bài này đã được
Bích Vân đọc trong Y Dược Ngày Nay RadioWeb –
Xin mời nghe RadioWeb đặc biệt trong Y Dược Ngày Nay.
Hôm nay là ngày 6-6-2009, YDNN chào mừng
quý vị thính giả. 
Trước hết chúng tôi xin giới thiệu:
1) Hình Ảnh
Y Học Mỗi Tháng do Bác sĩ Trần Mạnh
Ngô và Bác sĩ Nguyễn Nguyên
sưu tầm
Xin
bấm Chuột vào hình để phóng lớn và xem
giải đáp
2) Phát Thanh Y Học: Kế Hoạch Gia Đình của
Bác sĩ Nguyễn Văn Đích
Để tiếp theo chúng tôi mời quý vị nghe bài mở đầu của
Bs Nguyễn Ý Đức về:
Một số
ngộ nhận với bệnh tiểu đường
1-Tiểu đường
có thể lây lan
Tiểu đường
là một bệnh về nội tiết, gây ra do tuyến
tụy tạng không sản xuất được
insulin hoặc insulin giảm tác dụng. Vì vậy,
bệnh không lây lan như bệnh truyền nhiễm
nhưng bệnh có thể thừa kế (inherit) nếu
trong gia đình có người bị tiểu đường.
2-Như vậy thì khi bố mẹ bị tiểu
đướng là con cái cũng bị bệnh
Không hoàn toàn đúng
hẳn. Khi trong gia đình có người bị tiểu
đường thì con cháu có thể thừa kế
gen gây bệnh. Như vậy có nghĩa là con cháu có
nhiều nguy cơ hơn để dễ dàng mắc
bệnh chứ không đương nhiên bị bệnh.
Ngoài ra, nếu con cháu áp dụng các phương thức
phòng tránh bệnh như giảm cân khi mập phì, dinh
dưỡng hợp lý, vận động cơ thể...
thì rủi ro mắc bệnh cũng giảm.
3-Ăn nhiều đường
sẽ bị bệnh tiểu đường
Ðây là một ngộ nhận có
từ thuở xa xưa: ăn nhiều đường,
đái ra đường, kiến bu kín chung quanh bãi
nước tiểu. Khi đó, người ta gọi
tiểu đường là bệnh ‘nước tiểu mật
ong’. Thực ra, tiêu thụ quá nhiều đường
tinh chế không trực tiếp gây ra bệnh tiểu
đường, nhưng có thể đưa tới
mập phì, vì đường có nhiều calori mà rất
ít chất dinh dưỡng. Căn cứ theo thống
kê, thì 80% người mập kiểu trái táo, với
bụng bự, sẽ có nhiều nguy cơ bị bệnh
tiểu đường loại 2 hơn là người
cân nặng bình thường.
Bệnh nhân vẫn có thể ăn
đường nhưng số lượng đường
tiêu thụ phải bao gồm trong tổng số carbohydrate
dùng trong ngày. Ngoài ra, bệnh nhân cũng nên dùng đường
chung với các món ăn khác, nhất là với thực
phẩm có chất xơ, để glucose vào máu từ
từ, chứ không tăng vọt.
Xin nói thêm là, đường cũng ‘cứu’ người
bị tiểu đường. Ðó là khi đường
huyết đột nhiên xuống quá thấp, đặc
biệt là khi đang trị bệnh bằng thuốc
viên hạ đường hoặc insulin. Ðể tránh
ngất xỉu, chóng mặt...bệnh nhân phải tức
thì ăn một chút đường, như một
cục kẹo, một ly nước trái cây để
cơ thể có đủ glucose.
5-Có người nói đường
hóa học độc lắm, lại có người
nói nấu chè với đường hóa học ăn
rất ngon. Ðường
nhân tạo là đề tài của nhiều nghiên cứu
với kết quả là khen cũng nhiều và chê cũng
lắm. Tuy nhiên, theo Cơ Quan Thực Phẩm và Dược
Phẩm Hoa Kỳ, đường hóa học tương
đối an toàn nếu dùng đúng số lượng
theo hướng dẫn của cơ quan này và nhà sản
xuất. Với một số người, đường
thay thế có thể gây ra vài phản ứng nhẹ
như chóng mặt, nhức đầu, tiêu chẩy,
no hơi... Nếu dùng quá nhiều, đường
lại cho vị đắng.
Ngoai trừ đường aspartame (Nutrasweet, Equal),
các đường nhân tạo khác đều có thể
dùng như gia vị trong việc nấu nướng,
để thêm vị ngọt cho món ăn. Nhưng nếu
dùng để nấu chè thì e rằng ta sẽ tiêu thụ
quá nhiều hóa chất, tích tụ lại sẽ có
hại, đồng thời giá cả cũng đắt
hơn đường tinh chế.
6-Bị tiểu đường
là tôi phải bớt ăn cơm, ăn bánh mì
Nói "bớt ăn" cơm gạo
thì cũng không đúng lắm, mà phải ăn cơm,
bánh mì... cân bằng với các loại thực phẩm
khác, theo tỷ lệ 50% carbohydrate, 30% chất béo và
20% chất đạm. Cơm, mì.. là nguồn năng
lượng quý báu cho cơ thể mà ta không được
loại bỏ.
Có người đề nghị chế độ
ít carbohydrate, nhưng lại tăng chất đạm
và chất béo. Theo chế độ này lâu ngày, bệnh
nhân có nguy cơ bị bệnh tim, bệnh thận
nhiều hơn. Vì thế, cân bằng các loại thực
phẩm là điều cần làm. Ăn gạo lức,
còn cám thì đường glucose vào máu chậm hơn
là khi ăn gạo trắng tinh, hết cám.
Trái cây là món ăn tốt cho mọi
người, dù bị tiểu đường hay không.
Trái cây không có cholesterol, có nhiều chất xơ và
sau khi ăn, các loại đường trong trái cây
chuyển vào máu từ từ nên không gây ra cao đường
huyết đột ngột. Tuy nhiên, nếu tiêu thụ
nhiều trái cây quá thì cũng là điều không nên
vì ta sẽ bỏ qua các thực phẩm cần thiết
khác. Ðồng thời, ăn nhiều trái cây cũng
mang vào cơ thể nhiều chất ngọt, và đường
huyết sẽ tăng.
Nói là tuyệt đối không uống
rượu thì cũng quá khắt khe với thứ
nước "Tinh Thần" này và cũng gây "buồn buồn"
cho người bệnh. Theo các nhà chuyên môn dinh dưỡng,
người tiểu đường vẫn có thể
thưởng thức một lượng rượu
vừa phải (một lon la de, một ly rượu
vang đỏ..) trong hoặc ngay sau bữa ăn. Nhưng
nên nhớ rằng rượu cũng có một ít carbohydrate,
cho nên nếu "dô!dô!" thả cửa thì đường
huyết sẽ lên cao. Hơn nữa, đang chữa
bệnh bằng insulin mà uống nhiều rượu
vào lúc đói bụng thì đường huyết sẽ
xuống quá thấp, vì rượu làm giảm khả
năng cơ thể lấy glucose từ kho dự
trữ cũng như tăng glucose từ máu vào gan.
Thuốc chỉ
là một thành phần trong kế hoạch điều
trị bệnh tiểu đường. Các thành phần
khác như ăn uống cân bằng, hợp lý, có nếp
sống lành mạnh, thường xuyên vận động
cơ thể... cũng rất quan trọng để
giúp thuốc tác dụng hữu hiệu hơn
10-Bệnh nhân tiểu đường
phải ăn theo một chế độ riêng biệt
Các nhà dinh dưỡng đều đồng
ý rằng, bệnh nhân tiều đường có thể
dùng cùng các loại thực phẩm như mọi người
nhưng với số lượng vừa phải,
thích hợp với mức độ đường
huyết và liều lượng các thuốc hạ
đường huyết đang dùng. Và họ cũng
không cần tốn tiền mua những sản phẩm
được gọi là "dành riêng cho bệnh tiểu
đường".
11-Trẻ em bị tiểu đường,
lớn lên sẽ hết
Trẻ em bị
bệnh tiểu đường thường là do
tụy tạng không sản xuất được
insulin và được xếp vào loại 1, phụ
thuộc vào insulin. Trong trường hợp này, các
tế bào tụy tạng sản xuất insulin bị
hủy hoại, không tái tạo được, cho
nên các em tiếp tục mang bệnh và tiếp tục
cần insulin để kiểm soát đường
huyết. Hy vọng một ngày gần đây, khoa học
có thể ghép tế bào tụy tạng để cơ
quan này tự sản xuất insulin.
12-Phụ nữ bị bệnh
tiểu đường, không thể có thai được
Cách đây vài thập
niên, nhận xét này có thể là đúng vì phương
thức trị liệu bệnh tiểu đường
còn kém công hiệu và sự hiểu biết về bệnh
còn ít ỏi. Bây giờ nhờ có nhiều tiến bộ
trong việc điều trị, chăm sóc, phụ
nữ bị tiểu đường vẫn có thể
có thai, vẫn sanh con mạnh khỏe. Tuy nhiên họ
cần lưu ý nhiều hơn trong việc kiểm
soát đường huyết và tránh ăn uống buông
thả, tùy theo ý thích
13-Bệnh nhân tiểu đường dễ
đau ốm, cảm cúm
Mang bệnh tiểu
đường thì người đó cũng có thể
gặp các rủi ro như người không bệnh.
Cho nên nếu không cẩn thận, giữ gìn sức
khỏe thì cũng dễ dàng mắc bệnh như
ai. Còn như nếu muốn phòng tránh bệnh, như
bệnh cúm, thì phải chích ngừa hoặc đừng
hít phải virus cúm. Hơn nữa, nếu chẳng
may bị cúm thì đường huyết sẽ lên
cao ngay.
14- Bệnh nhân tiểu đường
có thể ăn thả cửa các món ăn ‘không có đường’
(sugar-free)
Sugar-free không có nghĩa
là không có calori. Nếu ăn thả cửa các món ăn
này thì sẽ dễ dàng bị mập phì, và hậu
quả là tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu
đường. Cho nên, bệnh nhân cần lưu ý
tới số lượng calori trong thực phẩm
để tránh mập và giữ mức đường
huyết bình thường.
Kết luận
: Tiểu đường
là bệnh nghiêm trọng, thường thấy, điều
trị tốn kém nhưng có thể kiểm soát được.
Ðó là nhờ ăn uống hợp lý, hoạt động
cơ thể, giảm cân nếu quá cao, dùng thuốc
theo chỉ dẫn, thử đường huyết
tại gia... Ngoài ra, cũng nên tìm hiểu cặn kẽ
về bệnh, phân biệt sự thật với huyền
thoại ... để an tâm trị bệnh, tận
hưởng niềm vui cuộc đời...
Bác sĩ Nguyễn Ý Ðức, M.D., Texas-Hoa
Kỳ
Trong mục Tin Mới Y học, đặc biệt trong
tháng này có nhiều bài về cúm heo, gồm những điều cần biết, cách phòng
ngừa và nguy cơ đại dịch nếu siêu vi cúm heo kết hợp với cúm gà do các
bác sĩ Trần mạnh Ngô, Vũ văn Dzi và Nguyễn văn Thịnh viết. Bs Thịnh
cũng cho biết những tin tức khác như bí quyết để sống lâu, ca đầu tiên
ghép mặt và bàn tay...
Trong mục Y học Thường thức, Bs Nguyễn
Ý Đức cho thêm những kiến thức chuyên môn về cúm heo, về tóc, về thuốc
ở trong rau. Bs Nguyễn văn Đức phân biệt giữa cảm và cúm. Bs Trần mạnh
Ngô viết về bệnh cơ tim phì đại.
Trong mục Y Dược khoa Thực hành, Bs Nguyễn
văn Thịnh viết về cấp cứu xuất huyết dạ dày và ruột trên, cấp cứu tăng
thân nhiệt, và cấp cứu dị vật. Bs Nguyễn tài Mai nêu vấn đề tăng cholesterol
trong máu.
Trong mục Y Dược khoa Lâm sàng, Bs Nguyễn
văn Đích viết về ứng dụng lâm sàng của BNP và NT-proBNP; Bs Nguyễn tài
Mai viết về đọc X quang, về một ca lâm sàng trong báo New England Journal
of Medicine, về chữa bệnh và cuộc sống ở Hoa kỳ, về ung thư tuyến tiền
liệt di căn, ung thư vú và ung thư hậu môn; Ds Lế văn Nhân cho biết
về giá trị tiên lượng của albumin niệu.
Trong mục Dược Phẩm, Bs Trần mạnh Ngô thông
báo FDA cho phép dùng một số thuốc mới để điều trị chấy, sốt rét, kinh
phong và thống phong; Ds Lê văn Nhân cho biết chondroitin chứng tỏ có
tác dụng đối với chứng thoái hóa khớp gối, về sự hữu hiệu của các thuốc
hạ huyết áp.
Trong mục Khảo cứu, Bs Nguyễn đình Bá và
cộng sự kiểm điểm các phương pháp chụp nhũ ảnh khác nhau trong việc
truy tầm và theo dõi điều trị ung thư tuyến nhũ; Gs Nguyễn văn Tuấn
nghiên cứu về yếu tố di truyền-dược học trong lãng xương và về viễn
tượng của sự điều trị và tiên lượng phù hợp với từng cá nhân.
Trong mục thảo luận Báo Y khoa, Bs Trần
mạnh Ngô điểm các bài báo về sự liên hệ giữa nhiễm HIV/AIDS và bệnh
tim mạch, về điều trị tiểu són; Bs Nguyễn tài Mai điểm các bài về suyễn,
về ung thư buồng trứng, và bàn về chữ “fellowship”; Ds Lê văn Nhân cho
biết một số tin về điều trị tiểu đường.
Trong phần Y Sinh học, Ts Bùi quốc Quang
viết về quá trình sản xuất thuốc chủng và cho rằng cần có thời gian
để sản xuất thuốc chủng ngừa cúm heo; Bs Trần mạnh Ngô cho biết về sự
tự kiểm sóat của tế bào khi DNA bị hư hại.
Trong phần Hỏi Đáp Y học, Bs Vũ quý Đài
trả lời về cách uống aspirin và Tylenol.
Trong phần Tham Khảo có các bài của Ds
Trịnh Nguyễn Đàm Giang về biểu tượng của ngành Y, của Bs thú y Nguyễn
thượng Chánh về cúm heo và sự đột biến của siêu vi cúm heo, về khả năng
ghép tạng từ heo, về mai táng; của Bs Nguyễn đình Nguyên về sữa nhiễm
perchlorate; của Ds Trần việt Hưng về giá trị dinh duỡng và trị liệu
của hải sâm, về trai nước ngọt và của Bs Trường Xuân về yoga và đời
sống.
Ngoài ra còn có mục vườn hoa âm nhạc với bản “Em như nụ hồng” thơ của
Trần Ngọc, nhạc của Bs Phạm Anh Dũng và các mục thường lệ như Đố vui
để học, Từ điển Anh Việt Pháp, Xếp loại bệnh quốc tế và dịch thuật do
Bs Nguyễn Nguyên phụ trách.
Mời quý vị cùng xem.
