RadioWeb Y Dược Ngày Nay 06-02-2010 - "Talking E-Newsletter"
Bài này đã được Bích Vân đọc trong Y Dược Ngày Nay RadioWeb –
Xin mời nghe RadioWeb đặc biệt trong Y Dược Ngày Nay.

Hôm nay là 6 tháng Hai năm 2010, YDNN kính chào quý vị thinh giả.
Trong tháng Giêng, chúng tôi xin giới thiệu:
1) Mục Hình Ảnh Y Học Mỗi Tháng với "U Bướu Não" do Bác sĩ Trần Mạnh Ngô và Bác sĩ  Nguyễn Nguyên phụ trách.
  Xin bấm Chuột vào hình để phóng lớn và xem giải đáp
2) Phát Thanh Y Học với bài nói về "Giấc Ngủ" do Bác sĩ Nguyễn Văn Đích phụ trách.

Để mở đầu chúng tôi xin mới quý vị nghe bài viết "Một Sức Khỏe Chung hay là Bệnh tật, Sinh vật và Môi trường" của Bác sĩ Nguyễn văn Đích:
Mùa đông năm nay chúng ta phải đối phó với hai lọai cúm: cúm mùa hàng năm và cúm mới H1N1 2009. Đặc điểm của cúm mới H1N1 2009 là đã xuất hiện vào cuối mùa xuân, kéo dài qua mùa hè, phát triển nhanh và đã lấn át cúm mùa. Cúm mới H1N1 2009 phát xuất từ loài heo ở Mexico, kết hợp đặc tính di truyền của cúm heo, cúm gia cầm và cúm người. Heo có khả năng tiếp nhận các siêu vi cúm và các siêu vi trao đổi tín hiệu di truyền cho nhau phát sinh ra một chủng siêu vi khác có đặc tính di truyền và khả năng gây bệnh riêng do đó mỗi năm ta lại phải đối phó với một loại cúm mới.
Năm 2006 thế giới đã phải đương đầu với dịch cúm gia cầm phát xuất từ Nam Trung hoa và Đông Á là nơi mà heo người và gà vịt sống gần nhau đã tạo ra một chủng siêu vi lan tràn trong gia cầm và được các loài chim di cư đem đến các nơi xa xôi như Alaska và Tây Âu gây thiệt hại về kinh tế và đe dọa gây bệnh cho người. Sau đó tại Việt nam lại xuất hiện một số trường hợp tiêu chẩy do vi khuẩn tả gây ngạc nhiên cho một số người vì tưởng rằng tả đã được lọai trừ khỏi Việt nam từ sau nạn dịch xảy ra tiếp theo nạn đói năm Ất Dậu 1944. Nhưng những bệnh tiêu chẩy cấp không chỉ khu trú ở các nước đang phát triển, năm 2006 tai Hoa kỳ cũng xảy ra các trường hợp tiêu chẩy do ăn spinach bị nhiễm khuẩn. Nghiên cứu dịch tễ cho biết rằng spinach được tưới từ nguồn nước bị nhiễm chất bài tiết của các loài đông vật trong hoang dã. Chúng ta cũng còn nhớ “Bệnh Bò Điên” một bệnh có thể truyền cho người vì ăn sản phẩm từ bò bị bệnh đã gây thiệt hại lớn lao về kinh tế cho các nước chăn nuôi và sản xuất thịt bò. Đề cập đến những bệnh dịch trong những thập niên vừa qua không thể không kể đến bệnh liệt kháng do nhiễm HIV. Nhiễm HIV/AIDS được mô tả lần đầu tiên ở California năm 1981do một siêu vi vốn gây bệnh ở khỉ đã nhẩy từ khỉ sang người. Từ khi đuợc mô tả đến nay, HIV/AIDS đã làm cho 27 triệu người chết, ước tính mỗi năm có thêm 2 triệu người bị chết vì HIV/AIDS, hiện đang có 33.4 triệu người nhiễm HIV và mỗi năm lại có thêm 2.7 triệu người mới mắc bệnh. Trong khi sự lan tràn đã chậm lại ở các nước giàu, nhiễm HIV/AIDS tiếp tục hoành hành tại các nước nghèo, đã phá hủy cơ cấu tổ chức xã hội của nhiều nước Phi châu, làm tiêu tan những thành tựu về kinh tế mới đạt được.
Tại các nước công nghiệp phát triển, từ nhiều năm người ta tưởng không còn các bệnh truyền nhiễm, chỉ còn hai lọai bệnh mãn tính là bệnh tim mạch và ung thư thì nay lại thấy xuất hiện các “bệnh nhiễm mới nổi” (emerging diseases) như HIV/AIDS, West Nile virus, lao kháng thuốc .... Sự xuất hiện của các bệnh này chứng minh cho một sự thật đã được biết từ lâu là bệnh ở người liên hệ mật thiết với bệnh ở súc vật và xảy ra trong một số điều kiện của môi trường Trong số 1.461 bệnh ở người 60% do tác nhân gây bệnh ở nhiều loài sinh vật khác. Khoảng 75% các bệnh nhiễm mới nổi ở người phát sinh từ súc vật. Tình trạng sử dụng đất đai, sử dụng nguồn nước, xây cất công trình, phân phối dân cư, thay đổi về tình trạng miễn dịch có ảnh hưởng đến sức khỏe của người và loài vật qua sự ô nhiễm lây lan, và là điều kiện gây ra các bệnh nhiểm mới nổi. Tình trạng kinh tế yếu kém, sự phân phối tài nguyên không đều làm cho một số đông dân chúng không được hưởng những điều kiện chăm sóc sức khỏe cần thiết. Thêm vào đó chiến tranh gây mất ổn định, tạo ra các làn sóng di cư, phá vỡ cơ cấu gia đình và xã hội, cũng là những điều kiện làm cho bệnh tật lan tràn. Khoa học kỹ thuật phát triển, con người di chuyển nhanh và nhiều hơn bao giờ hết. Không có nơi nào trên thế giới còn được coi là xa xôi hẻo lánh. Một người ở một đầu trái đất có thể đi đến đầu bên kia trong vòng 24 giờ. Cùng với sự di chuyển của con người là bệnh tật. Sự hâm nóng toàn cầu đã làm cho các bệnh nhiễm khuẩn xuất hiện ở các vùng ôn đới. Do đó bệnh của nước nghèo cũng đe dọa nước giàu và nhiễm siêu vi cúm heo, cúm gà, liệt kháng, lao kháng nhiều thuốc...là vấn đề chung của mọi người.
Trong khi đó việc theo dõi phòng ngừa dịch bệnh ở người, súc vật và những biến đổi của môi trường lại do những bộ phận khác nhau đảm nhiệm. Nhận thấy rằng hậu quả của bệnh dịch tại các nước nghèo tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế và an ninh của Hoa kỳ nên Viện Y khoa khuyến cáo Hoa kỳ cần lãnh vai trò tiên phong trong việc xây dựng cơ sở, phối hợp họat động và phát triển mạng lưới toàn cầu để cải thiện sự phòng bệnh.
Năm 2006 Tổ chức Lương Nông Quốc tế (FAO) đã thiết lập một trung tâm ở Rome để theo dõi và đối phó với các bệnh nhiễm mới nổi ở súc vật mà trọng tâm là theo dõi dịch cúm gia cầm. Năm 2008 bộ Canh nông Hoa kỳ và cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) bắt đầu chương trình theo dõi dịch cúm ở heo. CDC cũng gửi các bác sĩ thú y có kinh nghiệm đến làm việc với các cơ quan quốc tế và tại các điểm nóng trên thế giới như Bangladesh, Nigeria và Việt nam (Hà nội) cố vấn về kỹ thuật và lập chương trình phòng ngừa trong thú y và các vấn đề liên hệ giữa bệnh của súc vật và người.
Với cái nhìn bao quát, các chuyên gia trong các lãnh vực y tế và khoa học đã họp hội nghị thượng đỉnh vào ngày 17 háng 11 năm 2009 tại Washington DC, đề ra một kế hoạch lâu dài. Hội nghị nhấn mạnh sự liên quan mật thiết giữa bệnh của người và của súc vật cũng như ảnh hưởng trực tiếp của môi trường. Hội nghị nhận thấy cần phải xây dựng cơ sở hạ tầng để phát hiện và theo dõi các bệnh nhiễm khuẩn, phối hợp hoạt động giữa các bộ môn khác nhau như thú y, y khoa và các khoa học về môi trường mà phương hướng là “phòng ngừa từ thượng nguồn” nghĩa là ngăn ngừa bệnh tật từ chỗ khởi đầu chứ không phải là chỉ đối phó với bệnh tật khi chúng đã xảy ra như hiện nay và đề ra một chiến lược toàn cầu để phòng ngừa và đối phó với bệnh dịch.
Kế họach “Một Sức Khỏe Chung” (One Health) cải thiện sức khỏe của mọi người bao gồm cả sức khỏe loài vật và bảo vệ sự lành mạnh của môi trường trong một thế giới mỗi ngày một liên hệ với nhau nhiều hơn.
Bác sĩ Nguyễn văn Đích

Y Dược Ngày Nay xin tóm tắt những bài đã phổ biến trong tháng Giêng năm 2010 vừa qua.
Trong Tin Mới Y Học: Bs Nguyễn văn Thịnh phổ biến tin tức uống sinh tố D từ 700 tới 1000 đơn vị giảm nguy cơ té ngã. Tỉ lệ bệnh cận thị tăng cao ở Hoa Kỳ: từ 25% tới 42% . Chế độ ăn uống, thóí quen trong đời sống, nơi ăn ở, trình độ văn hoá, học hỏi, dùng máy vi tính đóng vai trò phát triển nguy cơ bệnh cận thị. Tình trạng căng thẳng tăng nguy cơ tiểu đường. Một thử nghiệm cho biết ức chế thụ thể IGF1 ở chuột giảm nguy cơ bệnh lãng quên Alzheimer. Ăn uống đúng cách có thể giảm nguy cơ ung thư. Hai vi khuẩn trong ruột Clostridium và Bacteroids tăng cao nguy cơ mập phì. Tập thể dụng đi bộ nhanh giảm nguy cơ tử vong. Gene trị liệu giảm triệu chứng bệnh Parkinson. Tuổi thọ phụ nữ có thể do nguồn gốc di truyền. Và, uống rượu tăng cao nguy cơ ung thư vú.
Ds Lê văn Nhân loan tin: Chống sốt rét bằng phương pháp vô sinh. Và tin về lao kháng nhiều thuốc (MDR-TB: Muti-drug resistant).
Bs Trần Mạnh Ngô với tin: thuốc Statins thường dùng điều trị bệnh cao mỡ có thể giảm nguy cơ bệnh suyễn. Bệnh nhân bị lao tăng nguy cơ tai biến mạch máu não do mạch máu não co nhỏ.
Trong Y Học Thường Thức: Bs Nguyễn Thị Nhuận bàn luận về chứng bặt kinh ở phụ nữ, đặc biệt khi thiếu nữ bị bặt kinh. Bs Nguyễn Ý Đức cho quà tặng thêm của hoạt động tình dục. Bs Nguyễn ý Đức chỉ dẫn 9 điều quyết tâm nên làm trong năm mới.
Trong Y Khoa Thực Hành: Bs Nguyễn văn Thịnh trình bày nhiều vấn đề như: Ngộ độc cacbon oxýt, một triệu chứng thường gập trong cấp cứu như choáng (shock), một kỹ thuật cấp cứu nội thông khí quản (intubation endotracheale), bệnh phỏng (brulures), xơ gan (cirrhose du foie), xơ gan cấp tính (insuffisance hépatique aigue), và Nghẽn Mạch Phổi (Embolie Pulmonaire).
Ds Lê văn Nhân: thêm thông tin về điều trị bệnh thiếu máu ở người bệnh thận.
Bs Tuấn Lưu chỉ dẫn những điều cần biết tu nghiệp ở Hoa Kỳ.
Trong Y Khoa Lâm Sàng, Bs Nguyễn tài Mai tường trình một trường hợp Sốt và suy chức năng phổi khi nhập viện, đã tử vong vì bệnh cúm H1N1. Bs Nguyễn tài Mai viết về thuốc Clozapine và bệnh ruột già lớn Megacolon, bệnh nhân ung thư bao tử (gastric carcinoma), chọn thuốc CisPlatinum và Taxanes điều trị một trường hợp ung thư bệnh tiêu hoá, bao tử.
Bs Nguyễn văn Đích tường trình một trường hợp lâm sàng vàng da tắc mật.
Trong Dược Phẩm, Ds Lê văn Nhân cho biết: dùng thuốc sát trùng không đúng cách có thể giúp một số vi trùng đề kháng kháng sinh. Tác dụng ngoài chỉ định của thuốc uống ngừa thai (OC: Oral contraceptive). Thuốc mới Ticagretaor có thể cạnh tranh với Clopidogrel. Và một tường trình nói về Statin với đột quỵ.
Ds Nguyễn Ngọc Lan đặt vấn đề: Thuốc Đồng Dạng là gì?
Ds Phạm hữu Hiền và Phạm thị thanh Tâm nói về Cơ chế tương tác dược phẩm của Mỹ.
Ds Mai Tuyết Ánh bàn về Phản ứng tương tác (Interaction) giữa một số thuốc và nưóc bưởi (grafruit).
Trong Khảo cứu Y Khoa: Bs Võ văn Cầu trình bày một trường hợp hiếm thấy: đẻ sinh 4 tại Little Sài Gòn, California, Hoa Kỳ.
Bs Đặng văn Việt và Bs Nguyễn tài Mai nói về ung thư melanoma trong võng mạc. Bs Đặng văn Việt gặp một trường hợp duy nhất ung thư melanoma trong võng mạc tại Mỹ, sau 30 năm hành nghề chuyên khoa Bệnh Mắt. Bs Việt đặt dấu hỏi: liệu bệnh nhân bị bệnh rôí loạn tự miễn dịch (autoimmune disease) có nên khám giác mạc thường xuyên (routine dilate retinal exam) để sớm truy tầm ung thư melanoma trong võng mạc mắt.
Trong phần Đọc Báo Y Khoa: Bs Trần mạnh Ngô trình bày những vấn đề y khoa đăng trong các báo trong tháng 12/ 2009 và tháng Giêng 2010, như: phối hợp Artemether và Lumefantrine trị sốt rét, thử viêm gan B khi bệnh nhân uống thuốc chống hoại tử TNF chữa phong thấp rheumatoid, trường hợp nào chích thuốc peravamir trị cúm H1N1, thuốc Gabapentin Enacarbil trị bệnh chân đạp khi ngủ, liên hệ thiếu sinh tố D vơí bệnh sa sút trí tuệ người già và bệnh mạch máu não, thuốc Bosentan trị bệnh động mạch phổi cao áp huyết kinh niên vì nghẽn máu cục (chronic thromboembolic pulmonary hypertension). Tìm hiểu những cơ nguyên gây bệnh tiểu đường khi có thai, và nhiễm trùng Cytomegalovirus kinh niên có thể gây bệnh viêm ruột.
Trong Y Sinh Học: Ts Nguyễn Đức Thái nói về Bio Tech trong năm 2009 ở Hoa Kỳ.
Bs Trần mạnh Ngô tường thuật kết quả nghiên cứu của Ts Scott O’ Neil tìm hiểu khả năng vi trùng Wolbacteria giảm truyền bệnh siêu vi trùng do muỗi gây nên như bệnh sốt xuất huyết hay bệnh sốt rét do ký sinh trùng Plasmodium Falciparum.
Trong phần Hỏi Đáp Y Học, Bs Nguyễn Trần Hoàng giải thích bệnh tiểu đường và Cảm cúm Dị ứng.
Sau hết, chúng ta có rất nhiều bài Tham Khảo, Bs Thú Y Nguyễn thượng Chánh với Chăn Nuôi tại Gia Nã Đại, Cọp trong Y Học cổ truyền, Hành vi bất thường của thú vật có thể dự báo thiên tai gần kế.
Bs sĩ Thú Y Nguyễn thượng Chánh với Ds Nguyễn Ngọc Lan và bài Siêu quả hay Siêu Marketing?
Ts Dược Khoa Trần việt Hưng với tham khảo: trái cây Câu Kỷ, Wolfberry và Goji berry; Thịt Cọp và các phương thuốc từ Cọp.
Bs Trường Xuân đi tìm thuốc trường sinh: Thung Lũng Bạch Mã (Quảng tây) và thiên đàng nơi hạ giới Shangri La.
Bs Vũ văn Dzi với bài Nữ trang bị nhiễm độc chất Cadmium.
Sau hết, Bs Thái Minh Trung với Tham Khảo: Sanh tử dưới cái nhìn của tôn giáo và khoa học não bộ.

Y Dược Ngày Nay

>>>back>>>