Phản ứng lao tố da dựa vào sự miễn dịch tế bào vẫn được dùng rộng rãi từ trên 100 năm để chẩn đóan bệnh lao có một số hạn chế vì:
• dễ bị sai lầm do kỹ thuật chích vào trong da và cách đọc kết quả,
• người đựoc thử phải trở lại sau 48-72 giờ để đọc kết quả,
• có tỉ lệ âm tính và dương tính giả đáng kể: 25-50% người bị lao phổi nặng, lao kê hay lao màng não có thể có phản ứng âm vì bị giảm miễn dịch, suy dinh dưỡng, bị bệnh ác tính, nhiễm HIV…,ngược lại những người đã được chủng ngừa BCG hoặc nhiễm Mycobacterium khác (không phải lao) có thể có phản ứng dương.
Vì vậy, từ nhiều năm các nhà nghiên cứu vẫn cố gắng cải thiện phương pháp chẩn đóan lao bằng cách tinh chế chất tuberculin hoăc dùng một phương pháp miễn dịch khác.
Một trong các phương pháp mới đã đựợc áp dụng là: ĐO NỒNG ĐỘ INERFERON GAMMA TRONG MÁU (QUANTIFERON-TB GOLD).
Từ sự tinh chế tuberculin, người ta tổng hợp được 2 chất proteins chuyên biệt mà tác dụng trên tế bào lympho T của người nhiễm lao làm tiết ra Interferon Gamma. Xét nghiệm QuantiFERON TB-Gold dùng ESAT-6 (Early Secretory Antigenic Target) và CFP-10 (Culture Filtrate Protein 10) cho tác dụng vào một mẫu máu, ủ trong 12 giờ để đo nồng đọ Interferon Gamma bằng phương pháp ELISA
Vì làm tại phòng thí nghiệm nên QuantiFERON TB-Gold (QTF-G) tránh được trở ngại do việc chích tuberculin dưới da và sự chủ quan của người đọc phản ứng. Người đuợc thử chỉ cần đi khám một lần. Bất tiện là phải có phòng thí nghiệm, ủ máu 12 giờ với kháng nguyên, lấy huyết tương để đo bằng phương pháp ELISA. Mặt khác lấy được 5ml máu ở một trẻ em nhỏ là một điều khó khăn.
Theo các báo cáo, QTF-G có tính nhậy cảm và tính đặc hiệu cao hơn phản ứng lao tố da. Trong một nhóm gồm 99 sinh viên y khoa ở Hàn quốc đã được chủng ngừa BCG, tính đặc hiệu của QTF-G là 96% so với 49% của phản ứng da, tính nhậy cảm của QFT-G là 81% so với 78% của phản ứng da.
Ngày 2-5-2005 Cơ quan Quản trị Thuốc và Thực phẩm Hoa kỳ đã chấp thuận cho sử dụng QFT-G để tìm bệnh lao. Trung tâm Kiểm sóat và Phòng Bệnh của Hoa kỳ khuyến cáo dùng QFT-G cũng như phản ứng da trong việc truy tìm và theo dõi những người có nguy cơ bị lao tiềm ẩn cao cũng như những người tuy không có nguy cơ lao tiềm ẩn cao nhưng vì lý do nghề nghiệp dễ bị tiếp xúc với vi trùng lao.
Tuy theo các báo cáo sơ khởi, QTF-G có tính đặc hiệu cao hơn phản ứng da và có lợi trong việc truy tìm bệnh lao ở những nước áp dụng chủng ngừa BCG, ý kiến dè dặt vẫn cho rằng cần có thêm các nghiên cứu dài hạn và rộng rãi để xác định lợi ích của xét nghiệm này.

Ngày 22-1-2006
Bs Nguyễn Văn Đích

Xin tùy nghi sử dụng và phổ biến bài viết của Bs Nguyễn Văn Đích.
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com

>>>back>>>