Giải Nobel này liên hệ đến DNA/chromosome khá lý thú về nhiều khía cạnh. Các công trình nghiên cứu này thuộc về cơ chế bảo tồn DNA ở phần đầu chromosome (telomer) bởi men Telomerase. Như chúng ta biết DNA Polymerase đã đoat giải Nobel cho Paul Konberg cách đây khá lâu, và mới đây ngưòi con của ông Ken Konberg (Stanford) cũng đoạt giải Nobel liên hệ đến hệ DNA/RNA polymerase. Tuy nhiên, công trình của hai giải Nobel này chỉ giải thích được cơ chế (sạo chép) phân lập (replication) và bảo tồn tính di truyền của gene ở giữa phần chromosome do men DNA Polymerase và cơ chế tác động gene, nhưng các thành quả này không giải thích được câu hỏi quan yếu về tính phân lập và bảo tồn Telomer ở 2 phần đầu của các chromosome. Nghiên cứu của Elizabeth Blackburn và các GS đồng nghiệp đã đi tiên phong và có những đóng góp lớn cho việc khám phá và xác định hoạt tính của men Telomerase cần thiết cho việc bảo tồn telomer và vai trò quan trọng của men này liên hệ đến tiến trình nhân bản của tế bào. Khi men Telomerase mất hoạt tính, telomer sẽ bị mất dần ở mỗi chu kỳ tăng trưởng của tb dẫn đến sự thoái hóa tb.

Về phần ứng dụng của men Telomerase cũng là những lý do quan trọng cho việc chọn giải thưởng Nobel cho 3 GS chuyên ngành này. Vì Telomerase liên hệ dến phát triển của tb, các tb cancer đã xử dụng cơ chế này để phát triển và các nghiên cứu cho thấy những dược chất đối kháng telomerase như GRN163L của hãng Geron, USA có khả năng trị liệu cancer cao và đáng trọng vọng thử nghiệm lâm sàng. Một ứng dụng quan trọng khác là kích tác hoạt tính của men Telomerase ở tb CD4 T để giúp gia tăng số lượng tb T bị suy giảm do sự công phá bởi HIV trong bệnh AIDS. Hướng nghiên cứu này có thể dẫn đến pp trị liệu cho bệnh AIDS. Đi xa hơn, người ta còn dùng men Telomerase làm đối tác antigen cho DC therapies. Trong pp này, khi DC trình diễn men telomerase antigen thì hệ miễn dịch sẽ tiêu diệt các tb cancer thường có nồng độ rất cao men Telomerase số với tb bình thường. Một điểm rất lý thú nữa là, men Telomerase hiện nay là một đối tác quan trọng nghiên cứu về lão hóa (aging). Các cơ chế và dược phẩm bảo trì men Telomerase đang được nghiên cứu sâu rộng để hy vọng mang lại thuốc chữa trị cho các bệnh liên hệ đến tiến trình lão hóa của con người.

Tóm lại thì giải Nobel thật là một danh dự lớn vì những khó khăn cần phải trải nghiệm và chinh phục trong tiến trình nghiên cứu. Chúng ta cũng thấy thoải mái là giai Nobel này đã được chia cho nhiều người thay vì một người (mà Elizabeth Blackburn đã được coi là kỳ vọng nhất). Nếu ai đã từng lăn lộn với nghiên cứu thì đều kinh nghiệm rằng một công trình khoa học lớn khó có thể đạt được do một ca nhân hay một nhóm.

Ts Nguyễn Đức Thái, Bio-VN

>>>back>>>