Thân gửi Quí Bạn:
Tôi mới đi về, nghe cái tin nóng hổi H5N1 này thì cũng xin góp vài ý kiến:

- Vấn đề khó khăn cho quyết định xử dụng vaccine H5N1 là không lường trước được hiệu năng và hậu quả của nó. Tuy những thử nghiệm lâm sàng đã chứng minh có hiệu nghiệm và an toàn, nhưng điều này không được đảm bảo khi cả một tập thể hàng trăm ngàn hay hàng triệu người được tiêm chủng. Một số trong những người này sẽ là mục tiêu của H5N1 và khả năng cao là H5N1 sẽ biến dạng (mutated). Khi biến dạng nó thường trở thành loại độc hại hơn để tồn tại.

- Như vậy tại sao Nhật Bản lại là nước đầu tiên tiêm chủng H5N1 vaccine cho dân chúng của họ? Chắc phải có những nguyên do thật cần thiết và quan trọng vì Nhật Bản có tiêu chuẩn rất cao, hơn cả Hoa Kỳ về một số khía cạnh của y tế cộng đồng, thực phẩm và dược phẩm. Thật khó có một câu trả lời khẳng định, nhưng nếu chúng ta nhìn vấn đề ở khía cạnh khoa học và bệnh lý của H5N1 thì có một số dữ kiện có thể giúp chúng ta hiểu được quyết định tiêm chủng ngừa H5N1 ở Nhật:

(1) Cần ngăn chặn sớm vì H5N1 rất nguy hiểm; H5N1 có độ tử vong rất cao 70-80% mà cơ chế là tự khả năng kích động hệ miễn dịch rất mạnh tạo "cơn bão cytokine" (cytokine storm) hủy diệt chức năng hô hấp, tiêu hóa, tim mạch, thần kinh, v.v.
(2) Cần ngăn ngừa trường hợp H5N1 có thể kết hợp với một virus nào đó ở người và tạo ra một chứng mới có khả năng truyền từ người này tới người kia như bệnh lao (hiện H5N1 chỉ truyền giữa các gia cầm);
(3) Tao hiệu ứng "Herd effect" để bảo vệ quần chúng từ cá thể bị nhiễm H5N1;
(4) Dù H5N1 có đột biến, những vaccine cho một chứng virus vẫn có thể dùng phòng ngừa cho chứng đột biến tuy thường có hiệu năng thấp hơn;
(5) Về thực tế khi tạo được vaccine có thử nghiệm tốt cho chủng H5N1 hiện tại (có nguồn gốc từ Việt Nam), thì việc chế tạo vaccine cho chủng H5N1 đột biến sẽ dễ dàng và nhanh chóng hơn để đáp ứng kịp thời khi bệnh dịch xảy ra.

Có một số ý kiến cho rằng chúng ta quá lo lắng về H5N1 và H5N1 cũng chỉ nguy hiểm như những siêu vi cúm H- Influenza A, B (chúng cũng có đột biến và gây tử vong vài trăm ngàn người hàng năm trên thế giới). Thực ra có khác biệt lớn lao giữa H5N1 và siều vi cúm H Influenza A, B về phương diện khoa học (như nêu trên) và đặc biệt là y khoa phòng ngừa. Hai loại cúm H Influenza A và B đã hiện diện ở người từ nhiều thế hệ và trực tiếp truyền từ người qua người, nhưng tỷ lệ tử vong rất thấp (vài % so với gần 80% tử vong trong trường hợp nhiễm H5N1). Quan trọng hơn nữa, giới chức y tế ở các nước và toàn cầu đã có nhiều hiểu biết và kinh nghiệm về diễn tiến bệnh lý do H Influenza A, B; từ đó có những phương cách đối phó tương ứng. Những kiến thức và kinh nghiệm này rất giới hạn trong trường hợp H5N, và theo dự phòng H5N1 sẽ tiến hóa như H Influenza A, B để trở thành ký sinh trong người và có thể lan truyền rộng lớn gây ra đại dịch. Chúng ta thử tưởng tượng hậu quả con số 80% những người bị cúm H5N1 sẽ tử vong!!!

Tóm lại, ngành y tế của các quốc gia đang ở trước thử thách rất khó khăn và lớn lao trong nỗ lực phòng và chống dịch cúm gia cầm H5N1. Cũng như antibiotics, đã có những trường hợp vaccine tạo sự mẫn cảm và đề kháng mạnh mẽ của virus; chúng ta mong rằng điều này sẽ không xảy ra cho trường hợp vaccine H5N1 đang được thực hiện ở Nhật.

Vài thiển ý chia sẻ.
Thân ái,
Ts Nguyễn Đức Thái
(trích từ Bio-VN)

Copyright, 2008. Muốn phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com

>>>back>>>