- Đề tài nóng là tb gốc, theo đó Obama đã mở chỗ cho các nhà KH bằng việc đồng ý cấp ngân khoản của trung ương (federal funding) cho họ làm về tb gốc phôi (ES hay embryonic stem cell). Đây là một tin nóng, tuy nhiên sẽ còn rất xa. Để có thể ứng dụng ES trong trị liệu vì bản chất của ES chưa được hiểu biết đầy đủ và khả năng tạo ung bướu cao; thử nghiệm lâm sàng đầu tiên của ES cell do hãng Gerone được cấp giấy phép đầu năm đã bị hoãn lại. TB gốc trưởng thành (adult SC) an toàn hơn, nhưng có nhiều giới hạn. Về thực tế, công nghệ gene đã có ứng dụng thành công mà VN nên dau tu, nhu khang the don dong (Mab), hoac cac phuong phap tri liệu dùng tế bào miễn dịch cho cancer đã đạt được nhiều tiến bộ về kỹ thuật.

- Vaccine H1N1 đã mau lẹ được sản xuất và hy vọng có thể ngăn ngừa lây truyền của cúm H1N1. Mong rằng vaccine này sẽ không có phản ứng phụ như vaccine cho H1N1 của năm 1976 đã phải hủy bỏ khi đang lưu hành.
Về thực hành, do an toàn của vaccine thường không được hiểu rõ ràng trong quần chúng và trong cả một số những người làm y tế. Phần lớn các vaccine cúm được công bố an toàn và cho ra thị trưòng chỉ được thử nghiệm về độc tính và độ hữu hiệu về khả năng tạo kháng thể và gây miễn dịch. Các thử nghiệm này được làm trong vòng vài tháng đến một năm để đáp ứng nhu cầu thường niên hoặc khẩn cấp của dịch cúm như trường hợp H1N1 hiện nay. Về kỹ thuật các vaccine dùng những hệ thống tương đương với các vaccine cũ nên dđược "tin" rằng sẽ an toàn. Nhưng thực tế cho thấy nhiều vaccine đã có những phản ứng nguy hại không lường vì đã không được thử nghiệm chi tiết và lâu dài như các dược phẩm. Các dược phẩm được cho ra thị trường thường qua tiến trình khoảng 5 năm thử nghiệm lâm sàng và phải được xác định có độ an toàn và hữu hiệu (efficacy) trong trị liệu.
Nói tóm lại, các vaccine không có độ an toàn như dược phẩm ngoài ra vaccine tác động lên hệ miễn dịch phức tạp hơn những dược phẩm thường tác động lên một cơ quan nhất định. Cho nên việc dùng vaccine là một chọn lựa tế nhị và cần được hướng dẫn rõ về sản xuất và cơ chế của vaccine; trên thực tế thường có những quan điểm khác nhau về chọn lựa giữa hiệu ứng và nguy hại của vaccine. Trong trường hợp vaccine mới như H1N1, nếu là người có sức khỏe bình thường, chúng ta có thể đợi sau khi những đối tác cần được chủng ngừa ưu tiên (như phụ nữ có thai, nười có bệnh tiểu đường, tim mạch, hen suyễn và các giới chức y tế) đã được thực hiện. Họ chính là những thử nghiệm lâm sàng rất tốt để thẩm định độ an toàn của vaccine. Xin được nói thêm đây chỉ là ý kiến cá nhân và mỗi chúng ta nên cố chọn lựa thích hợp nhất cho mình.

- AIDS vaccine mới HTVN5 đã gây được sự lưu tâm lớn của cộng đồng y học vì tuy chỉ có kết quả giới hạn; lý do vì cho tới nay những vaccine được thử nghiệm đều thất bại. Vaccine HTVN5 ứng dụng kỹ thuật kết hợp 2 yếu tố DNA và protein antigen từ 3 gene của HIV. Kết quả thử nghiệm trên 16 ngàn người ở Thái lan chỉ cho hiệu năng (efficacy) thấp 30% (các vaccine ra thi trường cần có efficacy trên 90%). Ngoài ra vaccine dùng adenovirus gây nguy cơ nhiễm HIV cao. Các KH gia đang triển khai kỹ thuật DNA+protein antigen và các adjuvant đặc hiệu để mong đạt được hiệu ứng cao hơn cho vaccine mới.
- deCode Genetic company chuẩn đoán bệnh lý dùng DNA bị phá sản. Cơ chế chuẩn đoán bệnh lý dùng SNP của gene rất giới hạn, protein profiling của các biomarkers là hướng chuẩn đoán hữu hiểu và cần thiết trong tương lai.

Ts Nguyễn Đức Thái, Bio-VN

>>>back>>>