Tục ngữ Hoa Kỳ có câu nói: "Tiếp tục kiếm thêm bạn mới nhưng hãy duy trì bằng hữu cũ, vì bạn mới là bạc mà bạn cũ lại là vàng”.
Cụ Nguyễn Ðình Chiểu của chúng ta trang trọng bạn xưa với:

"Trong đời mấy bậc cố tri,

 Mấy trang đồng đạo, mấy nghì đồng tâm"
Nhà thơ Lê Đại Thanh đi xa hơn:

“Bạn là một nửa bản thân tôi

Nửa da thịt, nửa trái tim, khối óc”
Còn sau đây là diễn tả tình bạn trong Nhị Ðộ Mai:

            “Nghĩa bằng hữu bậc trung trinh,

Thấy hoa mai bỗng động tình sót xa”.
Thực vậy, nhiều vị tuổi cao cũng có ý nghĩ rằng khi về già, ngoài việc có một sức khỏe tốt, một gia đình êm ấm, thì tình bạn lâu năm là một hành trang quý giá mà họ đã mang theo được cho tới giai đoạn cuối của cuộc đời.

             Giống như khi mới mở mắt chào đời và trong thời kỳ thơ ấu, tuổi già đôi khi chịu một số phận không mấy vui là phải phụ thuộc vào người khác, nhất là sau khi đã có nhiều mất mát.  Họ không còn làm việc, bị giảm lợi tức, con cái đi ở riêng, mất dần bạn bè, người thân yêu, kém sức khỏe, bệnh hoạn. Cho nên về già mà có được những bạn cố tri thân thiết hoặc tạo thêm ra những bạn mới để nương tựa lẫn nhau là một điều rất an ủi.    

Nhiều người cho rằng dù họ hàng thân thuộc có giúp đỡ nhưng bằng hữu thường gần gũi nhau hơn, dễ nói với nhau hơn. Và có nhiều điều mà chính người phối ngẫu cũng không đáp ứng được bằng những bạn cố tri. Họ đã cùng vui buồn có nhau từ thuở xa xưa mà bây giờ già rồi vẫn còn qua lại. Họ nương tựa lẫn nhau để có bầu có bạn, hiểu nhau để giúp đỡ lẫn nhau. Họ lắng nghe nhau tâm sự, kể lại cho nhau những kỷ niệm, những việc đã cùng làm. Họ đối xử, xưng hô thân mật như khi còn để chỏm, mấy chục năm về trước.
Thường thường người già muốn có bạn cùng lứa tuổi, có hoàn cảnh như nhau, sở thích kinh nghiệm như nhau, sống gần nhau để thuận tiện qua lại. Nhưng họ cũng có khuynh hướng là tạo thêm bạn mới ở lứa tuổi trẻ hơn để thay thế vào chỗ của những người bạn cùng tuổi sẽ lần lượt ra đi. Cũng có người già tập trung nuôi dưỡng bạn cố tri, giới hạn tìm thêm bạn mới để tiết kiệm sinh lực và để tránh gặp những trái ý không cần thiết.

Về già cũng có một số hoàn cảnh khiến cho tình bạn gặp trở ngại.

Kém sức khỏe đưa đến không cùng nhau sinh hoạt.

Quá phụ thuộc vào bạn trong các công việc hàng ngày thì đôi khi bạn cũng thấy khó chịu, xa dần.

Lại còn người già giảm khả năng đối thoại với tai nghễnh ngãng, mắt kèm nhèm đều dễ dàng rơi vào cảnh cô lập.

Cũng nhiều người già không có thì giờ dành cho bạn bè vì bận rộn chăm sóc cho sức khỏe của mình hoặc để nghỉ ngơi.

Ngoài ra, có trường hợp khi dư giả thì bạn bè năng tới lui, mà nghèo khó thì lại thưa vắng qua lại. Như tình huống của Nguyễn Hữu Chỉnh:

“Ðã hẳn ai là mặt cố tri;

Giầu sang tìm đến, khó tìm đi”
Tình nghĩa vợ chồng già dù như đũa có đôi, nhưng cũng nên có những bạn riêng để phòng hờ thời gian đơn côi, góa bụa.  
Khi mất người phối ngẫu, lão nam cảm thấy lẻ bóng nhiều hơn vì đã mất người bạn đầu gối tay ấp cả dăm ba chục năm.  

Bình thường quý lão bà có nhiều bạn tâm tình trong suốt cuộc đời. Nhưng khi bạn hiền ra đi, thì cụ bà thấy quan hệ với bằng hữu cũ của vợ chồng giảm dần. Cũng may là các bà dễ dàng tạo thêm bạn mới, giao hảo mới bằng cách tham dự vào nhiều sinh hoạt cộng đồng, tôn giáo. Đa số bạn của cụ bà khi đó là cô quả cùng cảnh ngộ, chỉ có một số nhỏ có gia đình.
Cho nên khi còn sống với nhau mà bà vợ không chịu giao tế tạo bạn cho mình thì khi ở góa sẽ có nguy cơ cô đơn. Nhất là khi chẳng may khả năng tài chánh lại không được dồi dào. 

 Mặc dù có thể có những căng thẳng, những thay đổi ngoài tầm kiểm soát, tình bạn vẫn giúp người già cảm thấy vui lên rất nhiều. Cho nên mất một bạn cố tri là một tai biến vì nhiều người già cảm thấy không còn đủ thời gian để thay thế cái khoảng trống tình cảm đó.

            Hơn nữa, như Simone de Beauvoir đã viết:

“Cái chết của người bạn thân thiết là sự đoạn tuyệt đột ngột với quá khứ của mình. Chúng ta không những mất một sự hiện diện mà còn mất cả một phần của cuộc sống mà chúng ta đã gửi gắm nơi họ”.
Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức, Texas-Hoa Kỳ

Sau đây, chúng tôi xin lần lượt trình bày cùng quý vị những bài viết trong tháng vừa qua.
Trong phần Thời Sự Y Học, có 4 bài của Bs Nguyễn Văn Thịnh bao gồm những tin mới như: uống nhiều rượu tăng cao nguy cơ gẫy xương, máu từ kinh nguyệt có thể sản xuất tế bào gốc, trẻ em 6 tháng đã có thể phân biệt được người xấu với người tốt, sống lành mạnh tăng tuổi thọ, chế tạo trái tim trong phòng thí nghiệm, cúm sẽ gây bệnh cho 4 triệu người trong năm nay và chất caffeine trong cà phê có thể tăng nguy cơ sẩy thai.
Bs Trần Mạnh Ngô thông tin: một phương pháp mới dùng ống carbon cực nhỏ để tiêu trừ độc tố Anthrax, một phương pháp chụp hình cộng hưởng từ trường để truy tầm ung thư vú phụ nữ, và nêu lên e ngại việc dùng thuốc chữa lửa cháy hiện nay đồng dạng với một độc tố gây nguy hại sức khỏe cho trẻ em và phụ nữ.
Trong Y Học Thường Thức, Bs Nguyễn Ý Đức nói về da khô mùa đông , những quyết tâm cho đầu năm, đồng thời nêu lên việc dùng sinh tố E.
Bs Trần Mạnh Ngô tường trình bệnh mập phì gây nguy cơ hôi miệng.
Trong Y Dược Khoa Thực Hành, Bs Nguyễn Nguyên cho biết vài khác biệt giữa các đơn vị sinh hóa tại Mỹ và Âu-Úc Châu.
Bs Nguyễn Văn Đích bàn luận vể mập phì ở trẻ em.
Ds Lê Văn Nhân tường trình hướng dẫn sàng lọc, chẩn đóan và điều trị bệnh tiểu đường.
Ts Nguyễn Tuấn Dũng và Ds Lê Văn Nhân hướng dẫn dinh dưỡng trị liệu.
Bs Nguyễn Văn Thịnh nói về triệu chứng Sốt trong việc cấp cứu trẻ em, vấn đề y pháp hiếp dâm và lạm dụng tình dục.
Bs Nguyễn Tài Mai viết một loạt bài về vấn đề đếm máu và các bệnh liên hệ. Bs Nguyễn Tài Mai cho chúng ta biết thêm khi phụ nữ phát hiện một bướu trong vú thì phải làm gì?
Bs Nguyễn Văn Đích bàn luận về suy thận cấp tính.
Tháng này có nhiều bài trong Mục Dược Phẩm: Ds Lê Văn Nhân khuyên chuyển liều thuốc hạ huyết áp vào buổi tối cho bệnh nhân suy thận, việc dùng thuốc Catopril ngậm dưới lưỡi để trị cao huyết áp cấp tính, và dùng thuốc Amoxicillin có hiệu quả cho trẻ em nhập viện vì bệnh viêm phổi mắc ở cộng đồng.
Bs Nguyễn Tài Mai bàn luận những lợi hại dùng thuốc Alemtuzumab cho việc chữa trị ung thư máu Chronic Lymphocytic Leukemia.
Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang với vài tin ngắn thuốc.
Bs Trần Mạnh Ngô tóm tắt vài thuốc mới được FDA cho phép như: Fentanyl, Voluven, Carbamazepine, Nebivolol, thuốc ngừa thai diệt tinh trùng Monoxynil 9, và thuốc generic Viread trị HIV/AIDs.
Trong phần Khảo Cứu Y Khoa, Gs Đinh Xuân Anh-Tuấn cùng các đồng nghiệp xuất bản tường trình Bệnh Phổi Cứng Bì (Scleroderma) liên hệ nồng độ Nitric Oxide trong phế nang.
Ds Dương Quang Nhàn dùng U-rê với đồng vị phóng xạ carbon-14 trong việc truy tầm vi trùng H. Pylori trong bao tử.
Trong phần Thảo Luận báo Y Khoa, Bs Nguyễn tài Mai tường trình một số tin mới bệnh máu trong buổi họp của hội chuyên viên máu Hoa Kỳ tháng 12 năm 2007. Bs Nguyễn Tài Mai cũng bàn luận về vấn đề Thiếu Máu, Erythropoietin vơí Erythropoiesis Stimulator.
Bs Nguyễn Văn Đích nói về Mật Ong chữa ho ở trẻ em tốt hơn Dextromethorphan.
Ts Nguyễn Tuấn Dũng và Ds Lê Văn Nhân cho chúng ta biết về Quế và Bệnh Tiểu Đường típ 2.
Bs Trần Mạnh Ngô tường trình vấn đề cao máu trong tiểu đường, bệnh cường phó giáp trạng, và nguyên nhân bệnh đổ mồ hôi đêm.
Trong phần Y Sinh Học: Ts Nguyễn Đức Thái và Bs Trần Mạnh Ngô noí về Cuốn Phim Ciné trong việc Định Bệnh, Bs Trần Mạnh Ngô tường trình vi trùng E- Coli sản xuất năng lượng, một vấn đề quan trọng cho nhân loại trong tương tai.
Ts Tuệ Nguyễn noí về Genomic và Proteomic.
Ts Vũ Mạnh Huỳnh bàn về DNA trong Diagnostic.
Bs Nguyễn Văn Đích tường trình liện hệ của Gen “Yếu Tố Tăng Trưởng Biểu Mô” Đa Dạng và Nguy Cơ Ung Thư tế bào Gan ở bệnh nhân Xơ gan.
Trong Phần Hỏi Đáp Y Học có bài của Bs Nguyễn Thị Nhuận vơi Thức Ăn Nào giúp dễ ngủ, và Ds Lê Văn Nhân trả lời Điều Trị Viêm Kết Mạc và Dị Ứng.
Trong Mục Tham Khảo có bài Năng Lượng Tương Lai của Ts Mai Thanh Truyết.
Bs thú y Nguyễn Thượng Chánh và Ds Nguyễn Ngọc Lan viết về Nước Măng Cụt, Mất Điện, Chuột và Hantavirus, bệnh Sida ở Mèo.
Ds Trần Việt Hưng nói về giá trị của trái cóc và đặc tính dinh dưỡng và trị liệu của Chùm Ruột (Tầm Ruột).
Ngoài ra chúng tôi xin mời quý vị ghé thăm những đề mục của Bs Nguyễn Nguyên như: Đố Vui Để Học, Từ Điển Y Học Anh Việt Pháp, International Classifications of diseases và Dịch Thuật Từ Y Khoa Anh Việt Pháp.

Xin kính chào Quý Vị thính giả và xin hẹn gặp quý vị tháng sau.
Y Dược Ngày Nay

>>>back>>>