Ung
Thư Buồng Trứng Phụ Nữ
Bs Trần Mạnh Ngô
Tìm hiểu diễn biến ung thư buồng trứng phụ nữ liên hệ tử vong là do nhiều dấu ấn quan trọng. Thí dụ nhưng đặc tính sinh học của ung thư buồng trứng, như tìm hiểu tế bào (clear cell) trong u bướu ung thư buồng trứng, hoặc tiết diện (profile) DNA trong lúc điều trị, có thể sớm định bệnh ung thư buồng trứng. Sớm biết được chỉ dấu ung thư buồng trứng giúp chúng ta tiên đoán được thời gian tử vong của bệnh nhân.
Hai bác sĩ I. Skirnisdottir và B. Sorbe thuộc Trung Tâm
Ung Thư, Đại Học Orebro, Thụy Điển nghiên cứu độ công phạt trúng độc của
thuốc taxane và carboplatin khi điều trị 113 bệnh nhân ung thư buồng trứng.
Dùng tổng hợp hóa học trị liệu taxane và carboplatin trong 5 năm, sau
khi giải phẫu, cho biết 79% bệnh nhân có thể tiếp tục sống còn.
Bệnh nhân ung thư buồng trứng giai đoạn I có tỉ
số sống 5 năm sau khi điều trị là 85%, trong khi bệnh nhân trong giai
đoạn II có tỉ số sống sau 5 năm điều trị là 44%. Bệnh nhân ung thư buồng
trứng loại clear cell có tỉ số 5 năm điều trị còn sống 87%. Nguy cơ tử
vong bệnh nhân bị ung thư buống trứng trong giai đoạn III gấp 2 lần so
vơí ung thư buồng trứng trong giai đoạn I và II. Khi mổ điều trị ung thư
buồng trứng, nếu bác sĩ giải phẫu thử nghiệm hạch bị ung thư lan truyền
sẽ giảm nguy cơ thấp 61%.
Sau đây là một những kết quả nghiên cứu cho biết sớm truy
tầm ung thư giảm tỉ lệ tử vong. Trong một tường trình nghiên cứu của Đại
Học Y Khoa Johns Hopkins đăng trong Johns Hopkins Pathology-Ovarian Cancer,
các chuyên gia Ricard Roden, Lance Liotta, David Fishman cho biết cần
sớm truy tầm ung thư buồng trứng phụ nữ, cần có những phương pháp dấu
ấn thử nghiệm sớm truy tầm ung thư vú. Ung thư buồng trứng phụ nữ đứng
hàng thứ 5 trong các loại ung thư ở Mỹ. Ngày trước (1960), tới 20% phụ
nữ trễ truy tầm ung thư buồng trứng nên chỉ có 20% phụ nữ sống sót được
5 năm. Nếu sớm truy tầm ung thư buồng trứng phụ nữ và sớm điều trị, tỉ
lệ sống sót có thể lên tới 90% sau 5 năm điều trị.
Theo tường trình của một chuyên gia Việt Nam họ Nguyễn và các đồng nghiệp,
năm 2003, thì trong giai đoạn I ung thư buồng trứng sau 5 năm điều trị
có thể đưa tỉ lệ sống sót 80-90%. Tuy nhiên tới 70% ung thư buồng trứng
phụ nữ đã khám phá trễ. 90% phụ nữ bị ung thư buồng trứng mà không có
tiểu sử gia đình di truyền ung thư buồng trứng. Trong một xuất bản tại
Luân Đôn, thì phụ nữ trẻ bị ung thư buồng trứng ngày nay nhiều hơn trước
kia.
Theo Hội Ung Thư Hoa Kỳ thì mỗi năm có 22,500 trường
hợp mới bị ung thư buồng trứng và 15,280 trường tử vong. Hội Ung Thư Phụ
Khoa cho biết có một số triệu chứng ung thư buồng trứng (trong vài tuần
lễ) báo hiệu nhưng còn mơ hồ, thí dụ bệnh nhân thấy bụng lình bình, đau
bụng và đau vùng chậu, ăn uống chóng đầy bụng, bệnh nhân đi tiểu thường
xuyên và không cầm được đường tiểu.
Bệnh nhân nên gặp ngay bác sĩ phụ khoa để tham khảo.
Theo chuyên gia Steven Skates thuộc Trung Tâm Massachusetts cho biết có
3 phương cách sớm truy tầm ung thư buồng trứng phụ nữ:
1) Thử nghiệm máu hàng năm, và nếu thấy dương tính thì
cần siêu âm buồng trứng qua âm hộ.
2) Hàng năm siêu âm qua âm hộ truy tầm ung thư buồng
trứng.
3) Thử nghiệm trong Viện Ung Thư
Quốc Gia Hoa Kỳ sớm truy tầm ung thư nhiếp hộ tuyến cho đàn ông, ung thư
phổi, ung thư trực tràng và ruột già. Riêng phần truy tầm ung thư buồng
trứng phụ nữ thì dùng phương pháp siêu âm buồng trứng qua thành âm hộ.
Thử nghiệm dấu ấn truy tầm ung thư buồng trứng CA
125 chưa được nhạy cảm trong việc truy tầm ung thư buồng trứng phụ nữ.
Ts Yan Xu thuộc trung tâm Y Khoa Cleveland đang tìm hiểu chất lysophospahtidic
acid, Ts Roden nghiên cứu miễn dịch kháng nguyên u bướu ung thư buồng
trứng, Ts Liotta và Ts Emanuel thuộc FDA thử nghiệm bạch đản trong huyết
thanh máu với phương pháp tên là proteomics. Trong một tường trình nghiên
cứu hợp chất miễn dịch cytokine sớm truy tầm ung thư buồng trứng đăng
trong báo Cancer Epidemilogy Biomarkers and Prevention, 2005. Trong một
tường trình khác đề cập dùng dấu ấn bạch đản trong huyết thanh sớm truy
tầm ung thư buồng trứng phụ nữ căn cứ theo đo lường 4 hóa chất trong máu
như leptin, prolactin, osteopontin, và insulin-like growth factor-II.
Tóm lại, phụ nữ nên lưu ý sớm truy tầm ung thư buồng trứng. Phòng ngừa, truy tầm sớm, điều trị sớm ung thư buồng trứng, sẽ giảm tử vong vì ung thư buồng trứng. Ngoài chuyện lưu ý một số triệu chứng lâm sàng kể trên, các chuyên gia vẫn liên tục tìm kiếm những phương pháp hữu hiệu truy tầm ung thư buồng trứng. Mong một ngày nào đó khoa học sớm khám phá ung thư buồng trứng phụ nữ, cộng thêm sáng chế những thuốc mơí điều trị, sẽ tăng tỉ lệ phụ nữ sống còn sau 5 năm điều trị ung thư buồng trứng. Tỉ lệ lên cao nhất, hơn 99%. Và, ai cũng mong muốn, hy vọng như vậy.
References:
1) http://ovariancancer.jhmi.edu/capjul2002.cfm
2) http://ovariancancer.jhmi.edu/climb/wheremoneygoes.pdf
3) http://health.yahoo.com/experts/healthnews/10555/symptoms-and-early-detection-of-ovarian-cancer/
4) Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention Vol. 14, 981-987, April
2005
5) PNAS, 102 : 7677-7682, 2005
6) University of Pennsylvania Health System, March
2007.
7) International Journal of Gynecological Cancer,17:
1231-1237, November/December, 2007
Bs Trần Mạnh Ngô
Hình Ảnh Buồng Trứng Và
Những Cơ Quan Liên Hệ
Buồng trứng (ovary)
Kết Tràng Xích Ma (sigmoid colon)
Tử cung (uterus)
Cấu Trúc Hình Vòm (Fornix)
Cổ tử cung (cervix)
Trực tràng (rectum)
Hậu môn (anus)
Ống dẫn trứng Fallop (faloppian tube)
Bọng đái (bladder)
Âm vật (clitoris)
Ống dẫn tiểu (urethra)
Âm hộ (vagina)
Buồng trứng (ovary)
Tử cung (uterus)
