1
- Đọc NewEnglJnlMed số 5, tháng 4, 2007 (Bs
Nguyễn Tài Mai) và
2 - báo News&World Report, April 9, 2007 (Bs
Đỗ Thị Nhuận)
3 - Giới Thiệu Trang Web Ung Thư (Bs
Nguyễn Tài Mai)
Bs Nguyễn Tài Mai viết:
Số này có mấy bài đáng để ý
(note: viết "đáng để ý " là theo thiên vị (bias) cuả người viết
bài này, vì nếu KHÔNG đáng để ý thì toà soạn đã không đưa lên NEJMed xin
cáo lỗi).
Trang 1399: Influence of Computer -Aided Detection (CAD)
on Performance of screening mammography. Bài này từ HKỳ, gồm
một nhóm study khá lớn, và đáng kể về thống kê - statistically significant.
Bài này là một negative study. Trong khoảng 10 năm qua, ngoài mammogram
bằng films thường lệ , có hai (2) tiến bộ về computer giúp cho radiologists
trong trường hợp truy tầm ung thư vú: Digital mammography và Computer-aided
detection ...
Tôi đã có rất nhiều dịp đọc cả ba loại "films" nói trên với
các đồng nghiệp radiologists (các đồng nghiệp này đều có trên 5-10 năm
đọc mammograms) - cho nên dần dần cũng có kinh nghiệm "riêng".
Bài này cho thấy thất vọng cuả CAD: specificity giảm, positive predictive
value giảm, rate of biopsy tăng, sensitivity: không tăng, và cancer detection
rate cũng không tăng, accuracy kém (Area under the curve 0.871 vs 0.919,
p value=0.005)
Chỉ có một type of breast cancer tìm thấy dễ hơn bằng CAD: DCIS. (rate
of detection of DCIS increased most substantially) Việc này cũng không
có gì làm lạ (Ai cũng rõ oncology nay đang đối diện với DCIS thường hơn)
(DCIS: ductal carcinoma in situ)
Trang 1438: có bài review trong việc hành nghề hàng ngày (clinical
practice): Prophylaxis for TE (thromboembolism) in hospitalized
Medical Pts (patients).
Trong các bnhân vào nhà thương (tại vùng này), hiện nay đã có
forms (tờ giấy in sẵn) để ở ngay phần chỉ thị cuả y sĩ (Physician's orders),
nhắc y sĩ: có nên ngừa cục huyết (TE) hay không, và nếu y sĩ quyết định
không cho chỉ thị ngừa, thì cho biết lý do tại sao lại không ngừa (Đây
là một phần cuả các studies ở vùng này về TE) .
Bài này không có gì mới, chỉ "gióng một tiếng chuông" cho y
sĩ trên toàn thế giới về một vấn đề y khoa đã tranh cãi rất náo nhiệt
từ 1980 đến nay, và sau gần 30 năm, nay hầu như đã đưa đến một "tiêu
chuẩn" (standard) và các liều lượng, cũng như lợi hay không lợi trong
việc dùng unfractionated heparin, Low molec Weight Hep LMWH, Enoxaparin,
Dalteparin, hoặc Fondaparinux. Các hematologists đã có kinh nghiệm với
các thuốc này trong một thời gian khá dài, và ngày nay, các y sĩ toàn
khoa, nội thương, giải phẫu đã bắt đầu quen thuộc...
Các cách ngừa (prophylaxis) này ngày nay đã dần dần thành một "tiêu
chuẩn" cuả medicine... Điều này đưa đến một sự "áp dụng ngầm"
(implications) khác về khía cạnh y luật: giả thử nếu sau này có kiện tụng
thì y sĩ sẽ phải "chống đỡ" trước toà là tại sao mình không
theo chiều hướng (tại thời điểm đó) cuả medicine trong việc đối chất với
chuyên viên (expert witness) phiá bên kia.
Trang 1456 cũng có một bài hay về việc "clinical
problem solving" viết về tiến trình suy nghĩ cuả một expert
khi phải đối diện với một case nan giải ... Bài này thật ra không khó,
vì đã có thể đoán được định bệnh ngay từ mấy câu đầu...nhưng tiến trình
suy nghĩ để gồm vào hay bỏ ra một bệnh (process of ruling in or out a
potential diagnosis) mới quan trọng, mới đáng kể ... tức là "huấn
luyện" một y sĩ phải nghĩ như thế nào...... ("mua vui cũng được
một... trống canh" - thật sự chỉ tốn độ 15 phút liếc qua). Xin hẹn
kỳ sau (Bs Nguyễn Tài Mai)
Note: Bài nêu dưới đây (trang 1399, NEJM) đã được đưa
lên The Wall Street Journal số April 5, 2007, trang D1.
NTM
Bs Nguyễn Tài Mai viết:
Xin cảm ơn BS DTN đã nêu bài viết ...
Vâng "Treasuring the moment at hand..." Về khía cạnh nghề nghiệp,
tôi cũng phải đối diện mỗi ngày với cái chết, và ngày nào cũng thường
phải báo cho bnhân những định bệnh "chín chết một sống" và giải
thích cho họ những chưã chạy nhiều khó khăn...
Y sĩ là bạn đồng hành cuối cùng; chẳng những là y sĩ, họ cũng lại là một
triết gia, một nhà tôn giáo... khi nói chuyện bên giường bệnh với bnhân
giưã đêm khuya, ôn lại cuộc đời... những lúc cuối cùng cuả con nguời trước
khi nhắm mắt ...
Có nguời hỏi : "hai mươi năm nay, BS chỉ đi nghỉ vacation có 2,3
lần, mỗi lần 2-3 ngày và thứ bảy chủ nhật, 365 ngày vẫn thấy BS đi rounds"...
Chỉ trả lời họ: "còn phải tìm vacation ở đâu, hạnh phúc là ở lúc
này: nói được, thở được, nghĩ đuợc... Vacation chính là lúc này, chỗ này;
còn phải tìm ở đâu ..."
Một bạn giải phẫu thần kinh nay đã 70 tuổi, gặp ông ở phòng khác BSĩ buổi
sáng: "M. à, bạn cũng gặp những bệnh chín chết một sống, tôi cũng
thế. Gia đình tôi có 10 anh chị em, 8 nguời đã mất rồi... sáng dậy rờ
thấy còn cựa quậy được ngón chân, thế là hạnh phúc ..."
Vâng, hạnh phúc còn phải tìm ở đâu? : "hạnh phúc tại tiền" :
hạnh phúc ngay trước mặt ...
(Bs Nguyễn Tài Mai)
Bs Đỗ Thị
Nhuận viết: Quí vị
US News and World Report kỳ này, April 9, 2007 có 2 bài hay. Bài hay nhất
là bài :
Bài "Cancer and me",
cái đầu đề thấy thường thường, không có vẻ đặc sắc, mà bài viết hay. Một
bác sĩ xuất sắc, do tính cờ mà được tìm thâý có bướu ung thư trong óc
(tôi dùng tiếng cũ cuả ta, không dùng tiếng mới).
Lúc đó ung thư đã lớn, ở chỗ khó mổ, laị thuộc loai ít có. Tác giả kể
lại các giai đoạn đã trải qua với giải phẫu, hoá trị, với những thất bại,
những hiệu ứng phụ.......May sao sau gập được thuốc mới, thuốc này vượt
qua được rào cản blood-brain.
Từ khi khám phá ra bướu não, nay đã tám năm qua. Xin chép mấy dòng cuối
để các vị eo hẹp thì giờ thưởng lãm
To be sure, news of cancer close to home is wrapped in sadness and anxiety,
both for the patient and the family. But like birth and death, this is
the one of the few life experiences, you fundamentally face on your own,
for however many loved ones are around you, the cancer journey is essentially
a solitary one. Treasuring the moment at hand is what lift the spirit.
Dismiss it as clichéd talk if you will, but to those threatened by a grave
illness, every day of just being takes on a new light.
Surely you wonder how you could ever complain again -- about a rainy day,
a broken piece of china, or someone's unkind words. Though that feeling
of equanimity salves the cancer shock, it can also linger in the consciousness
and become a subtle and yet permanent state of being. I catch myself when
I get too caught up in some silly little thing; I remind myself, What
am I doing? How lucky I am to be here. Bernadine Healy M. D.
Bs Nguyễn
Tài Mai giới thiệu Trang Web Ung Thư:
Xin giới thiệu một website về ung thư, do National Cancer Center Network.
Website này rất hữu ích cho y giới v/v chữa các loại ung thư và đuợc cập
nhật rất thường: www.nccn.org . WebSite
này rất cập nhật và khá đầy đủ về ung thư.
Khi muốn review các định bệnh (work up's) hay chữa trị một ung thư nào
đó, thì sau khi vào www.nccn.org, bấm: "Nccn complete library of
clinical practice guidelines online", sau đó, vào: "Guidelines
for Rx of cancer by sites"
Đây dĩ nhiên chỉ là một guide line
mà thôi, và việc chưã trị hoàn toàn do quyết định của onco- logists (thuốc
nào trước, thuốc nào sau, combinations of chemotherapy agents như thế
nào, thay đổi liều luợng ra sao, adjustments khi gặp side effects etc.
: tất cả tùy oncologists, vì dĩ nhiên không thể nào viết ra xuể trong
các guidelines (vì vậy phải đi qua các fellowships, và cũng như mọi việc
trong medicine: cần có người hướng dẫn - hands-on experiences - training
- chứ không thể chỉ đọc sách mà chữa được). Tuy
nhiên Website này khá đầy đủ.
Ngoài Website này thì standard textbook dùng trong fellowship về oncology
tại HKỳ vẫn là sách của DeVita et al " Cancer Treatment". Sách
này nay gần 3 nghìn trang, nhưng vẫn chưa đủ, và dĩ nhiên trong việc chữa
trị hàng ngày, phải vào articles (bởi vì sách trở thành lỗi thời tức thì
ngay sau khi in ra - và các articles mới trên toàn thế giới in ra hàng
ngày) (và sách chỉ viết một cách rất tổng quát - generalized) .
"Up-to date" cũng hơi đầy
đủ, nhưng khi vào các subspecialties, thì vẫn còn thiếu sót; và không
đủ để CHƯÃ bệnh.
Trong một tuơng lai rất gần, có lẽ
sẽ không có sách nưã, mà chỉ có Website, và sẽ phải cập nhật từng giờ
qua Internet. Thay vì mua sách, sẽ có annual subscription cost.
Bs Nguyễn Tài Mai
