Xin
giới thiệu một website trong việc chữa trị ung thư –
What’s the connection?
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (Trade Mark):
www.nccn.org
NCCN: viết tắt cuả "National Comprehensive cancer Network" (Hoa
Kỳ) (Mạng luới Ung thư quốc gia)
Đây là một database rất đầy đủ về việc chữa trị ung thư hiện tại (Hoa
Kỳ), cập nhật qua computer và chia thành từng "chương" cho từng
bệnh (ung thư phổi, vú, lymphoma, bọng đái, v…v…).
Tài liệu viết cho người trong nghề (professionals) cho nên có những chữ
chuyên môn. Trong tương lai, mỗi tuần tôi sẽ review từng bệnh và giải
thích những chữ chuyên môn trong oncology này sang tiếng Việt; giúp cho
người đọc dễ hiểu hơn, nếu họ vấp phải những chữ này, mà ngoài oncology,
có thể không hiểu.
NTM
Vài ngày tới sẽ đọc:
Số báo Feb 28, 2008: Review về Systemic Lupus. Cũng có
bài Phototherapy for Neonatal Jaundice (cho y sĩ toàn
khoa và Pediatrics - cũng như review về bilirubin, từ tế bào máu đỏ).
Số báo mới ra lò: March 13, 2008: có bài : Drug therapy: EGFR
antagonists in Cancer Treatment: đây là tiến bộ mới nhất trong
việc chữa ung thư, và là một ý niệm đang cách mạng hoàn toàn lối chữa
trị trong oncology, (trong practice: chỉ mới vài năm qua).
Và bài : Molecular origins of cancer: Epigenetics in Cancer
(bài này từ Spain)
Xin đón đọc ...
NTM
Số báo này trong phần định bệnh có bài "What's
the connection" do các tác giả A. Sareli et al.: NEJM
2008; 356:626-632.
Bnhân 26 tuổi caucasian, ho lâu dài (persistent cough) và có bệnh sử pneumothorax,
cần phải làm thủ thuật gắn màng phổi (pleurodesis), sau đó ho ra máu.
Đi tìm bệnh (work up) kể
cả CAT scan thấy "lung cavity" và "lung nodules."
Không có hypercoagulable state, không nhiễm trùng, không thấy ung thư,
không thấy Marfan's, không thấy Wegener's. Trước đó 3 năm tự nhiên có
renal artery dissection.
Làm sao tìm ra một bệnh "nối được" các presentations này: cuối
cùng phải biopsy phổi bằng Video-assisted thoracoscopic surgery (ở Mỹ
thường chỉ nói tắt "VATS") và đúng như tác giả đã đoán: b.nhân
bi. Ehlers-Danlos syndrome (một connective tissue disease - defective
ở fibrillar collagen).
Note (của NTM):
trong khi định bệnh y sĩ cố giải thích tất cả các triệu chứng do MỘT chứng
bệnh tạo ra (chỉ MỘT mà thôi). Trong philosophy thường gọi biện luận -
argument- này là "Occam's Razor".
William of Occam (sinh 1300- mất 1349) là một English philosopher, nguời
đã đưa ra một định đề về arguments trong philosophy: "Entia non sunt
multiplicanda praeter necessitatem" (Latin): (dịch ra tiếng Việt:
"Các thực thể không nên tăng lên gấp bội nếu không cần thiết."
(dịch ra tiếng English: "entities should not be multiplied more than
necessary")
Nói cách khác: "càng dùng ít dự đoán (assumptions) để giải thích
(explain) một hiện tượng (phenomenon) càng tốt". Trong case nói trên,
tác giả -trong khi bàn để đưa đến định bệnh - cố nối lại (connect: ngay
ở tựa bài) MỘT bệnh tạo ra TẤT CẢ các triệu chứng: vì thế Occam's razor
là một triết thuyết quan trọng nhất trong medicine trong khi suy nghĩ
đưa đến định bệnh (diagnosis), hoặc để truy lùng cơ chế bệnh (pathophysiology).
(note: bữa nào rảnh phải đi tìm coi tại sao người ta lại gọi là "razor"
)
NTM
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ
biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài
do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 11 tháng 3 năm 2008
(tôi không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này
để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng
biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư
của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
