Bệnh
Sprue
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
GASTROENTEROLOGY:
Celiac disease (cũng gọi "sprue"), một bệnh hiếm nghe thấy ngày
trước, nay có nhiều người hỏi. Một bài review cũ nhưng cũng còn giá trị
vì khá đầy đủ:
Review Article: Medical Progress: Celiac Disease. NEJM 357:1731, Oct
25, 2007
Bài này từ New York và France.
Nhiệm vụ cuả Gluten trong bệnh này.
Mucosal immune responses.
Dx: mucosal (duodenal ) Bx & positive response to a gluten free diet.
Screening blood tests: antitissue Transaminasẹ Specific marker của bệnh
này: endomysial IgA antibodies (specificity: 100%).
Để ý : (1) antigliadin antibody không còn được kể là sensive đủ để tìm
bệnh này
(2) Thường thấy selective IgA deficiency (incidence 1/40) so với 1/400
trong dân chúng bình thường; (3) tăng incidence cuả ung thư: adenoca ruột
non (rất hiếm) và enteropahty associated T-cell lymphoma.
Những ngũ cốc phải tránh: Wheat (bánh mì), rye, barley, malt (bia).
Ngũ cốc không có gluten: gạo, bắp, millet, oats (bảng trang 1735).
Nay ở HKỳ, các tiệm thực phẩm lớn, nay đã thấy có chỗ để riêng ra: "gluten-free
products".
Để ý Villous Atrophy mà không phải là Celiac disease: Giardia, Autoimmune,
radiation enteritis, Whipple's TB, Eosinophilic enteritis, HIV, Crohn's,
Zollinger-Ellison (bảng trang 1735).
Bệnh nhân thường mất kí, iả chảy - nhưng ít khi, lại bị constipation-
hiếm, iron deficiency anemia (vì malabsorption). Có khi thấy dermatitis
herpetiformis.
Thời gian đọc: 10 phút
Một bài review đầy đủ, hữu dụng cho clinical practice ở HKỳ, có khi tìm
không ra vì không nhớ tới chứng này
từ 1+ -> 5+ : cho 4+
Theories tại sao nay thấy nhiều hơn? có lẽ protective effects cuả cho
con bú bằng sữa mẹ (breast feeding).
Genetics: HLADQ2, HLADQ8
Incidence cuả celiac disease: 1% of population, thường European ancestry
nhưng cũng thấy ở các races khác.
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ biến tự do,
không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do BS Nguyễn
Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 7 tháng 12 năm 2008 (tôi không giữ
lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
