Peripheral
Artery Diseases - mỗi
ngày một mới –
New Engl Jl
Med, 4 th 3, 2008
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Peripheral Artery Dis (PAD) Bệnh nghẽn
động mạch ngoại biên (NDMNB) thường do Atheromatous plaques. Các plaques
này làm giảm blood flow tạo morbidity và mortality (tissue ischemia, necrosis,
strokes...). Cấu tạo chính của những thrombi (dính vào các atheromatous
plaques) là platelets và fibrins (tức là sự thành lập - genesis - các
thrombi này tùy thuộc vào sự hiện diện cuả platelets và các yếu tố đông
máu.
Vì thế muốn "chống" lại sự thành lập này: trên lý thuyết, để
đạt đuợc kết quả tối hảo (optimal results): phải dùng các thuốc chống
platelet (antiplatelet agents - như Aspirin, Clopidogrel) cọng với thuốc
tác dụng trên cơ chế đông máu (tức là thuốc chống các Vitamin-K dependent
coag. factors: Warfarin).
Lý thuyết là như thế (cọng hai thứ thuốc phải tốt hơn chỉ dùng môt. thứ
thuốc). Tuy nhiên
(1) trên thực tế kết quả ra sao, có nghiã : 2 thứ thuốc hay chỉ cần một
thứ thuốc để chống các biến chứng của NDMNB?
(2) Hai thứ thuốc có nhiều hậu quả tai hại hơn một thứ thuốc? (chảy máu
vì máu "loãng" quá: đưa đến tử vong, chẳng hạn chảy máu trong
não?)
Bài trong NewEnglandJnlMed 2007 Jul 19; 357:217-227
"the Warfarin antiplatelet vascular evaluation
Trial investigators: Oral anticoagulant and antiplatelet therapy
and periph artery disisease" tìm cách trả lời
những câu hỏi này.
Study này có khoảng 2400 b.nhân (18 %: carotid art; 82%: chân tay - limbs),
internat'l, randomized, open-label; chia là hai cánh (arms): (cánh 1)
warfarin - INR 2.0-3.0 +Aspirin (81-325 mg PO/QD) hoặc clipidogrel. (cánh
2) Chỉ có antiplatelet mà thôi.
Thời gian theo dõi: 2.5 - 3.5 năm.
Kết qủa : (1) cọng thêm warfarin: không làm
giảm các biến chứng (strokes, Myocardial infarc, ischemia)
(2) nhóm cọng thên warfarin bị biến chứng
chảy máu nhiều hơn (p<0.001) (có 14 bnhân bị intracranial bleeding).
Nhuợc điểm cuả study này: INR – international normalization ratio - khi
dùng warfarin chỉ đạt được đến therapeutic trong có 62 % bnhân mà thôi.
Bài này nêu một câu hỏi mà nay vẫn chưa có câu trả lời rõ rệt: nên dùng
2 thứ thuốc hay chỉ một thứ để đạt được kết quả tối hảo? Tuy nhiên bài
này khiến cho các y sĩ dùng cả hai thứ thuốc phải "nghĩ lại "
v/v practice rất thông thường ngày nay (dùng cả hai thứ thuốc).
Bài này cũng cho thấy: nếu có một thứ thuốc "tốt"
hơn warfarin (mà hiện nay trong practice chưa có gì thay thế), thì có
lẽ hậu quả các biến chứng không đến nỗi cao như thế, và kết quả biết đâu
sẽ khá hơn. Việc này còn chờ tuơng lai (mỗi ngày một mới !!!).
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 4 tháng 3 năm 2008 (tôi không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng). Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
