Báo
YKhoaNEJM, 19 th7, 2007
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Số nói trên có mấy bài:
tr 258: BCR-ABL Tyrosine Kinase
Inhibitors for chronic myelogenous Leukemia (CML).
Bài review này từ Michigan,
USA. Đây là một thuốc đã thay đổi hoàn toàn sự suy nghĩ về ung thư máu,
và đưa đến kết quả chưa từng thấy trong medicine. Đây là một translocation
cuả chromosome 9 và 22 , tìm ra năm 1960, và hồi đó gọi là Philadelphia
chromosome.
Bệnh này thường tìm ra do tình cờ
(routine blood tests), và ngày xưa thì 95% chết trong vòng 4 năm (đổi
thành ung thư máu cấp tính: blast crisis). Khi chuyển biến thành acute
leukemia, thì 1/3 giống B-cell ALL (dễ chưã hơn - tuy rằng ALL NGUỜI LỚN
không dễ chữa, khác hẳn với ALL con nít ) còn phần còn lại giống AML (acute
myelogenous leukemia).
Thuốc này (Imatinib) (Gleevec, Novartis)
được chấp thuận tại HKỳ tháng 5, 2001. Cơ chế là một inhibitor của tyrosine
kinases. Thuốc này hiện cho với liều 400 mg /ngày (Uống) (có bnhân cần
600 mg/ngày) (đối với liều 400 mg/ngày thì tiền thuốc ở Mỹ khoảng 35 nghìn
dollars một năm). Incidence cuả bệnh này là 1.6 cases/100 nghìn dân .
Hiện nay đã thấy có bnhân (15-20%)
không chữa được bằng Imatinib, bởi vì do single-nucleotid mutations (riêng
tôi có đâu 7-8 bnhân chưã từ hồi 2001, cho đến nay chỉ có 1 người chết,
số còn lại đều đi làm như thường). Side effects cuả thuốc này khá hiếm,
có khi bnhân than phiền đau bắp thịt.
Đối với những bnhân "kháng"
thuốc Imatinib thì nay đã có Dasatinib (Sprycel, Bristol-Myerrs Squibb-
FDA chấp thuận tháng 6/2006) và Nilotinib (chưa được chấp thuận tại HKỳ)
Điểm khó nghĩ là có nên ghép tủy
cho những bnhân này không, vì đây là một lối duy nhất "thanh lọc"
được hoàn toàn tủy, chữa khỏi hẳn được bệnh nàỵ tuy nhiên chỉ số chết
khi ghép tủy là 15%, cho nên hiện nay đa số hematologists/oncologists
trên thế giới vẫn dùng Imatinib cái đã, theo dõi bằng RT-PCR (reverse
transcriptase - Polymerase chain reaction) hoặc Fish (Fluorescent In situ
hybridization) hoặc cytogenetics (tôi làm một trong những tests này mỗi
3 tháng lúc đầu). Cái khó là khi bnhân "resistant" với thuốc
này, và lúc đó nghĩ đến ghép tủy, thì bnhân đã qúa lớn tuổi (và không
"chịu nổi" những biến chứng trong khi ghép tủy).
Đây là một bài quan trọng, vì thuốc
này đã cách mạng hẳn medicine, và mở ra một chân trời mới ...
Còn vài bài hay nữa, sẽ viết sau. Clinic vừa mới réo ...
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
