Đọc
Báo NEJM, July 9, 2009
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
NewEngland Jnl Med số mới nhất 9 th 7, 2009 có mấy bài
quan trọng:
Rate of serious infection after
changes in Regimens for medical abortion.
Screening for ovarian cancer - đây là một vấn đề
quan trọng trong general practice.
Case Records of MGH: a woman with
abd pain, weight loss, renal failure.
Sẽ review sau, hy vọng có lời bàn cuả qúy vị trên
diễn đàn.
NTM
Cuối tuần này sẽ viết bài ôn lại (review) về screening
for ovarian Ca, một vấn đề thường gặp trong medicine. Sẽ dựa vào bài gần
đây trong NewEnglJnlMed cho dễ nói chuyện, và cũng giữ cho câu chuyện
đơn giản, vì bài này chỉ nói qua những điều căn bản sơ đẳng trong ovarian
cancer.
Nhưng trước khi nói screening về bất cứ bệnh (hay điều
kiện - conditions) gì, thì đều phải hiểu rõ thống kê và xác suất (statistics
and probability) và đặc biệt là thống kê y khoa (statistics in medicine):
sensitivity (độ nhạy) cuả một screening test là gì, specificity (độ đặc
thù) là gì, predictive value (giá trị tiên đoán của một test), confidence
index (chỉ số tin đuợc)...
Đọc một study, một meta-analysis chẳng hạn, thì phải rõ
các giới hạn cuả một META-analysis, và dĩ nhiên đó không phải là một original
study...và đọc một study, thì sẽ phải liếc đến "p-value" ...
Nếu không thì kết luận sẽ sai: rác cho vào, rồi rác sẽ ra: GIGO - garbage
in, garbage out. Study chả có giá trị gì...Cho nên một tay nhà nghề đã
nói: đọc một study, đọc cho cẩn thận method cái đã (study làm như thế
nào), chứ chớ vội liếc sang kết quả (results)... Đó là khác biệt giữa
"nhà nghề " với "tay mơ"...
Ngày xưa nhìn vết nứt trên mu ruà rồi "bói" (Dịch),
nhưng nay bói bằng con số... Vậy thì tất cả mọi chuyện bắt đầu (và chấm
dứt) bằng con số...
NTM
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ
biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài
do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 10 tháng 7 năm 2009
(tôi không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này
để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn: Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
