Đọc
NEJM (Case Records/Mass Gen’l Hosp)
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Kỳ này, trang 711, New Engl Jnl Med Feb 12, 2009: Case
records of Massachusetts Gen'l Hosp : a 47-year-old woman with a
rash and numbness and Pain in the legs.
Mới đọc thoáng qua, thì nghĩ ngay đến differential diagnosis phải có Systemic
Lupus Erythematosus (SLE) nhưng cái khó ở bài này là ở chỗ serum ANA của
bnhân truớc khi chuyển vào Mass General lại negative. (Trong SLE, đến
99% truờng hợp: ANA phải positive).
Hoá ra trong trường hợp này, laboratory ở nhà thương khác (trước khi chuyển
sang Mass General) cứ thế báo cáo (ít nhất 2 lần) là negative, vì họ (nhà
thương khác/outpatient) dùng flow-cytometry based solid phase screening
assay, hoá cho nên test này sai, (sensitivity cuả test này chỉ có 49-58%).
Tại Mass General, làm test ANA lại: cho thấy rõ ràng là positive (titer
lên rất cao, đến 1:1280).
Bài học ở đây: nếu ANA được báo cho mình là negative, mà mình vẫn cứ nghi
là SLE thì phải hỏi lab làm test ANA theo lối nào? và rồi phải đòi làm
test ANA (antinuclear antibodies) theo lối "indirect immunofluorescence
on HEp-2 cell substrate".
(tôi đã photocopy bài này và đưa cho anh bạn pathologist trưởng laboratory
ở đây, yêu cầu anh ấy đọc và xem chính lab của anh ấy có làm theo phương
pháp này hay không).
Trường hợp này bnhân đích thực bị SLE, và sau khi chữa bằng hydroxychloroquine/
Aspirin, thì khá hẳn lên.
Trong bài này cũng có bảng về differential diagnosis (diff Dx) cuả Livedo
reticularis. Bảng này rất đáng để ý vì Diff Dx khá rộng cuả L.reticularis:
Trích trang 715: Possible causes of Livedo Reticularis
in this patient:
Hematologic disorders: Antiphospholipid synd, Cryoglobulinemia, cryofibrinogenemia,
myeloma, myeloprolif dis.
Rheumatologic dis: Vasculitis, Connective tissue dis (Lupus).
Cardiovasc: embolic dis.
Tumors: Renal cell, lymphoma, mycosis fungoides.
Endocrine dis: Hypothyroid, Pernicious anemia, Pheo, Carcinoid.
(Lạ: đáng lẽ phải đặt pernicious anemia vào hematology, và carcinoid vào
Tumors mới phải - dù rằng carcinoid có khi 5-HIAA positive).
(note: Massachusetts General Hospital là nhà thương lớn
nhất trong mấy teaching hospitals chính cuả Harvard Med School, tất cả
đều ở Boston).
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ
biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài
do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 13 tháng 2 năm 2009
(tôi không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này
để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên
Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn: Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
