Lymphoma
- Classification
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
ngày 20/th8/2008
Trong bài đính kèm có viết : "BS Jaffe cho rằng các
tế bào này không có hình thái (morphology) cuả Langerhans' cells (các
tb Langerhans thuờng có vết chẻ - groove) ở giữa nhân (nucleus)".
Lời chú của NTM: Dưới kính hiển
vi, trong lymphoma, có khi thấy loại tế bào này (tb ...có vết chẻ - groove)
ở giữa nhân (nucleus). Trong sách pathology cũ (1970-1975) ở xứ này (Mỹ)
có mô tả các tb này và gọi đùa là "buttock cells" (- xin lỗi
- tế bào "mông đít" vì nhân có vết hằn vào ở giữa, giống hình
cái mông đít). Và các sách cũ gọi tế bào này là "lymphosarcoma cells".
Từ khi 1980 trở đi thì không còn ai gọi tên lymphosarcoma nữa...
Một điểm khác nữa (dính mà cũng không dính đến chuyện nói trên): hồi xưa
(1968-1975) trong classification của nonHodgkin's lymphoma (hồi đó chỉ
dựa vào nhuộm, màu H&E Hematoxylin eosin - và mắt - classification
của Rappaport), thì có một số lymphoma được xếp hạng - classified - là
histiocytic lyphoma - vì hồi đó nghĩ sai, chứ ngày nay thì không còn ai
gọi như thế nữa - Rappaport's classification trở thành lỗi thời từ hồi
1978-1979, và khoảng 1980 thay bằng Kiel classification và rồi sau đó
toàn thế giới thay bằng "working classification".
Ngày nay thì hoàn toàn thay bằng classification mới hơn, dựa vào kết quả
của flow cytometry (classification theo CD - Cluster Differentiation-
như đã nêu ra trong bài đính kèm). Trong medicine, các tiến bộ xảy ra
hàng ngày, và các ý niệm -concepts - cũng thay đổi rất nhanh chóng - Nói
cách khác, các tiến bộ mới là "feed back" đưa đến thay đổi concepts
để suy nghĩ về một vấn đề nào đó...Hoặc ngược lại: thay đổi về concepts
đưa đến những khám phá mới (vì nhìn vấn đề một cách khác).
Sở dĩ cần có classification cho đúng, vì classification sai thì chữa trị
sai - Tuy nhiên classification không phải chỉ khô khan - "dry"
- dựa trên kính hiển vi mà thôi, vì behavior của các sub-types cuả lymphomas
cũng rất khác nhau trên trại bệnh. Vì vậy classification của bất cứ neoplasia
nào cũng phải dựa trên histopathology (morphology, differentiation), clinical
presentation và (therapeutic) responsiveness.
Hy vọng qúy bạn trong pathology sẽ viết một bài về CD's cho mọi người
cùng đọc. Sẽ viết một bài về classification của lymphoma và cách chữa
trị (một bài sao xuể, có lẽ vài chục bài mới xong!!! ). Nhưng cái gì chả
thế: đã nắm vững vấn đề thì nói ngắn cũng xong mà nói dài cũng xong: chuyện
gì cũng có thể xong trong 5 phút, hay có khi cần suốt đêm - nhưng thường
thì cái anh nhập đề dài dòng là anh không rõ chuyện ("văn hay chả
lọ làm dài; mới mở đầu bài đã biết văn hay ").
Bs Nguyễn Tài Mai
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ biến tự do,
không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do BS Nguyễn
Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 14 tháng 8 năm 2008 (tôi không giữ
lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
