Lịch Sử
Y Khoa
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Bs Nguyễn Tài Mai viết:
Ông Nuland là một y sĩ tác giả khá có tiếng, thầy cuả ông là Dr Gustaf
Lindskog, thầy cuả Linskog là Samuel Harvey, thầy cuả Harvey là H. Cushing
(neurosurgeon nổi tiếng thế giới), thầy cuả Cushing là William Halsted.
W. Halsted là general surgeon nổi tiếng thế giới với thủ thuật giải phẫu
cắt bỏ vú ra (total mastectomy) trong trường hợp ung thư vú. Trên thế
giới cho đến khoảng 1975 thì vẫn làm total mastectomy (cho ung thư vú),
nhưng khoảng từ đó trở đi thì bắt đầu thấy lối này quá "aggressive",
vì thế mới đổi sang "modified mastectomy" và rồi từ đó (khoảng
1980) thì bắt đầu có literature trên thế giới (bắt đầu từ New England
, ở HKỳ) cho thấy những cases early breast cancer, thì có thể làm lumpectomy
.--- chữ lumpectomy dĩ nhiên là một chữ nửa nạc nửa mỡ (lump - cục, tiếng
Anh, còn -ectomy từ Greek: ektome: cắt ra), nhưng quen rồi, vả lại không
có chữ gì tiện hơn cho nên nay cứ dùng) ---
Còn William Osler là thầy nổi tiếng về Internal Medicine trên thế giới,
đẻ từ một tỉnh nhỏ ở Ontario (Canada), học ở McGill (trường y khoa lớn
nhất Canada), sang Pennsylvania năm 1884 làm professor of Medicine (35
tuổi). Các BS cùng thời là Welch và Halsted (Welch và Halsted đều học
ở Đức về). Osler cũng đã từng du học ở Berlin và Vienna, nhưng về tiếng
Đức thì không "thạo" bằng Welch (Welch: Professor về Pathology
đầu tiên cuả Johns Hopkins) và Halsted (professor đầu tiên về Surgery
cuả Johns Hopkins, năm 1889 là surgeon in Chief). (các professors lứa
đầu tiên: Welch (39 tuổi), Halsted (36 tuổi), Osler (39 tuổi), Kelly (31
tuổi), Abel (32 tuổi) , Mall (27 tuổi), Howell (nhậm chức 1893, 33 tuổi)
(Note: thống kê khoảng 1982 cho thấy Professor
Chairman trong các chương trình huấn luyện Internists (Internal Medicine
Residency) ở Mỹ: 42 tuổi - tôi đọc đâu đó quên reference rồi - (vì thế
trong Medicine ở Mỹ, trên 45 tuổi đã là "xế bóng" lắm rồi, sắp
về vuờn).
William Osler là Prof về Internal Medicine đầu tiên cuả Johns Hopkins,
viết tiếng Anh rất "đẹp"...và trong thời cuả Osler, y khoa cuả
Mỹ bắt đầu tiến, và tiếng Anh dần dần thay tiếng Đức là ngôn ngữ chính
cuả y khoa trên toàn thế giới (Khoá đầu tiên cuả Johns Hopkins: các sinh
viên phải học hết 4 năm college và thông thạo tiếng Đức và Pháp (ngoài
tiếng Anh ra).
Dr Nuland nhận xét : "The fact that English began gradually to replace
German as the international language of medicine was due more to his writings
and speech than to the works of any other man" (Nói về sự kiện tiếng
Anh dần dần thay tiếng Đức để trở thành ngôn ngữ y khoa quốc tế: đó là
do công lao cuả ông ta, hơn là công cuả bất cứ ai) ("his" "ông
ta" đây là William Osler).
Tôi có thằng bạn thân, hắn học y khoa ở HKỳ rồi làm Residency về Internal
medicine và fellowship ở McGill: hắn nói ảnh huởng cuả Osler còn vang
vọng (ở McGill) cho đến ngày nay. Thật là một bậc kỳ tài.
(note: xem hắn hỏi bệnh, khám bnhân và viết
bài H&P (history and physical examination), biết là hắn đuợc trained
cẩn thận)
Bs Nguyễn Tài Mai
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ biến tự do,
không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do BS Nguyễn
Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 27 tháng 7 năm 2008 (tôi không giữ
lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
