Biofarming/
Thuốc (Dê)
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Hôm qua tôi có gửi bài từ New York Times v/v antithrombin
lấy từ con dê.
Việc lấy các hormones từ thú vật để dùng cho người
dĩ nhiên đã làm từ lâu cho đến gần đây, insulin đã được lấy từ heo hay
bò - và bởi vì protein khác cho nên thuở xa xưa trong training (1977)
ta đã gặp những b.nhân mà y khoa hồi đó gọi là "insulin resistant":
tăng insulin lên đến mấy trăm units, vẫn không đưa đường máu xuống mức
tối hảo - optimal- được. Sau này biết rằng họ "resistant" vì
insulin lấy từ thú vật cho nên protein không tinh chất (pure) - từ ngày
insulin được tổng hợp trong phòng thí nghiệm (dùng E. Coli) thì lúc đó
hoàn toàn đi vào DNA, và ta không thấy "insulin resistant" nưã.
Chuyện con dê ly kỳ là vì chính con dê không phải
là con dê thiên nhiên, mà là con dê đã được genetic engineering, và trong
sưã cuả nó tạo ra một protein - protein đó chứa antithrombin, và cứ vắt
sưã ra là có antithrombin. Thí dụ Cho đến nay phải cần 10 nghìn nguời
cho máu thì mới đủ antithrombin dùng cho nhu cầu hiện tại. Nhưng nay cứ
ra con dê mà vắt sưã rồi trích antithrombin ra !!! Đó mới là phát minh
kỳ diệu cuả biopharmaceutics, và bây giờ mới có bio-farming (trang trại
nuôi thú để lấy thuốc!) (ngôn ngữ nước ta nghèo, vì ta không nghĩ, không
tìm ra cái gì mới - cứ chi hồ dã giả. Nói mượn viết nhờ: không phát minh
thì không có nhu cầu về ngôn ngữ).
Thiếu Antithrombin (hồi xưa gọi antithrombin là antithrombin
III) là một trong những bệnh thuộc nhóm "máu đông quá nhanh"
(hypercoagulable state), được mô tả lần đầu tiên trong văn chuơng y khoa
thế giới năm 1965, do Egeberg (Egeberg O. "Inherited antithrombin
deficiency causing thrombophilia" Thromb Diath Haemotth 1965; 13:516-530).
Egeberg nhận xét thấy trong một gia đình Norwegian thường bị cục huyết
và khám phá ra rằng lượng antithrombin cuả họ chỉ ở mức 40-50% cuả bình
thuờng.
Sau đó thế giới mới tìm ra Protein C (1981), Protein
S (1984), và từ đó đến nay mới tìm ra Factor V Leiden (năm 1993), Prothrombin
G20210A (bây giờ gọi là Factor II mutation) (năm 1996)...
Nhánh này cuả Coagulopathy đang bùng nổ rất nhanh ...
Trong tuơng lai, y khoa có lẽ phải đi vào rất chuyên
biệt và post M.D. training có lẽ còn phải kéo dài thêm nưã. Hết 3 năm
fellowship về oncology hematology (sau khi đã xong 3 năm residency về
internal medicine), vẫn chỉ là "general hematologist oncologist"
mà thôi.
Trong tương lai, có lẽ sẽ phải có các trung tâm chuyên
biệt cho từng thứ bệnh cuả hematology hay oncology (ngay bây giờ, ở Boston
- các teaching hosps cuả Harvard đã có những trung tâm rất giỏi về ung
thư đường tiêu hoá chẳng hạn, trong khi đó "không chuyên môn"
về lymphoma. Lý do chính cũng chỉ vì tiền: chỉ đủ tiền để dedicate vào
một phiá nào đó thôi .
Nước VN ta nếu không chịu chạy đua với thế giới, sẽ bị
bỏ xa rất nhanh, vì sự tiến bộ cuả y khoa hiện tại đang ở mức lũy tiến
(exponential): các tiến bộ của y khoa trong vòng 50 năm qua, có lẽ bằng
các tiến bộ trong 500 năm trước đó. Và các tiến bộ trong 25 năm qua, có
lẽ bằng 100 năm truớc) (Các ngành khác không rõ, chứ trong hematology,
oncology, các tiến bộ ra hàng ngày, chạy theo không kịp !!!).
NTM
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ
biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài
do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 6 tháng 2 năm 2009
(tôi không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này
để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
