HAI NGHIÊN
CỨU VỀ CAO HUYẾT ÁP
Dược sĩ
Lê văn Nhân
Kết hợp 2 thuốc rẻ tiền
dạng generic giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ:
Một nghiên cứu của hãng chăm sóc sức khoẻ Kaiser Permanente ở tiểu bang
California, theo dõi sức khoẻ của những thành viên trên 55 tuổi và bệnh
tiểu đường. Những người dùng kết hợp thuốc statin và thuốc ức chế men
chuyển, ít hơn nửa thời gian giảm 60% nguy cơ nhồi máu cơ tim hay đột
quỵ, và những người dùng hơn nửa thời gian giảm 80% nguy cơ, theo người
cầm đầu nghiên cứu là bác sĩ Robert James Dudl. Nghiên cứu này đăng trên
báo Quản lý sức khoẻ Hoa-kỳ số 1 tháng 10-2009.
Các nhà nghiên cứu của Kaiser Permanente nghĩ rằng aspirin,
lisinopril và thuốc hạ lipid có thể giảm kết quả tim mạch ở bệnh nhân
nguy cơ cao. Họ nhìn lại hồ sơ của 170 024 bệnh nhân nguy cơ cao và đang
điều trị với kaiser permanente tại California, trên 55 tuổi và bệnh tiểu
đường (78%) hay/và có bệnh động mạch vành. Họ quan sát những người dùng
lovastatin 40 mg/ngày với lisinopril 20 mg/ngày, hay nếu có chỉ định lâm
sàng, với 1 ARB (chẹn thụ thể angiotensin). Ước lượng khoảng 75% dùng
aspirin, nhưng dữ liệu hoàn toàn về sử dụng aspirin không có sẵn.
Trong thời gian theo dõi 2 năm, 28% người dùng kết hợp
này dùng ít hơn nửa thời gian, 12% dùng hơn nửa thời gian, và 60% không
dùng cả 2 thuốc. dùng kết hợp thuốc thường xuyên hơn liên quan với giảm
nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ hơn.
Một số ý kiến bảo nghiên cứu này có giá trị thấp, vì không
điều chỉnh với những biến số sai lạc ở mức căn bản và đăng trên một tờ
báo không nổi tiếng về nghiên cứu.
Một ý kiến khác bảo nghiên cứu này không ngẩu nhiên, nhưng
gợi ý phương cách đơn giản có thể hữu hiệu ngay cả với bệnh nhân có nguy
cơ cao.
Điều trị trên tương đối ít tốn kém, nên hợp với túi tiền
bệnh nhân (khoảng 12 USD mỗi tháng). Nếu mức lipid cao, có thể bác sĩ
sẽ dùng liều statin cao hơn để kiểm soát.
Cao huyết áp là nguyên
nhân dẫn đầu về chết sớm tại Trung quốc
Báo Lancet ngày 6 tháng 10-2009, đưa lên nhận xét
của một giáo sư tại đại học y khoa Tulane, New Orleans Hoa-kỳ, khoảng
hai triệu rưởi ca tử vong tại Trung quốc năm 2005 do cao huyết áp và ông
nghĩ cao huyết áp là sát thủ hàng đầu tại quốc gia này.
Các nhà nghiên cứu nhìn vào mẫu 170 000 người lớn TQ tuổi
từ 40 trở lên, được đo huyết áp và những yếu tố nguy cơ khác lúc khám
ban đầu năm 2001, đánh giá theo dõi 10 năm sau giữa 1999-2000.
Họ ghi nhận ca tử vong và chết sớm- được định nghĩa là
đàn ông qua đời trước 72 tuổi và phụ nữ trước 75 tuổi, là tuổi thọ trung
bình của người TQ, tìm thấy cao huyết áp và tiền cao huyết áp liên quan
đáng kể với tăng tử suất mọi nguyên nhân và do bệnh tim mạch. Họ tính
ra tử suất toàn dân năm 2005 dựa trên dân số TQ năm 2005.
Họ tìm thấy 2.3 triệu ca tử vong tim mạch liên quan
với cao huyết áp: 2.1 triệu người lớn cao huyết áp và 0.2 triệu người
lớn tiền cao huyết áp. Ngoài ra, 1.3 triệu ca chết sớm bệnh tim mạch liên
quan đến cao huyết áp. Hầu hết ca tử vong do bệnh mạch máu não: 1.9 triệu
tổng số tử vong và 1.1 triệu chết sớm.
Những kế hoạch cải thiện nguy cơ cao huyết
áp gồm có:
- giáo dục quần chúng: giải thích cho mọi người
biết nguy hiểm của cao huyết áp và giảm ăn muối, giảm ăn mặn.
- kế hoạch y tế nông thôn của TQ, nhà nước sẽ tài
trợ phần lớn ngân sách, gởi bác sĩ về nông thôn trong một thời gian, mặc
dầu biết phần lớn bác sĩ không muốn về làm viêc tại nông thôn.
- dụ án khởi xướng y tế nông thôn Trung quốc với
tài trợ của viên y tế quốc gia Hoa-kỳ, bộ phận bệnh tim, phổi và máu cùng
với nhóm y tế thống nhất (Unitedhealth Group). Họ sẽ lập nhiều trung tâm
y tế nông thôn thực hiện một số nghiên cứu kiểm chứng về can thiệp thực
dụng trên chăm sóc chính, với nguồn thuốc rẻ tiền và theo dõi huyết áp
ở những người nguy cơ cao.
Chúng tôi không biết nghiên cứu với nhóm 170 ngàn bệnh
nhân thực hiện ở vùng nào tại TQ, nhưng phải nghĩ đến thực tế là những
gia đình nghèo chỉ có thể chan nước muối cho mặn miệng để lùa cơm cho
no, nên không dễ gì khuyên họ giảm ăn mặn (!). Ngoài ra, vùng bắc TQ lạnh,
cho đến nay vẫn thích ăn thịt mỡ để tăng calo chống rét, muốn thay đổi
lối sống thì phải cải thiện mức thu nhập, nâng cao mức sống.
Việt-nam là học trò ngoan của TQ, nhưng phải thấy là TQ
giải quyết vấn đề sức khoẻ toàn dân rất yếu và số tiền chi phí để chăm
sóc sức khoẻ cho toàn dân chỉ bằng 1/10 chi phí y tế tại các nước có hệ
thống chăm sóc sức khoẻ toàn dân như Anh và Úc. Ngoài ra, các bác sĩ VN
mới ra trường cũng không thích về nông thôn, không những vì mức thu nhập
thấp, mà còn bị chèn ép và không được học hỏi thêm chuyên môn nếu xa các
thành phố lớn. Bộ y tế cần có chính sách yểm trợ như trả học phí cho người
ký hợp đồng làm việc 5 năm, cho học hỏi ở bệnh viện thành phố lớn 1 năm
sau khi ra trường trước khi gởi về các tỉnh xa hay các quận huyện. Nên
khen thưởng những bác sĩ nào sử dụng generic mà vẫn tạo được kết quả tốt
trong điều trị.
Xin ghi rõ nguồn: Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
