Ung
Thư Bạch Huyết B Cột Sống Lưng Do Metrotrexate và Siêu Vi Epstein-Barr
(Hình Ảnh MR, PET/CT)
Bs Nguyễn Bá và các đồng nghiệp
(Methotrexate-Induced and Epstein–Barr
Virus-Associated B-Cell Lymphoma of the Spine) MR and PET/CT Imaging
Ba D. Nguyen, MD, Michael C. Roarke,
MD, and Ann E. McCullough, MD
Bs Bá Nguyễn và các đồng nghiệp viết:
Thuốc Metrotrexate thường dùng điều trị bệnh phong thấp rheumatoid và
các bệnh mô đàn hồi khác có thể gây Ung Thư Bạch Huyết B Cột Sống Lưng
Do Metrotrexate và Siêu Vi kìm hãm hệ thống miễn dịch và tăng cao nguy
cơ nhiễm siêu vi trùng Epstein-Barr.
Tổng hợp methrotrexate và siêu vi Epstein-Barr có thể sinh bệnh rối loạn
sinh sản hệ bạch huyết (lymphoproliferative disorders) ở da, phổi, hạch
bạch huyết, và hệ thống thần kinh.
Các tác giả trình bầy một trường hợp viêm da cơ (dermatomyositis) liên
hệ metrotrexate và siêu vi trùng Epstein-Barr trong ung thư bạch huyết
B (B-cell lymphoma) ở cột sống xương lưng (thoracic spinal) và hai bên
cột sống lưng.
Trong bài này có đề cập 2 tấm hình:
Hình thứ nhất cho thấy 2 đốt xương sống lưng
ngực (thoracic spine) số 9 và 10 bị bể dập (compression fractures). Chụp
hình ngang MR còn cho thấy có u bướu ngoài màng cứng (epidural) và bên
trái xương sống. Kết quả định bệnh lý học xác định u bướu bạch huyết tế
bào B do metrrotrexate gây ra.
Trong hình thứ hai dùng phương pháp chụp
hình F-18 FDG PET/CT xác định xưong sống lưng bị bể xập và u bướu ung
thư bạch huyết nằm bên cạnh cột sống và ngoài màng cứng. Thử nghiệm khám
phá dương tính siêu vi trùng Epstein-Barr (EBV) RNA.
Metrotrexate có thể gây rối loạn tăng trưởng tế bào lymphocytes, một thứ
ung thư hạch bạch huyết non- Hodgkin loại tế bào B.
Có thể dùng phương pháp chụp hình F-18 FDG PET/CT ước định giai đoạn ung
thư hạch bạch huyết do metrotrexate gây ra.
Tham khảo: Clin Nucl Med 2008;33: 208–210.
Xin cảm ơn Bác Sĩ Nguyễn Bá đã chuyển
bài.
Bàn thêm (Bs Trần Mạnh Ngô):
Ung thư bạch huyết có thể do nhiều thuốc gây ra, trong đó có metrotrexate.
Cơ nguyên có thể do hệ thống miễn dịch mất kiểm soát và do đột biến liên
hệ nhiễm siêu vi trùng, thường là siêu vi Epstein-Barr (EBV). (Kim
M. Hiatt: United States and Canadian Academy of Pathology, 2008, Annual
Meeting).
Kỹ thuật dùng PET (positron emission tomography) thường phối hợp vơí CT
hay MRI. Đây là một phương pháp y khoa hạch nhân đo tia gamma do đồng
vị phóng xạ phát positron (positron-emitted radioisotopes) có thể chụp
hình ba chiều hay hình ảnh biến dưỡng một nơi nào đó trong cơ thể. Nhiều
đồng vị phóng xạ với nửa đời sống (half lives) ngắn đã được dùng như carbon-11
(đời sống khoảng 20 phút), nitrogen-13 (khoảng 13 phút), oxygen-15 (khoảng
2 phút) và đặc biệt bây giờ thường dùng Fluorine-18 (khoảng 180 phút).
Copyright, 2008. Muốn phổ biến bài viết này, cần
xin phép tác giả: Bs Nguyễn Bá.
