Tác
dụng độc hại của Valproate cho phụ nữ có thai.
Ds Lê-văn-Nhân
Tại hội nghị hàng năm lần thứ 59 của hội bệnh thần kinh
Hoa-kỳ, bác sĩ Kimford Meador, đại học Florida tại Gainesville, báo cáo
kết quả nghiên cứu NEAD ( Neurodevelopmental Effects of Antiepileptic
Drugs) tạm dịch là tác dụng phát triển thần kinh của thuốc chống động
kinh, một nghiên cứu quan sát viễn tưởng gồm hơn 300 phụ nữ bệnh động
kinh tham dự trong khi có thai tại 25 trung tâm ở Hoa-kỳ và vương quốc
Anh.
Thai nhi tiếp xúc trong tử cung thuốc chống động kinh valproate tăng nguy
cơ suy giảm nhận thức và biến thái cơ quan so với 3 thuốc chống động kinh
khác thường dùng.
Tuy nhiên, năm vừa qua Valproate tăng số bán 28% ở Hoa-kỳ, nên nhóm nghiên
cứu quan ngại bác sĩ toàn khoa và phụ nữ mang thai chưa ý thức rõ về vấn
đề này.
Kết quả nhận thức phụ thuộc liều lượng:
Nghiên cứu được thiết kế để nhìn vào kết quả lâu dài về nhận thức ở trẻ
em có mẹ dùng thuốc chống động kinh, kết quả đầu tiên sau 2 năm nghiên
cứu được báo cáo lần đầu ở hội nghị bệnh động kinh ở San Diego tháng 12
năm 2006.
Kết quả mới đây của nghiên cứu MEAD cho thấy tiếp xúc với một mình valproate
trong bụng mẹ sẽ giảm đáng kể chỉ số thông minh về ngôn ngữ ở trẻ em 2
tuổi so với các bà mẹ dùng một mình carbamazepin, lamotrigin và phenytoin.
Ngoài ra kết quả này phụ thuộc liều.
Chỉ số thông minh của bà mẹ là tiên đoán hàng đầu chỉ số thông minh của
trẻ em, do đó nếu chỉ số thông minh của bà mẹ cao hơn chỉ số thông minh
của em bé cũng cao hơn. Carbamazepin, lamotrigin, và phenytoin không có
liên hệ này, nhưng valproate đã can thiệp vào liên hệ bình thường này.
Biến dạng giải phẫu học ngoài dự kiến
Phân tích gồm 187 trẻ em 2 tuổi có mẹ dùng 1 thuốc chống động kinh trong
khi có thai. Theo kết quả, 24% trẻ em có mẹ dùng valproate trong khi mang
thai có chỉ số phát triển tâm trí (MDI: Mental Developmental Index) ít
hơn 70, so với 12% dùng carbamazepin, 9% dùng lamotrigin và 12% dùng phenytoin.
Hơn nữa, những điều tìm thấy ban đầu của nhóm nghiên cứu đăng trên Neurology
số tháng 8/06 cho thấy tỷ lệ biến đổi giải phẩu ngoài dự kiến 20% khi
dùng 1 mình valproate gồm giảm sản (hypoplastic) tim phải, trì trệ phổi,
hẹp động mạch chủ, tật đầu ngắn và chết thai nhi.
Những kết quả này được gọi là ngoài dự kiến vì nghiên cứu NEAD không thiết
kế để tìm dị tật và con số tìm thấy quá lớn.
Phần lớn đơn thuốc
không do bác sĩ thần kinh kê đơn
Theo nhóm nghiên cứu, valproate được kê đơn không
những bởi bác sĩ chuyên khoa thần kinh để trị bệnh động kinh. Hơn 50%
do bác sĩ tâm thần và bác sĩ toàn khoa viết để trị bệnh lưỡng cực và bệnh
migrên.
Thuốc valproate (Depakene, Depakote) là thuốc chữa
bệnh động kinh rất tốt và tương đối an toàn, nhưng sẽ nguy hiểm nếu dùng
cho phụ nữ có thai. Dược sĩ nên thông báo ngay cho bác sĩ nếu thấy bệnh
nhân có thai để tránh nguy hiểm.
Ds Lê Văn Nhân
>>>back>>>
