Đường Fructose
Có Thể Tạo Mỡ Cho Cơ Thể
Dược sĩ Lê Văn
Nhân
Tên fructose gồm có chữ fructus là trái cây và –ose là đường. Fructose là đường tìm thấy trong trái cây. Nói vậy, không có nghĩa là trong trái cây chỉ có đường fructose, mà vẫn có một ít đường glucose với tỷ lệ khác nhau, giúp cho đường có thể vào cơ thể khi ăn trái cây.
Khác với glucose, đường fructose vào tế bào thành ruột phải qua trung gian một protein chuyên chở, từ chuyên môn gọi là chuyển vận tích cực (active transport) và khi ra khỏi tế bào để vào máu lại phải nhờ một protein khác chuyên chở. Do đó khi ăn vào quá nhiều fructose hay khi không có thêm glucose, đường fructose không hấp thụ được mà sẽ tạo ra hiện tượng thấm thấu (osmosis) rút nước từ cơ thể vào ruột và có tác dụng như thuốc xổ để tống ra ngoài. Đường fructose có thể tự vào các tế bào để tạo ra năng lượng mà không cần insulin như glucose.
Đường fructose thường được thêm vào các thực phẩm đóng vào chai hộp trong kỹ nghệ. Fructose thường có trong chất gây ngọt gọi là HFCS (High fructose corn syrup) có nghĩa là xi-rô đường bắp có lượng fructose cao, thường chứa 55% và 45% glucose. Đây là chất tạo ra vị ngọt được các nhà kỹ nghệ thực phẩm ưa chuộng vì giá rẻ và có thể dễ dàng trộn vào các thức uống như nước ngọt đóng trong chai hay lon mà người Mỹ gọi là “soft drink”, họ dùng từ “soft” có nghĩa là nước uống không có rượu.
Các nhà nghiên cứu của đại học Texas, South Western Medical Center thử ở 6 người trẻ, khỏe mạnh, thịt ít mỡ để so sánh sự sinh mỡ (lipogenesis) sau khi dùng glucose nguyên chất hay dùng hổn hợp glucose và fructose. Bác sĩ Elizabeth Parks, thành viên nhóm nghiên cứu, giải thích là fructose, glucose và sucrose (đường ăn) có thể biến thành triglyceride, một dạng chất béo của cơ thể. Tuy nhiên, một khi bắt đầu tiến trình tạo chất béo do fructose, thì khó làm chậm lại tiến trình này.Trong nghiên cứu này có 4 người phái nam và 2 phái nữ tuổi trung bình 28 và chỉ số trọng khối cơ thể (BMI) 24.3 Kg/m2. Những người này uống 3 loại nước ngọt ở 3 tình huống khác nhau; loại thứ nhất glucose 100%, loại thứ hai 50% glucose và 50% fructose; loại thứ ba 25% glucose và 75% fructose. Thử nghiệm ngẫu nhiên và mù đôi. Các nhà nghiên cứu bào cáo hiện tượng sinh chất béo như sau:
|
Tỳ lệ glucose/fructose |
Glucose
100% |
Glucose 50% Fructose 50% |
Glucose
25% Fructose
75% |
|
Tăng sinh chất
béo |
7.8 |
15.9% |
16.9% |
|
Tăng mứctriglycerid |
1 |
11%
|
29%
|
Nghiên cứu này thực hiện ở người trẻ và mạnh khỏe, nếu ở người cao tuổi hay bệnh hoạn, có thể dạng chất béo còn cao hơn nữa.
Một nghiên cứu khác của đại học Florida năm 2005 cũng
báo cáo kết quả tương tự. Các nhà nghiên cứu báo cáo acid uric trong máu
tăng cao sau khi dùng fructose. Uric acid tăng sẽ ngăn cản tác dụng của
insulin, thường điều hòa tế bào sử dụng đường hay dự trữ năng lượng. Nếu
mức acid uric thường tăng cao, hội chứng chuyển hóa có thể sinh ra, gồm
cao huyết áp, béo mập và cao cholesterol huyết.
Lời khuyên của chúng tôi là nên giới hạn không uống
nhiều nước ngọt mà chỉ nên uống nước trà hay chè tươi.
Theo Journal of Nutrition 06/2008 Dietary sugars stimulate Fatty acid synthesis in Adults.
Dược sĩ Lê Văn Nhân
Copyright, 2008. Muốn phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
