THUỐC LOÃNG
MÁU GẶP ĐỐI THỦ CẠNH TRANH
Dược sĩ
Lê Văn Nhân
Hai thuốc loãng máu đang dùng phổ thông hiện nay là thuốc chống tiểu cầu aspirin và thuốc chống đông máu warfarin. Trong hội nghị thường niên hội bệnh đột quỵ Hoa-kỳ tại San Antonio trong tháng 2 năm 2010, người ta đưa ra 2 thuốc mới, Dabigatran chưa được FDA chấp thuận và cilostasol (Pletal) đã được chấp thuận cho chỉ định điều trị bệnh động mạch ngoại vi (PAD: Peripheral Arterial Disease) hơn hẳn hai thuốc đang dùng.
1/ Thuốc Dabigatran (biệt dược
Praxada) thử nghiệm trên 3
623 bệnh nhân rung nhĩ và bị đột quỵ trước đó, được phân phối ngẩu nhiên
dùng warfarin, liều thấp Dabigatran (110 mg) ngày 2 lần hay liều cao (150
mg) ngày 2 lần trong khoảng 2 năm. Tỷ suất đột quỵ hay cơn thiếu máu cục
bộ thoàng qua (TIA) ở nhóm dùng warfarin là 2.74 % mỗi năm và 2.32% mỗi
năm ở nhóm dùng Dabigatran, khác biệt không đáng kể. Liều thấp Dabigatran
ít gây xuất huyết hơn và dễ quản lý hơn warfarin. Trái với warfarin, Dabigatran
dùng liều cố định ngày 2 lần, không phụ thuộc cân nặng, phái tính, tuổi
tác, thức ăn và không cần phải làm xét nghiệm PT thử mức đông máu, theo
báo cáo của nhóm nghiên cứu ở Đức. Những bệnh nhân đã bị sẵn chứng thiếu
máu cục bộ thoảng qua hay bị rung nhĩ, Dabigatran hiệu quả ngang với warfarin,
nhưng dễ sử dụng hơn nhiều. Bệnh nhân dùng Dabigatran bị nhồi máu cơ tim
cao hơn nhóm dùng warfarin, nhưng sai biệt tuyệt đối nhỏ, và xuất huyết
dạ dày ruột cũng cao hơn.
Nghiên cứu này được tài trợ bời nhà sản xuất là công ty Boehringer-Ingelheim.
2/ Thuốc Cilostazol (biệt
dược Pletal) so sánh với
aspirin và thấy cilostazol tốt hơn để phòng ngừa đột quỵ
tái xuất hiện mà không bị biến chứng xuất huyết thường gặp khi dùng aspirin.
Trong số 2700 bệnh nhân đột quỵ trong nghiên cứu,
những người dùng cilostazol bị đột quỵ ít hơn nhóm dùng aspirin. Nghiên
cứu này cũng do nhà sản xuất tái trợ là công ty Otsuka và nhóm nghiên
cứu ở bệnh viện Tachikawa ở Nhật-bản.
Ngoài 2 thuốc trên, người ta cũng bàn đến vận động
bệnh nhân đột quỵ, có thể do người thất hay người máy giúp. nếu vận động
cánh tay đều đặn thì kết quả sẽ khá hơn. Tại Việt-nam khó có người máy
nhưng có thể huấn luyện nhiều nhân viên vật lý trị liệu để giúp bệnh nhân
vận động.
Mặc dầu 2 thuốc mới có khả năng cạnh tranh đáng
kể so với 2 thuốc cũ, nhưng thuốc mới sẽ rất đắt tiền, chưa chắc hảng
bảo hiểm chịu chi trả. Nếu Việt-nam đưa ra hướng dẫn bắt buộc các bệnh
nhân rung nhĩ phải dùng thuốc chống đông máu warfarin, chúng tôi nghĩ
sẽ giảm thiểu được số đột quỵ rất nhiều.
TAGS: Aspirin, Warfarin, Dabigatran, Cilostazol, Pletal, Le van Nhan
