INH và VITAMIN
B6
Dược sĩ Lê-văn-Nhân
Hỏi:
Có phải INH làm giảm mức vitamin B6 trong cơ thể không? Nếu đúng như vậy,
tại sao không dùng vitamin B6 sau đợt điều trị INH mà phải dùng chung
với INH?
Một sinh viên y khoa tại Saigon
Đáp:
Thông tin sau đây của CDC (cơ quan kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa-kỳ)
hy vọng giải đáp được câu hỏi trên:
INH (Isoniazid)
là kháng sinh chống lao dùng rộng rải nhất. Có thể xem đây là thuốc lý
tưởng trên nhiều phương diện-- diệt khuẩn, tương đối không độc, dễ dùng
và không tốn kém. Thuốc chống M. tuberculosis ở mức cao độ (nhiều chủng
khuẩn lao bị ức chế trên dĩa cấy ở nồng độ 0.05 đến 0.20 μg/ml). Hấp thụ
ở đường ruột gần như hoàn toàn, với nồng độ đỉnh trong máu xảy ra khoảng
1 đến 2 giờ sau khi uống. Liều thông thường 3 đến 5 mg/Kg thể trọng cho
nồng độ đỉnh khoảng 5 μg/ml. Thuốc xâm nhập tốt vào tất cả dạng chất lỏng
và trong khoang cơ thể, tạo nồng độ giống như nồng độ trong huyết thanh.
INH được chuyển hóa nhiều nhất bằng cách acetyl hóa, và người ta phân
biệt người acetyl hóa chậm và người acetyl hóa nhanh. Với nhóm thứ nhất,
loại thải sẽ chậm và nồng độ INH trong máu tăng cao, nên phải giảm liều
để tránh độc tính.
Viêm gan là tác dụng nghịch chính của isoniazid.
Trong một nghiên cứu ở 13 838 bệnh nhân dùng INH một mình để điều trị
phòng ngừa, tỷ số sinh viêm gan tăng trực tiếp với tuổi cho đến 65 tuổi,
ở mức 0% khi dưới 20 tuổi, 0.3% từ 20 đến 34 tuổi, 1.2% từ 35 đến 49 tuổi,
2.3% từ 50 đến 64 tuổi. Uống rượu cũng là một đồng yếu tố nguy hiểm cho
viêm gan do INH.
Bệnh thần kinh ngoại vi (peripheral neuropathy),
có nhiều phần gây ra do can thiệp chuyển hóa pyridoxine (vitamin B6),
liên quan đến dùng thuốc INH, nhưng không phổ thông ở liều 5 mg/Kg (người
Việt-nam trọng lượng trung bình 50-60 Kg thì liều dưới 250-300 mg mỗi
ngày ít khi xảy ra bệnh thần kinh ngoại vi). Những người có thêm bệnh
thường xảy ra bệnh thần kinh (cao u-rê ở người bệnh tiểu đường, nghiện
rượu, suy dinh dưỡng), cần phải dùng thêm pyridoxin liều thấp cùng với
INH. Người ta cũng khuyên dùng pyridoxin với INH cho phụ nữ có thai và
những người bệnh động kinh. Tác dụng nhẹ lên hệ thần kinh trung ương phổ
thông với INH.
Cũng cần chú ý là liều cao vitamin B6 cũng có thể
gây bệnh thần kinh.
Tương tác giữa INH và phenytoin tăng nồng độ cả
2 thuốc này. Khi dùng chung với nhau, cần phải theo dõi nồng độ phenytoin
trong huyết thanh và giảm liều phenytoin nếu cần.
Muốn tìm thêm thông tin về thuốc điều trị lao, có
thể tham khảo trang mạng:
http://www.cdc.gov/tb/
http://www.nationaltbcenter.edu
http://yduocngaynay.com/3-3LeVNhan_LaoKhangThuoc.htm
Dược sĩ Lê văn Nhân
Bs Trần mạnh Ngô viết:
Chào Anh Nhân
Trong câu hỏi của một sinh viện Sài gòn muốn biết vì sao không uống Vitamin
B6 sau khi điều trị dùng INH mà phải uống chung B6 với INH?
Theo tôi thì dùng chung B6 với INH là để phòng ngừa tác dụng của INH vào
hệ thống thần kinh và bệnh thần kinh ngoại biên của bệnh nhân.
Tôi cho bệnh nhân INH chung với Vitamin B6 theo chỉ thị của Sở Y tế Hoa
kỳ từ 30 năm nay khi dùng thuốc INH ngừa lao cho những di dân tới Mỹ,
nhiều nhất là di dân từ Việt Nam.
Vậy uống chung INH (để ngừa lao) thêm B6 là đề ngừa công phạt thần kinh,
còn nếu đã bị công phạt vì INH rồi mới uống B6 thì quá trễ.
Ngô
Pyridoxine is given to prevent peripheral neuropathy and CNS effects
that are associated with the use of isoniazid.
