Thêm
một cơ chế Đề Nghị Cho Tính Độc Hại Tim của Nhóm Ức Chế COX-2
Ds Lê-văn-Nhân
Năm 2004, Rofecoxib bị rút khỏi thị trường vì tăng nguy cơ tim mạch khi dùng thuốc này. Sự thu hồi này dựa trên 2 nghiên cứu VIGOR (Vioxx and Gastrointestinal Outcomes Research) tạm dịch là kết quả bệnh dạ dày ruột khi dùng Vioxx, và nghiên cứu APPROVe (Adenoma Polyp Prevention on Vioxx Trial) tạm dịch là dùng Vioxx ngừa polyp u tuyến. Hai nghiên cứu trên cho thấy tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim liên quan đến dùng Rofecoxib.
Cơ chế giải thích là rofecoxib và có lẽ
tất cả nhóm thuốc ức chế chọn lọc COX-2 khiến cho hoạt động của COX-1
mạnh hơn.
COX-1 giúp thành lập thromboxane A2 là chất hỗ trợ đông máu. Khi ức chế
COX-2, việc sản xuất prostacyclin giảm, prostacyclin là chất chống đông
máu. Như vậy nhóm ức chế COX-2 làm mất cân bằng giữa thromboxane A2 và
prostacyclin đưa đến thành lập huyết khối, là nguyên nhân chính gây bệnh
nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Ngày 08.28.07, một nghiên cứu của đại học
Connecticut đăng trên Journal of Experimental Medicine cho biết khi thử
nghiệm trên chuột nhắt, họ đưa ra 1 giả thiết là chuỗi phản ứng của COX-2
sẽ khởi động 1 giòng thác phản ứng làm tăng yếu tố mô (TF: Tissue Factor)
trong hệ tuần hoàn, là chất khởi động chính cho sự đông máu.
Các nhà nghiên cứu báo cáo tăng mức
TF trong máu, tim và phổi chuột nhắt được điều trị bằng thuốc ức chế COX-2.
Nhóm thuốc này loại bỏ hoạt động của PPAR-delta (Peroxisome Proliferation
Activated Receptor) tạm dịch là thụ thể kích hoạt sinh sôi peroxisome,
đưa đến tăng TF và làm tăng nguy cơ tim mạch.
Cũng trong nghiên cứu này, họ có
thể làm giảm mức TF ở chuột bằng thuốc giảm TF, và những điều tìm thấy
sơ khởi gợi ý những chất đồng vận PPAR-delta có thể làm nhẹ biến chứng
sinh huyết khối khi dùng thuốc ức chế COX-2.
Các nhà nghiên cứu cho thấy chuyển
hóa của endocannabinoid bởi đường COX-2 kích hoạt PPAR-delta, chất này
loại bỏ sự biểu lộ của TF. COX-2 trong tế bào nội mô, cùng với enzym prostacycline
synthase kích động PPAR-delta, từ đó giảm TF là enzyme cần thiết cho sự
thành lập thrombin. Chất ức chế COX-2 như rofecoxib ngăn chặn giòng thác
này, đưa đến giảm PPAR-delta và tăng TF, làm tăng nguy cơ sinh huyết khối.
Điều nên nhớ đây mới là 1 giả thuyết và
chưa thử nghiệm trên người, nên chưa biết hiện tượng này có xảy ra ở người
không. Nếu có, thì khi dùng thuốc ức chế COX-2 cùng với thuốc ngăn chặn
TF sẽ an toàn hơn.
Ds Lê Văn Nhân
Copyright, 2007. Muốn phổ biến bài viết
này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
>>>back>>>
