Sắp
có Thuốc Mới trị Cao Huyết Áp Nguy Kịch ở Phòng Cấp Cứu
Ds Lê Văn Nhân và Ds Trịnh Nguyễn
Đàm Giang
Cao huyết áp nguy kịch được định nghĩa khi huyết áp tăng đột ngột lên
quá 210 mm Hg cho huyết áp tâm thu và trên 150 mm Hg cho huyết áp tâm
trương. Những trường hợp này phải đưa đến phòng cấp cứu của bệnh viện,
và thuốc điều trị kinh điển là những thuốc dãn mạch như Na Nitroprusside,
Labetalol, Fenoldopam (thuốc chủ vận thụ thể dopamine-1 ở ngoại vi) và
Nicardipine. Vận dụng những thứ thuốc này không dễ dàng nhất là khi tăng
liều từ từ cho thích hợp, và người ta khuyên không nên hạ huyết áp quá
15 mm Hg trong giờ đầu tiên để tránh nguy hiểm.
Một thuốc mới của công ty The Medicines Company
tên Clevidipine (biệt dược Cleviprex) cùng nhóm chẹn
kênh calcium như Nicardipine nhưng thời gian bán thải dưới 1 phút nên
tác dụng rất nhanh, được đưa vào nghiên cứu VELOCITY và báo cáo tại hội
nghị các bác sĩ chuyên khoa bệnh lồng ngực Hoa-kỳ cuối tháng 10/07.
Đây là một nghiên cứu mở, một nhánh thực hiện ở
11 trung tâm trên toàn nước Mỹ. Bệnh nhân đến phòng cấp cứu với huyết
áp tâm thu cao dai dẳng > 180 mm Hg hay huyết áp tâm trương > 115
mm Hg đủ tiêu chuẩn để tham gia nghiên cứu. Huyết áp được đo 2 lần cách
nhau 15 phút để tránh nhầm lẫn. Họ chọn được 117 bệnh nhân với số tuổi
trung bình 53 tuổi, 51% là phụ nữ và 77% là người da đen. Hầu hết bệnh
nhân (97%) đều có bệnh sử cao huyết áp.
Mức huyết áp tâm thu trung bình là 203 mm Hg. Sau
khi bắt đầu truyền clevidipine ở ngoại vi, huyết áp tâm thu xuống nhanh
trong thời gian tăng liều từ từ: giảm 12 mm Hg sau 3 phút, giảm 34 mm
Hg sau 15 phút và giảm 45 mm Hg sau 30 phút.
Thời gian trung bình để bệnh nhân giảm được 15% huyết áp tâm thu là 9.5
phút, với 89% (104 trong số 117 bệnh nhân) đạt huyết áp mục tiêu trong
vòng nửa giờ. Sau 18 giờ, huyết áp giảm trung bình 55 mm Hg (-27%) từ
mức căn bản.
Người ta cũng thử kéo dài điều trị, và thời gian truyền
dài nhất là 18 giờ liên tục và tất cả bệnh nhân đều bình thường. Trong
suốt 18 giờ, huyết áp tâm thu mục tiêu vẫn giữ ở mức độ ổn định. Đổi qua
thuốc uống hạ huyết áp 1 giờ trước khi ngưng clevidipine.
Đại diện cho nhóm nghiên cứu và cũng là cố vấn cho công
ty The Medicines, bác sĩ Joseph Varon, đại học y khoa Texas ở Houston,
bảo trong điều trị cao huyết áp cấp tính, mỗi phút đều quan trọng. Duy
trì được huyết áp mục tiêu có thể ngăn ngừa được những hư hại không thuận
nghịch ở não, tim, thận và mạch máu. Phần lớn bệnh nhân trong nghiên cứu
(81%) có chứng cứ tổn thương cơ quan đích, kể cả bệnh thận và bệnh động
mạch vành.
Mặc dầu thuốc có thể tăng nhịp tim vừa phải (9 đập mỗi
phút) ở thời điểm 30 phút, tuy nhiên cho đến 18 giờ, nhịp tim thường trở
lại bình thường. Điểm đặc biệt là không có trường hợp nào bị rung nhĩ,
trái với quan sát ở nghiên cứu ECLIPSE năm 2005. Phản ứng nghịch xảy ra
ở 10% bệnh nhân, nhưng các nhà nghiên cứu nghĩ rằng không liên quan đến
thuốc. Thí dụ có người giảm mức Kali huyết, nhưng lại đang dùng thuốc
lợi tiểu.
Hiện nay, FDA đang duyệt lại báo cáo của công ty này và
có hy vọng sẽ chuẩn y vào cuối năm. Vì chưa có bảng hướng dẫn sử dụng
chính thức, nên chúng ta chưa biết hạ huyết áp trong giờ đầu xuống bao
nhiêu mm Hg mới an toàn, vì nghiên cứu VELOCITY thì cứ tiếp tục hạ huyết
áp cho đến mục tiêu, trong khi hướng dẫn sử dụng các thuốc kinh điển thì
khuyên không nên hạ quá 15 mm Hg trong giờ đầu.
Tài liệu tham khảo:
1/ Varon J. et al.: Prolonged infusion of clevidipine results in safe
and predictable blood pressure control in patients with acute severe hypertention.Chest
2007;132) 4775.
2/ www.theheart.org
Ds Lê Văn Nhân
Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang thông tin:
FYI
Cơ chế tác dụng của clevidipine theo hãng
bào chế:
Unlike current antihypertensive treatments which are metabolized by the
kidney or liver, Cleviprex is metabolized in the blood and does not accumulate
in the body, making it suitable for patients with end-organ damage.
Copyright, 2006. Muốn phổ biến bài viết này, cần
xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
>>>back>>>
