Ho,
Chả Lẽ Lại Không Viết – Bs
Nguyễn Tài Mai
Ho Kinh Niên – Bs
Trần Mạnh Ngô
Ho, Chả Lẽ Lại Không Viết
Bài sau đây chắc ai cũng đọc rồi
Hôm nọ thấy bài trên Diễn đàn này nói người nào đó ho húng hắng rồi lấy
cái gì đó xoa vào gan bàn chân trước khi đi ngủ, hết ho ngày hôm sau ...
Chả lẽ bài nào cũng trả lời, nhưng cách approach (work up: tìm là bệnh
gì) về ho đó thật nguy hiểm, vì etiology (diffential diagnosis) của ho:
hàng chục thứ và y sĩ dĩ nhiên không thể nào nghĩ "ho" đơn giản
như thế .
Từ infection đến lung fibrosis, đến congestive heart failure ... Ngay
trong tuần đọc bài nói trên (xoa thuốc gì đó vào gan bàn chân), ngày hôm
sau, có một cụ 91 tuổi chỉ uống có 1 thứ thuốc (beta blocker cho HBP):
con gái đưa đến office, cụ cứ thế ho suốt tuần: đờm trắng, húng hắng,
không khó thở (cụ lên một thang lầu tường bậc một, bước vào office một
mình, con gái theo sau), không sốt. Khi nghe phổi thì không thấy wheeze
(tiếng Việt : "hen" ) nhưng không nghe thấy tiếng thở (breath
sounds) ở hai đáy phổi, không thấy phù ở chân. Vì thế ngại cụ bị nước
ở đáy hai phổi vì heart failure: gửi cụ ngay xuống lầu dưới chụp hình
phối (tính sau đó có lẽ cần MUGA để xem LVEF) (building nơi tôi practice
có XR department). 15 phút sau xuống XR Dept đọc phim: rõ ràng pleural
effusion ở cả hai phổi: cho vào nhà thương trích nước ở cả hai phối (và
dĩ nhiên diuretics). Hai ngày sau cho cụ về nhà.
Còn một case khác, từ một tiểu bang khác đến đây: ho suốt 8 tháng, các
y sĩ ở tb đó cho Amoxicillin etc ... Lạ là tại sao bnhân ho tới 8 tháng:
bắt đầu đi lùng, và rồi cuối cùng biopsy phổi thấy đã end stage phối hóa
sợi (pulmonary fibrosis), tất cả các cách chữa ngày nay thất bại, chỉ
dùng steroids.
Lại một case khác: 18 tuổi, con trai, ho húng hắng hai, ba tuần. Chữa
broad spectrum antibiotic 2 tuần không hết, chụp phổi: thấy ngay apical
infiltrations của TB (tuberculosis).
(trên đây toàn là kinh nghiệm cá nhân trong private practice).
NTM
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ biến
tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do
BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 27 tháng 12 năm 2009 (tôi
không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn
chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Nội Thương, Bệnh
Máu và Ung Thư
Bs Trần Mạnh Ngô tóm tắt: Ho Kinh Niên
Khi ho kéo dài quá 3 tuần lễ thì
gọi là ho kinh niên.
Tóm tắt những nguyên nhân chính của
ho kinh niên:
Viêm cuống phổi kinh niên do hút thuốc lá.
Nước mũi chảy xuống cổ họng (có thể do nước mũi,
viêm xoang hay dị ứng).
Sau khi bị nhiễm trùng do siêu vi trùng hay vi trùng
như: vi trùng ho gà Bordetella Pertussis, Chlamydia, Mycoplasma.
Nước cường toan dội ngược từ bao tử vào thực quản.
Suyễn (khó thở, ho, thở khò khè).
Thuốc ACE (Ace converting enzyme inhibitors) trị
cao huyết áp.
Những nguyên nhân khác gây ho kinh niên
ít thấy hơn:
Nhiễm trùng lao hay nấm.
Thương tổn trong cuống phổi loại: 1) bướu hiền như:
bướu (adenoma) bên trong cuống phổi, khối u carcinoid; 2) bướu ung thư
như: ung thư cuống phổi, di căn ung thư, và 3) những vật lạ rớt trong
cuống phổi.
Bênh khe phổi (interstitial) như viêm phổi (pneumonitis)
do tăng nhạy cảm, viêm cuống phổi (bronchiolitis obbliterans) vơí viêm
sưng phổi (organizing pneumonia), bệnh sarcoid (sarcoidosis), viêm sưng
phổi khe kinh niên (chronic interstitial pneumonia).
Dịch hút vào phổi kinh niên (chronic aspiration).
Bệnh bướu cổ tuyến giáp trạng.
Lông rớt vào màng tai.
Chứng dãn phế quản.
Suy tim.
Bệnh màng phổi, màng tim hay phúc mô.
Ho do vấn đề tâm lý hay thói quen.
Viêm cuống phổi do nghề nghiệp.
Hạch amydan sưng lớn hay lưỡi gà trong cổ họng sưng
lớn.
Bs Trần Mạnh Ngô
Xin tùy nghi sử dụng và phổ biến bài viết
này.
Xin ghi rõ nguồn: www.yduocngaynay.com
