Hành Nghề Y Khoa:
Thuốc Có Thể Nghiện
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Nói về các thuốc có thể nghiện (như trong thuốc ho, thuốc chống đau, kể cả morphin...)
Nếu y sĩ viết toa mà có bằng chứng và ghi lại (documentation)
hẳn hoi thì không có gì phải ngạị. Hàng ngày tôi đều viết morphin và các
thuốc tương tự cho bệnh nhân, nhưng nên cẩn thận : trong hồ sơ ghi rõ
(hay dictate trong physician's progress notes) tại sao mình phải cho các
thuốc nàỵ. Trong medication lists cũng ghi rõ ngày nào viết, cho bao nhiêu
viên - ở clinic về ung thư và máu thì các y tá thường photocopy cái toa
cuả mình (trước khi đưa bản chính cho bệnh nhân), rồi giữ lại trong hồ
sơ.
Còn nếu ngại nữa thì cũng rất dễ: ở những tiểu bang
không đòi 3-bản (triplicate) thì nên đặt hãng in khi in toa cho mình :
mỗi toa in làm ba bản, khi viết, sức cuả ngòi bút sẽ ấn vào 2 bản dưới
: rồi cứ giữ lại cuống để làm bằng chứng (hồi tôi làm fellow ở New York
(1982): New York state đòi triplicate: một bản mình giữ, một bản cho bnhân,
một bản cho pharmacy), Massachusetts nay vẫn không đòi triplicate.
Trong progress notes cuả y sĩ cũng nên nói rõ là
(khi hết toa kỳ trước) mình đã nghĩ đến việc đề nghị đưa morphin xuống
một thứ thuốc nghiện "nhẹ hơn" chẳng hạn xuống codein, "nhưng
tình trạng bệnh nhân hiện nay vẫn chưa cho phép làm chuyện này ".
Nhận xét riêng trong practice là y sĩ có khi không
chịu cho thuốc chống đau (có thể nghiện) vì sợ bnhân nghiện hay liên lụy
rắc rối. Nhưng suy nghĩ đó sai: bnhân đau, thì y sĩ có nhiệm vụ phải cho
đủ thuốc để giúp bnhân, không cho đủ thuốc, không cho đủ liều cũng không
đúng. Nếu y sĩ không chịu bệnh vực cho bnhân (cho thuốc chống đau đủ mạnh)
thì còn ai đứng ra bênh vực (chữa) cho bnhân?
Có khi rất đáng để ý : bnhân đã 87 tuổi, rất đau
vì ung thư đã đến xương chẳng hạn (tối ngủ đươc có 3, 4 tiếng, thức dậy
vì đau), đưa cho bnhân cái toa có mor phin (và giải thích cho bnhân hiệu
ứng, cách uống, cách gia giảm liều, các hiệu ứng phụ), thì họ tìm cách
từ chối : "tôi sợ bị nghiện". Cười bảo bà cụ: cụ đã 87 tuổi
rồi, có nghiện cho đến 97 tuổi tôi cũng không ngại. Trong nhà thương cũng
thế, khi đã đến lúc, thì oncologists thường nghĩ đến chuyện truyền morphine
vào tĩnh mạch, cho bnhân trong những giờ phút cuối không đau đớn. Không
cho morphin lúc đó thật là không đúng, và không đủ nhiệm vụ cuả y sĩ.
(Trong nhà thương thì cũng chả có gì khó : nếu ngại trách nhiệm : gọi
consultation cho oncologists (second opinion), họ sẽ nói chuyện với gia
đình bnhân và cho chỉ thị). Trong trường hợp Hospice, mình đã biết rõ
bnhân, thì có thể chỉ thị cho y tá cuả Hospice bắt đầu cho mor phin (chỉ
thị qua telephone- rồi ký xác nhận trong vòng 24 giờ).
Nếu viết thuốc nghiện cẩn thận như thế, thì không
ngại gì phiền toái với pháp luật.
Bs Nguyễn Tài Mai
Disclaimer : bài này qúy vị có thể phổ biến tự do, không cần xin phép
tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên
diễn đàn y sĩ ngày 19 tháng 6 năm 2008 (tôi không giữ lại bản đã viết,
cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng). Việc chữa bệnh từng
bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc y sĩ điều trị, y sĩ
máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Bệnh Máu và Ung
Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
