Chronic
Lymphocytic Leukemia
Bs Nguyễn Tài Mai
CLL (chronic lymphocytic leukemia) rất thường thấy trong
clinical practice. Thuờng bệnh bắt đầu bằng lymphocytosis. Nhìn phết máu
sẽ thấy "smudged cells" (tế bào máu lymphocytes vỡ ra khi làm
phết máu mỏng (smudged: có nghiã là "nhoè nhoẹt" (người Nam
có khi nói là "chèm nhẹp", chẳng hạn như để một trái cây sắp
hư thối, rồi miết ra giữa hai bàn tay).
Bài trước nói là CLL theo stage zero của Rai classification:
đó là giai đoạn đầu tiên (tức là stage I cuả International classification),
không phải chữa trị gì cả - Những bnhân này có thể kéo hàng 10-15 năm,
mà không có triệu chứng gì. Họ có thể có hạch khá lớn, nhưng không nên
chữa, chỉ theo dõi (observation).
Chỉ cần chưã khi bắt đầu "đổi" transformation
sang một bệnh máu khác (chẳng hạn có bnhân chuyển sang lymphoma), hoặc
bệnh trở thành "ác tính " hơn (more malignant), tức là họ bắt
đầu bị anemia, thrombocytopenia).
Tuy nhiên, literature của thế giới gần đây cho thấy không
phải tất cả bnhân đều "lành" (benign) như thế, có một số rất
nhỏ đã có "mầm mống" ác (malignant) ngay từ đầu. Vì thế nếu
thấy CLL bắt đầu ngay từ khi trẻ tuổi (40-50 tuổi ) thì phải ngờ, và làm
FLOW CYTOMETRY sẽ có thể tìm ra. Hiện nay trên thế giới, đối với những
bnhân này, không rõ là có nên chữa ngay hay không; và nếu chữa thì dùng
thuốc gì (dùng chemotherapy như hồi xưa như CVP - cyclophosphamide, vincristin,
Prednisone hoặc chỉ cần Rituximab?).
(Câu trả lời không dễ dàng vì đối với bnhân còn
trẻ tuổi mà lại dùng thuốc cytotoxic với leukemogenic potential (sau này
làm bnhân có thể bị ung thư máu loại myelogenous) như Cyclophosphamide
thì không phải là một cách hay nhất - còn nếu dùng Rituximab thì chưa
chắc đã diệt tận gốc được)
Chắc chắn trong tương lai sẽ có các tác giả trên
thế giới tìm cách trả lời câu hỏi nàỵ.
NTM
Note: Hiện nay (tôi)
đâu có 25 nguời CLL theo dõi trong 20 năm qua, kể cả một bnhân là y sĩ
đã retired cách đây 4-5 năm. Trong 25 người này, chỉ có 1 người cần chữa.
Có mấy người nữa còn trẻ (khoảng 55 tuổi) vẫn không cần chữa, họ có lẽ
thuộc nhóm mà bây giờ gọi là monoclonal B-cell lymphocytosis (MBL). Chỉ
có một nguời trẻ đang lưỡng lự có nên chưã hay không (còn phải làm thêm
studies).
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ
biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài
do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 13 tháng 2 năm 2009
(tôi không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này
để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa
Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
