Twilight Zone
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Xin cảm ơn DS MT đã kéo cho ngày hôm nay. Hôm qua bận
không biết đường đâu mà lần, trong clinic chuyên môn về máu suốt 11 giờ
đồng hồ, …, thành ra không kịp ...
Nói chuyện riêng thôi, bnhân nay càng già...và rồi trong các clinic chuyên
môn, việc chữa bệnh càng ngày càng khó, vì không có cách gì chắc được
nguyên cớ (etiology) của bệnh. Đa số nhưng bệnh này rất nhức đầu, vì có
gửi đi second, third opinion thì cũng thế: không ai góp ý gì được thêm,
và rồi bnhân lại trở lại clinic của mình, và rồi mình cũng không biết
đuờng đâu mà lần, vì giới hạn của sách vở báo chí y khoa chuyên môn chỉ
đến đấy ...
Đứng trước một bnhân 97 tuổi, caucasian, (vẫn còn lái xe ban ngày), chỉ
uống có hai thứ thuốc vì bị congestive heart failure nhẹ, ung thư vú tìm
ra khi 85 tuổi, nay sau 12 năm vẫn không thấy ung thư tái phát (clinically
NED - NED: no evidence of disease - theo lối nói trong oncology), thiếu
máu nhẹ (Hemoglobin 9.8 g/dL ) tủy xương hoàn toàn bình thường, thận bình
thường... tất cả các thử nghiệm khác về máu, CAT scans đều bình thường
... đành phải dictate trong consultation là có lẽ thiếu máu do nhiều yếu
tố (multifactorial), ngay cả do connective tissue disease không chừng...
Nói multifactorial, chỉ là một lối nói chạy tội...
Tuần rồi, cardiology gửi sang một bnhân 93 tuổi, caucasian, rất khoẻ mạnh,
tiếng nói còn rổn rảng, không uống thuốc gì cả, hơi pancytopenic, tất
cả các tests đã làm kể cả EsophagoGastroDuoenoscopy, colonoscopy, tất
cả negative... 93 tuổi, chả lẽ lại lấy tủy xuơng, nhưng đành phái lấy:
"Cụ ạ, cụ đã 93, tôi cũng ngần ngừ, nhưng cụ còn khoẻ qúa, chả lẽ
lại không đi tìm, biết đâu tìm ra bệnh có thể chữa được, khiến cụ sống
thêm 17 năm nữa ??? (110 tuổi !!!) ... "
Tuần rồi lấy tủy xong, gửi xuống lab làm cả flow cytometry và cytogenetics.
Tuần này cụ trở lại, đành "buồn bã" báo cho cụ ấy tin vui: tủy
của cụ ấy hoàn toàn bình thường... Buồn vì không biết đuờng đâu mà giải
thích cái hơi pancytopenic cúa cụ, có thể là autoimmune, có thể do hypersplenism
...chỉ có Trời mới biết ...
"Thế thì BS tính sao?"
"Thưa, tôi cho rằng, không tìm thấy bệnh gì nguy hiểm, thì cứ nhẩn
nha, mỗi ba tháng cụ trở lại một lần đếm máu, rồi lúc ấy có khi ta phải
qua cầu" ("qua cầu" - "cross the bridge" - tục
ngữ Mỹ : lúc đó có thể tình thế sẽ bắt buộc ta phải chọn một quyết định,
còn nếu sẽ không thay đổi gì, thì không cần phải "sang sông")
...Bây giờ thì "If It's ain't broke, don't fix it" (tiếng Anh
coloquial - đúng văn phạm lẽ ra phải nói : "If it is not broken,
do not fix it" : nó không hỏng , mở nó ra chữa làm gì?"
Hai năm trước có một cụ ông 99 tuổi, tìm ra lymphoma , chữa "cầm
chừng", "kéo" cụ được đến 101 tuổi...
Cho nên nói với mấy đồng nghiệp: bọn mình đang ở "twilight zone of
medicine" ... chúng ta đang ở trên một phi thuyền tiến vào một vũ
trụ mờ ảo, chưa từng có dấu chân người ...
NTM
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ biến tự do,
không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do BS Nguyễn
Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 5 tháng 11 năm 2009 (tôi không giữ
lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa
Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
