Ung Thư Da – Melanoma
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Note cuả NTM: tôi hiện có một bnhân đang chữa như sau: đàn ông, caucasian, nay 56 tuổi, cách đây mười năm: melanoma trên lỗ rún; trong khi theo dõi melanoma, incidental finding: CAT scan thấy ung thư thận cách đây 13 tháng đã chạy lên phổi): cho Sunitinib, các vết ung thư chuyển di đến phổi đều nhỏ lại hơn 50% . Trong khi theo dõi ung thư thận, bnhân sờ thấy cục duới da khoảng duới bệ sườn trái: biopsy cách đây mấy tuần cho thấy melanoma tái phát. Case này sẽ đưa ra grand round (về khía cạnh chữa trị cả hai loại ung thư nói trên ở cùng một bệnh nhân).
Melanoma - ung thư tb sắc tố đen - hiện nay vẫn còn là một nan y trong oncology. Vẫn còn nhiều điều chưa rõ phải trái ra sao (controversial). Chữa trị không có bao nhiêu thuốc và đều không có hiệu quả Vì thế trong việc khám bnhân hàng ngày y sĩ cũng phải khám da (skin inspection) đặc biêt. để ý những chỗ bnhân không thấy được (diện tích da đằng sau của cơ thể), hoặc không ngờ (dưới móng tay, móng chân, lòng bàn chân, da đầu trong chân tóc) mục đích là phát hiện ra ung thư sớm, để cắt ra ngay.
Các biểu hiệu (signs) cuả melanoma, cho
dễ nhớ gọi là ABCD ("ABCD's of melanoma" - đánh
hàng chữ này vào Google rồi click vào mấy cái websites: sẽ thấy hình màu):
A: Asymetry: vết trên da không
đối xứng
B: Border: bờ cuả vết trên da không
đều (bờ không "nhẵn")
C: Color: màu sậm đen cuả vết trên
da không đều nhau: chỗ rất đậm chỗ rất lợt .
D: Dimension: cỡ cuả vết trên da:
nếu lớn hơn 0.6 cm: nghi ngờ (0.6 cm là đường kính cuả cục gôm (cục tẩy)
ở cuối cái bút chì gỗ 2B màu vàng thường dùng ở Mỹ.
Xin thêm là dĩ nhiên cũng phải khám mắt và đáy mắt, vì
khám mắt bắt buộc là một phần cuả khám cơ thể (physical examination):
melanoma có thể xuất phát từ mắt. Trong 25 năm qua, tôi thấy 2 trường
hợp melanoma bắt đầu từ mắt: một người (caucasian, male, khoảng 50 tuổi):
melanoma mắt trái, giải phẫu bỏ mắt trái ngay, nhưng ung thư vẫn chuyển
đến não, và bệnh nhân chết trong vòng 1 năm.
Bnhân kia, khoảng 70 tuổi, caucasian, male, 5 năm trước: melanoma tìm
ra ở mắt phải, giải phẫu bỏ mắt phải ngay. Năm (5) năm sau, bnhân bất
chợt vàng da, các thử nghiệm hoá học gan (liver function tests) đều bất
thường: CAT scan cho thấy có lẽ có ung thư chuyển di đến gan: biopsy gan
cho thấy melanoma. Bnhân chết trong vòng 6 tháng.
Hiện nay các cách chữa trị khi melanoma đã chuyển di đều không có hiệu
quả cho nên phải tìm ra ngay khi khám da, và cắt ra ngay. Trong một bài
kỳ tới, sẽ viết về các cách chữa trị melanoma (ung thư tế bào sắc tố đen)
hiện tại.
Note: cách cuả riêng tôi : "When in doubt, cut it
out" (khi nghi ngờ, cắt ra ngay).
Bs Nguyễn Tài Mai
Disclaimer: bài này qúy vị có thể
phổ biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề:
bài do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 4 tháng 6 năm 2008
(tôi không giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này
để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh
nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc y sĩ điều trị, y sĩ máu,
y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa
Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
