Hành Nghề Y Khoa
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Hành nghề y khoa / y tế HKỳ không "rosy" như
một số bài đã viết, phần lớn vì:
(1) không ở trong chăn - hay chỉ đắp có nửa cái chăn
- không biết chăn có rận.
(2) y sĩ - như một cá nhân hay một tập đoàn - nay đã
mất hẳn tiếng nói trong xã hội Mỹ.
(3) người ta có những "interests" riêng, và
nguời ta muốn binh vực hệ thống hiện hữu vì người ta đang "no bóc
ké".
"Người ta" đây có nghiã bất cứ ai: business: các CEO’s cuả các
công ty insurance lương hàng triệu mỗi năm, mà chỉ sống nhờ chè chén với
bọn politicians, các hãng thuốc bán lấy lời, các y sĩ đang "làm tiền"
nhờ hệ thống hiện tại và "toa rập" với hệ thống hiện tại để
cứ thế ngồi mát ăn bát vàng.
(4) tinh thần của "người tiêu
thụ" (bệnh nhân, người hiện còn đang khoẻ nhưng sau này có thể bị
bệnh - potential patients, future patients).
Mới đọc thoáng qua, những điều vừa nói có vẻ phiến diện,
vô bằng cứ, chủ quan, và chỉ tổ tạo nên lắm kẻ thù. Nhưng muốn nghĩ cho
rõ, nói cho thật thì chớ nên sợ tạo kẻ thù. Nếu không nghĩ cho rõ, nói
cho thật thì không thể nào chữa được bệnh.
Sẽ có kẻ bảo rằng những chuyện nói trên chỉ là nói
vu vơ...
Vậy thì nên đi vào một tí chi tiết (một tí thôi,
vì viết lách phải cẩn thận ở xứ này, có ngày sẽ ra toà vì "mạ lỵ"
"phỉ báng"), vì thế tuy là chi tiết, nhưng cũng chỉ tổng quát
hoá (generalized), không đặc thù (non specific); tức là "chi tiết"
mà không thể chi tiết:
1. Thế lực
cuả y sĩ bị soi mòn: Chỉ nói trong khoảng 25-30 năm qua cho đến nay (kinh
nghiệm riêng): ai trong chăn thì biết ngay: viết toa, hãng insurance không
trả, toa ở phòng khám bệnh, toa ở clinic, chỉ thị trong nhà thương - thậm
chí, ngày nay, các chemotherapy protococols căn bản trong oncology vẫn
bị hạch hỏi: tại sao dùng thuốc đó - khốn nỗi những nguời hạch hỏi không
có đủ training bằng oncologists và họ không thể nào rõ được những khó
khăn cho từng bệnh nhân, cho từng trạng huống, cho từng thời điểm cuả
bệnh trạng.
Đưa bnhân vào nhà thương ngày nay, ngay phút thứ nhì, các người (bảo rằng
họ là - so-called) "discharge planners" sẽ hỏi tức thì: "ông
/ bà sẽ cho bnhân xuất viện lúc nào?" (chưa biêt Ất Giáp bnhân bị
cái gì, chỉ có differential diagnosis trong đầu mà thôi). Và mỗi ngày
họ sẽ hỏi cho đến khi bnhân ra khỏi nhà thương...(vì nếu insurance không
chịu trả cho ngày hôm đó, nhà thương sẽ phải "eat the bill":
chữa "chùa" cho bnhân, nhà thương không được xu nào)
Bác sĩ không nên tức giận, vì đã có hệ thống luật pháp, đưa con ngựa bất
kham vào khuôn thức (professor Harvard mới đây bị còng tay!).
Ở clinic, phòng khám bệnh, đối với những tests hơi đắt tiền (CAT scans,
MRI’s , PET's...) thì thư ký tại office, clinic cuả mình phải telephone
hỏi các hãng insurance cái đã, họ có cho làm thì mới được làm. Trong môt.
số clinics, có một nguời được thuê riêng để suốt ngày chỉ làm công việc
gọi telephone này (pre-authorization). Và rồi cuối cùng nếu họ từ chối,
thì chính Bác Sĩ phải gọi telephonẹ Lên telephone rồi mới biết, mới cười
ra nước mắt: mới ngớ ra rằng nguời đối thoại trên telphone biết rất ít
về medicine (nhưng họ ở vị trí chấp thuận hay không chấp thuận) -
Các BS nên nhớ: các ông bà đang "đi xin" người ta... Ông bà
nên cố "bệnh vực" cho bnhân cuả mình, nên nhã nhặn (nếu không
"bênh vực", sau này lỡ không tìm ra bệnh - vì thiếu cái test
đó - : chính bên nhân sẽ kiện ông bà; đang có luật sư chờ).
2. Hệ thống insurance /
nhà thương hiện nay là một hệ thống rất béo bở. Một tờ báo vài năm qua
tại vùng này cho thấy một giám đốc nhà thương cỡ trung (thường chỉ có
bằng Bachelor hay Master về Busisness): lương trung bình trên một triệu
dollars/năm. Rồi còn bao nhiêu chức tước này nọ vice presidents, chairs...
Bỏ hệ thống hiện tại, lấy đâu ra một triệu một năm. Cũng xin đừng quên:
khi họ về hưu (retired), phải trả một phần lương bổng cho họ đến khi họ
chết (chuyện này thì ai cũng dấu kín - họ dại gì nói ra- nhưng nên hiểu
là khoảng 50-80% lương bổng khi còn tại nhiệm; một triệu chia hai cho
đến chết: có job gì "thơm" hơn?), và rồi insurance về healthcare
cho họ (và vợ họ) cũng phải trả cho họ đến khi họ chết (hình như không
trả tiền chôn).
(Báo chí đã hỏi tại sao lương các ông bà "khiếp" thế, họ trả
lời: "nếu không trả như thế thì không "lôi cuốn" được tài
năng (talents in the industry)...Họ nói thật đấy: cách đây 5-6 năm có
một anh CEO cuả một hãng lớn ở HKỳ - chuyên bán đồ bách hoá -, đã bất
tài, làm cho công ty hầu như đi vào khánh tận; cuối cùng phải đuổi anh
ấy... Đuổi thì nói làm gì, TT Bush còn bị đuổi, nhưng cái đẹp là ở chỗ
khi đuổi phải trả anh ta hơn 200 triệu (hai trăm triệu) dollars tiền sa
thải - Anh này sau đó nhảy sang làm vice president cuả một công ty khác
). Có nghề nào mà đưa công ty vào khánh tận lại được "thưởng"
200 triệu?
3.
Chính các BS ngay nay (một số) cũng đang "ngồi mát ăn bát vàng":
việc này thì viết ra làm gì, chỉ cần nhìn chung quanh, có đui thì mới
không thấy... Chỉ kể một vài chuyện thôi: có anh đồng nghiệp cardiologist,
gọi anh ấy lên xem consultation một bà cụ bnhân cuả mình...Bnhân 92 tuổi,
đất gần, trời cũng không xa...Anh bạn cardiologist nhìn lên trời chớp
mắt vài bận, rồi "phán" : bà ấy cần làm cái test này... Mình
mới ngạc nhiên: "Ớ, bà cụ 92 tuổi, làm làm quái gì - leave her alone
- để cụ ấy một mình..."
Nhưng mắt anh ấy cứ chớp lia liạ như nguời sắp lên
đồng, bị qủy ma nhập... Hoá ra anh ta đang bị con ma dollar nó nhập...
Một cái test đó, công anh ấy đọc được 200 dollars, chỉ tốn có 5 phút,
ngày đọc 5 cái, nghìn bạc đút túi dẫn vợ con đi nghỉ mát Ca-ri-biên Caribbean-;
mắt sao không chớp như thấy God? (Ở Mỹ đồng dollar đã viết rất rõ ở mặt
sau: "in God we trust": anh ấy vừa "giác ngộ" (a moment
of enlightenment) vừa thấy cả đồng dollar lẫn thấy God. Tốn có nửa giờ,
nghìn bạc đút túi, không giác ngộ thì không nên sống ở xứ này...(hoặc
bất cứ xứ nào).
Chuyện khác v/v các y sĩ đang "thích ứng"
với hoàn cảnh để "mưu sinh, thoát hiểm"... Đây là chuyện thích
ứng với hãng insurance, để mà còn mưu sinh, như con cắc kè (chameleon)
nó phải đổi sắc da: Hãng insurance đòi trong hồ sơ phải viết rõ là đã
khám ở mức nào đó thì mới được tiền ở mức nào đó. Dễ hiểu: ông chỉ bán
cho "customer" (đọc: patient) cuả tôi một viên kẹo, mà ông lại
đòi tiền con bò... vậy thì ông khám có một lỗ mũi, sẽ chỉ được tiền một
lỗ mũi; hai lỗ mũi, được tiền hai lỗ mũi...Thêm cái tai vào thì được một
cái tai...cứ thế cho vào spreadsheet mà tính tiền (và trả cho ông bà)...
Ông khám có một lỗ mũi, mà lại đòi tiền tôi hai
lỗ, thế là ông biển lận "fraud", ông xách chiếu ra toà với tôi...Trong
hồ sơ ông đã viết chỉ có một lỗ mũi cơ mà...
Anh BS đã mài đũng quần bao nhiêu năm trong đại
học, cũng chẳng ngốc; anh ấy bèn mưu sinh thoát hiểm: nay đã có software,
ta click một cái, computer sẽ in ra: tóc nó đen, mũi nó đỏ, răng nó xanh...
Cho nên ngày nay tại office nhận được notes của y sĩ gửi cho mình, mà
cứ thừ ra: báo cáo dài 4-5 trang thậm thượt, lại cái mũi nó đỏ (mũi ai
cũng đỏ, vì software nó bảo thế). Đọc mãi toét mắt không biết là bnhân
bị bệnh gì, hoá ra hắn bị sổ mũi ... Sổ mũi mà 4-5 trang? mà phải cái
tóc nó không bạc?
Nhưng tội ông BS: anh đừng trách tôi, tôi không muốn ra toà vì fraud,
tôi có khám (xin lỗi software nó khám) hai lỗ mũi đấy nhé... Tệ đến nỗi,
cái "bệnh" này (bệnh software) nay đã lan đến các bệnh viện
đại học; và rồi một consultation từ một đại học y khoa danh tiếng cũng
bắt đầu từ cái mũi nó vàng... Đấy là "computerized" medicine,
cho nên những y sĩ đã dày dạn trên "chiến trường" chỉ mỉm cười
yên lặng khi nghe nguời ta vỗ tay về computerized medicine trên Ti Vi...Ở
đời có lúc phải yên lặng...
Còn tinh thần cuả "người tiêu thụ" thì
xin lỗi, chả ai dám viết ra đây ...Ở Mỹ customers là cha mẹ mà bệnh nhân
là clients, là customers, mà y sĩ chỉ là providers (Dear health care provider)
...Thì chớ nên buồn bực (upset) khi một ông thợ mộc tối qua mới vào In
- tờ - nét sáng nay tự nhiên có bằng M.D., đến office, đem theo một mớ
"print-out" rồi ngồi đôi co với oncologist: "tại sao ông
cho vợ tôi Tamoxifen? Computer in ra rành rành thuốc này có những hiệu
ứng độc hại ra sao, ông có biết không...?" Cho nên y sĩ nên có thái
độ cuả tiệm hàng xén: you are always right ...Trường business nguời ta
đã dạy "Customer is King" ... Mà bây giờ chỉ là "Princess"
là cùng King, đây là thời kinh Dịch bảo Business is King...
Vì vậy xin ngưng tại đây, chuyện hai mươi lăm, ba
mươi năm sao hết được trong một phút - Vật hữu bản mạt, sư hữu chung thủy...Cái
gì không có gốc ngọn, chuyện gì chả có đầu đuôi; vỡ đàn tan nghé đâu phải
là một chuyện sớm chiều?
Bây giờ phải đi bắt rận.
NTM
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ biến tự do, không
cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài do BS Nguyễn Tài
Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ ngày 25 tháng 7 năm 2009 (tôi không giữ lại
bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa
Bệnh Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
