THÔNG TIN
VỀ NGHIÊN CỨU LÂM SÀNG
Dược sĩ Lê văn Nhân
Áp huyết mạch (Pulse pressure)
tiên đoán tử suất ở bệnh nhân rất cao tuổi
Huyết áp mạch là hiệu số giữa huyết áp tâm thu trừ huyết áp tâm trương.
Theo một tiền cứu, huyết áp mạch cao là một yếu tố tiên đoán độc lập về
tử suất ở những người rất cao tuổi nằm bệnh viện.
Những nghiên cứu trước đây về huyết áp mạch và tử suất đã cho những kết
quả không thống nhất, có lẽ do nghiên cứu có thiết kế khác nhau và ở những
nhóm tuổi khác nhau. Hơn nữa, thiếu dữ liệu về ảnh hưởng của huyết áp
mạch lên tử suất ở người trên tuổi 80. Để sửa chửa phần này, toán nghiên
cứu xem lại hồ sơ bệnh án của bệnh nhân tuổi trung bình 81 nằm bệnh viện
từ tháng 1 năm 1999 cho đến tháng 12 năm 2000 ở trại bệnh lão khoa cấp
tính. Có 502 bệnh nhân tham dự, trong đó 420 người có đầy đủ thông tin.
Tiêu chuẩn chấp nhận là huyết áp được ghi lại ít nhất 3 lần mỗi ngày trong
3 ngày. Bệnh nhân có thể tự mình đứng dậy và sống cho đến khi xuất viện.
Những bệnh nhân này được theo dõi cho đến cuối tháng 8 năm 2004 (thời
gian theo dõi trung bình 3.46 năm). Nguyên nhân tử vong lấy từ y bạ hay
giấy chứng tử.
Họ đặt ngưỡng huyết áp mạch là 62.5 mm Hg. Tất cả 116 bệnh nhân huyết
áp mạch thấp và 304 bệnh nhân huyết áp mạch cao.
Trong thời gian theo dõi, 201 bệnh nhân qua đời, gồm 155 (51%) người huyết
áp mạch cao và 46 (40%) huyết áp mạch thấp (p= 0.038).
Theo lời 1 bác sĩ trong toán nghiên cứu, thông thường bệnh tim mạch là
nguyên nhân tử vong phổ thông nhất, nhưng với những người huyết áp mạch
cao, thì thường chết do nhiễm khuẩn. Cao huyết áp mạch cũng là yếu tố
dấu bệnh xơ vữa động mạch, và cải hai xơ vữa động mạch và nhiễm khuẩn
có nhiều điểm tương đồng về sinh lý bệnh, kể cả rối loạn miển nhiễm, tăng
sinh huyết khối và viêm toàn thân.
Theo J Gen Intern Med 2009 số 24.
Thuốc tiêm Denosumab liên quan đến giảm tỷ suất gảy xương ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh bị rỗng xương, theo kết quả của những nghiên cứu quốc tế, ngẩu nhiên, mù đôi, kiểm chứng với giả dược đăng trên báo NEJM ngày 08.11.09.
Denosumab là một kháng thể đơn giòng hoàn toàn người tác dụng lên xương, theo Danh pháp kháng thể đơn giòng có thể hiểu nghĩa đơn giản như sau:
mab : monoclonal antibody (kháng thể đơn giòng
-u- : human (gốc người)
-os- : xương
TỔNG QUAN:
Denosumab được thiết kế để nhắm vào RANKL (Receptor Activator of Nuclear Factor-kB Ligand),tạm dịch là chất bám vào thụ thể khích hoạt yếu tố nhân kB, không cho bám vào RANK, ức chế phát triển và hoạt động của tế bào hủy xương (osteoclast), giảm tiêu xương và tăng mật độ khoáng chất xương. Trong nhiều trường hợp bệnh mất xương, RANKL tràn ngập hệ thống bảo vệ tự nhiên của cơ thể chống lại hủy hoại xương. Do đó, Denosumab bắt chước tác dụng nội sinh của osteoprotegerin (chất bảo vệ xương nội sinh). Theo bác sĩ Steven R. Cummings và đồng sự ở đại học UC San Francisco trong nhóm nghiên cứu FREEDOM (Fracture Reduction Evaluation of Denosumab in Osteoporosis every 6 Months) tạm dịch là nghiên cứu đánh giá tác dụng giảm gảy xương của Denosumab trong bệnh rỗng xương mỗi 6 tháng, thì Denosumab do có tác dụng độc nhất, có thể dùng trong điều trị bệnh rỗng xương.
PHƯƠNG PHÁP:
Phụ nữ tuổi từ 60 đến 90 với mật độ xương -4.5 < T-score < -2.5 ở xương sống vùng thắt lưng hay xương đùi được phân phối ngẫu nhiên nhận 60 mg Denosumab (n= 3902) hay giả dược (n= 3906), tiêm dưới da mỗi 6 tháng trong 36 tháng. Điểm chấm dứt chính của nghiên cứu là gảy xương sống qua hình chụp trong 36 tháng, và điểm thứ hai là gảy xương háng hay gảy xương ngoài cột sống.
KẾT QUẢ:
Đến 36 tháng, tỷ lệ phát sinh tích tụ của hình chụp mới gảy xương :
|
Loại gảy xương |
Nhóm dùng deno-sumab |
Nhóm dùng giả dược |
Tỷ số rủi-ro |
Khoảng tin cậy 95% |
RR ß |
P |
|
Gảy xương sống |
2.3% |
7.2% |
0.32 |
0.26-0.41 |
68% |
< 0.001 |
|
Gảy xương háng |
0.7% |
1.2% |
0.60 |
0.37-0.97 |
40% |
= 0.04 |
|
Gảy ngoài cột sống |
6.5% |
8.0% |
0.80 |
0.67-0.95 |
20% |
= 0.01 |
Cả
2 nhóm đều có tỷ lệ phát sinh giống nhau về tác dụng nghịch nguy hiểm,
gồm nhiễm trùng, bệnh tim mạch, ung thư, chỗ gảy chậm lành và mức calcium
huyết thấp. Không có bệnh nhân nào trong 2 nhóm phát sinh rỗng xương hàm.
Không có phản ứng nghịch ở chỗ tiêm. Tuy nhiên, eczema xảy ra thường xuyên
hơn ở nhóm tiêm Denosumab (3.0% so với 1.7%) bụng đầy hơi nhiều hơn (2.2%
so với 1.4%) và viêm mô tế bào (0.3% so với 0.1%).
KẾT LUẬN:
Ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh và khối lượng xương thấp, Denosumab tăng mật
độ xương và giảm tiêu xương. Những dữ liệu ban đầu gợi ý Denosumab có
thể là điều trị hữu hiệu cho bệnh rỗng xương.
Denosumab có thể cải thiện mật độ xương phái nam ở người dùng liệu pháp
làm mất androgen
Liệu pháp làm mất androgen được dùng để để điều trị ung thư nhiếp hộ tuyến
hay tuyến tiền liệt, nhưng liên quan đến mất xương hay tăng nguy cơ gảy
xương. Trong nghiên cứu ở trung tâm ung thư bệnh viện toàn khoa Massachusetts,
các nhà nghiên cứu điều tra tác dụng của denosumab lên mật độ xương ở
quý ông dùng liệu pháp làm mất androgen cho ung thư tuyến tiền liệt không
di căn. Đây là nghiên cứu nhiều trung tâm, mù đôi, ngẫu nhiên, kiểm chứng
với giả dược.
Trong nghiên cứu này, 734 đàn ông nhận liệu pháp làm mất androgen cho
ung thư tuyến tiền liệt được phân phối ngẫu nhiên nhận 60 mg Denosumab
tiêm dưới da mỗi 6 tháng, và 734 người khác tiêm giả dược. Những người
tham dự đều được khuyên uống calcium và vitamin D.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là thay đổi mật độ xương sống vùng thắt
lưng ở tháng 24, mục tiêu thứ hai là tỷ lệ phát sinh gảy xương cho đến
tháng 36 và số % thay đổi mật độ xương ở cổ xương đùi, toàn xương háng
ở tháng 24 và ở cả 3 nơi lúc 36 tháng.
Mật độ xương sống vùng thắt lưng ở tháng 24 tăng 5.6% ở nhóm tiêm Denosumab
nhưng giảm 1.0% ở nhóm tiêm giả dược (P < 0.001). Ngay từ 1 tháng,
mật độ xương sống vùng thắt lưng đã tăng cao đáng kể ở nhóm tiêm Denosumab
so với nhóm giả dược, và khác biệt giữa 2 nhóm duy trì và tăng lên qua
đến tháng 36. Ở bất cứ thời điểm nào, Denosumab cũng tốt hơn giả dược
về mật độ xương toàn xương chậu, cổ xương đùi và khoảng 1/3 xa nhất của
xương quay. Đến 36 tháng, tỷ số phát sinh tích hợp gảy xương sống mới
là 1.55 ở nhóm Denosumab và 3.9% ở nhóm giả dược.
Tỷ lệ tác dụng nghịch tương tự giữa 2 nhóm.
Theo NEJM 08.11.09
Điều cần chú ý ở đây là kháng thể đơn giòng
được sản xuất bằng kỷ thuật sinh học nên giá thành rất cao, và chúng ta
chưa biết được tác dụng nghịch khi dùng dài ngày.
Dược sĩ Lê-văn-Nhân
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
