Tiên
Lượng Nguy Cơ Gãy Xương Qua Internet
Bác sĩ Trần
Mạnh Ngô & Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn
Gãy xương là hậu quả nghiêm trọng nhất của hội chứng loãng
xương hay xốp xương. Trong vài năm gần đây, giới chuyên môn đã nhận thức
rằng đơn thuần dựa vào đo lường mật độ xương (bone mineral density – BMD)
để chẩn đoán loãng xương có nhiều thiếu sót, vì hơn 50% phụ nữ gãy xương
không có BMD thấp. Nguy cơ gãy xương chịu sự tác động của nhiều yếu tố
nguy cơ như cao tuổi, giảm trọng lượng cơ thể, tiền sử gãy xương, tiền
sử té ngã và một số yếu tố nguy cơ khác như xử dụng thuốc có tác hại đến
chu trình chuyển hóa của xương.
Do đó, một định hướng mới trong ngành loãng xương
là phát triển các mô hình tiên lượng (prognostic model) nhằm giúp cho
việc nhận dạng cá nhân có nguy cơ gãy xương cao, và giúp cho việc quản
lý bệnh trạng tốt hơn. Một trong những nhóm nghiên cứu đi tiên phong trong
lĩnh vực này là nhóm nghiên cứu tại Viện nghiên cứu Y khoa Garvan (Úc
châu) dưới sự lãnh đạo của Gs Nguyễn Văn Tuấn. Năm 2007 và 2008, Tiến
sĩ Nguyễn Đình Nguyên và Gs Tuấn công bố hai mô hình tiên lượng gãy xương
trên tập san Osteoporosis International. Mô hình tiên lượng của Gs Tuấn
đã được thử nghiệm ở các quần thể Úc, Canada, New Zealand, v.v… và kết
quả rất tốt.
Mô hình này đã được phát triển thành một website để giúp
cho đồng nghiệp toàn cầu truy cập và xử dụng. Website ở địa chỉ: www.FractureRiskCalculator.com.
Mô hình tiên lượng xử dụng 4 yếu tố: độ tuổi, chỉ số T (BMD), tiền sử
gãy xương, và tiền sử té ngã. Nếu không có BMD thì có thể thay BMD bằng
trọng lượng cơ thể.
Bạn có thể tự mình thử bằng cách: Ghi tên, cho biết là
phái nam hay nữ, độ tuổi, cho biết từ 50 tuổi tới bây giờ có bị gãy xương,
có bao giờ bị té ngã trong vòng 12 tháng vừa qua, có từng đo BMD và cung
cấp chỉ số T (T-score; dùng phương pháp đo bằng máy GE Lunar hay Hologic).
Thử ước lượng độ gẫy xương cho
2 trường hợp điển hình:
1) Người thứ nhất tự ước lượng độ gẫy xương của mình là một ông già 73
tuổi, chưa bao giờ bị gãy xương từ 50 tuổi tới bây
giờ, chưa bao giờ bị té ngã trong vòng 12 tháng qua, đã đo mật độ xương
háng bằng phương pháp DXA GE Lunar, T-score là -2.6, mật độ xương (BMD)
hiện giờ là 0.809 g/cm².
Kết quả ước lượng nguy cơ gẫy xương từ 5 tới 10 năm của ông già 73 tuổi
cho thấy: Nguy cơ gãy xương háng (hip fracture) trong vòng 5 năm là 1.9%,
trong vòng 10 năm là 3.7%. Nguy cơ gãy xương là: 8.5% trong vòng 5 năm
và 15.6% trong vòng 10 năm.
2) Người thứ hai tự ước lượng độ
gẫy xương của mình là một phụ nữ 65 tuổi, chưa bao
giờ bị gãy xương từ 50 tuổi tới bây giờ, chưa bao giờ bị té ngã từ 12
tháng qua, đã đo mật độ xương háng bằng phương pháp DXA GE Lunar, T-score
là -1.4, mật độ xương (MBD) hiện giờ là 0.834 g/cm².
Kết quả ước lượng độ gẫy xương từ 5 tới 10 năm của
phụ nữ 65 tuổi cho thấy: Nguy cơ gẫy xương háng (hip fracture) trong vòng
5 năm là 0.9%, trong vòng 10 năm là 3.9%. Nguy cơ gẫy xương là: 8-13%
trong vòng 5 năm và 14-26% trong vòng 10 năm.
Trong website có nhiều tài liệu tham khảo, phần lớn là những nghiên cứu lâm sàng và dịch tễ học của nhóm nghiên cứu. Ngoài ra, cũng như nhiều website về tiên lượng khác, website còn có Disclaimer như sau: Kết quả ước lượng gãy xương chỉ là một hướng dẫn, quý vị cần tham khảo với bác sĩ gia đình hay chuyên gia bệnh xương về vấn đề gãy xương – Your results produced by our calculator should serve as a guide only. If concerned about your fracture risk, it is also important to consult your doctor or a bone specialist.
Gs Tuấn cho biết website hiện được đồng nghiệp toàn cầu xử dụng rất rộng rãi. Hàng ngày có khoảng 1500 lượt truy cập. Hầu hết các báo cáo DXA ở Úc đều xử dụng mô hình này để thông báo cho bệnh nhân và bác sĩ. Xin mời vào trang website để tự mình ước lượng độ gãy xương.
Xin tùy nghi xử dụng và phổ biến bài viết
này.
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay,
www.yduocngaynay.com
