Hypercholesterolemia
Bác sĩ Nguyễn Tài Mai
Xin có ý kiến mau chóng về câu hỏi đầu tiên: hypercholesterolemia: đây
là một risk có thật chứ không phải do mất hãng thuốc la toáng lên không
có bằng chứng để bán thuốc. Các evidences này đã viết rất rõ (và rất nhiều)
trong medicine. Nếu muốn viết rõ ra, thì phải chưng ra rất nhiều literature
mà không có cách gì trong môt. tháng có thể viết ra hết đuợc (vì đã có
qúa nhiều bài vở):
1. incidence of hypercholesterolemia in human being
as well as in animals.
2. Correlation between hypercholesterolemia and
atherosclerosis (formation of atheroma).
3. Pathogenesis of atheroma and LDL (low density
lipoproteins - LDL).
4. correlation between coronary artery disease,
stroke, kidney (vascular) disease and atheroma.
5. Evidence of lower cholesterolemia leading to
decrease in incidence of above-mentioned disorders.
(Trên đây là nghĩ thế nào thì viết thế ấy, chứ nếu sửa
soạn một lecture thì phải viết cẩn thận hơn - Mà thật sự ra, mỗi step
nói trên, lecture trong một giờ cũng không thể nói đủ đuợc).
Các BS "già" hơn hồi còn trong training
hồi đó còn thấy xanthelasma nó ra làm sao, chứ bây giờ dẫn các BS residents/Sinh
viên năm cuối đi rounds trên trại bệnh, cũng không có cách gì tìm thấy
xanthelasma để mà chỉ cho họ (chứ hồi 1982, thì ở HKỳ , nhìn thấy đầy
dẫy ở các bnhân - vì bây giờ các y sĩ đã chưã hypercholesterolemia ngay
đi rồi, không còn thấy xanthelasma nưã).
Khi ta mổ tử thi, cắt ngang coronary artiries ra
thì mới thấy ảnh hưởng khiếp đảm cuả arteriosclerosis: nhiều mạch máu
nuôi tim đã đóng hẳn, có khi đưa lên nhìn qua ánh sáng: mạch máu đã đóng
gần hết, chỉ có một khoảng trống nhỏ như vành trăng khuyết để cho máu
chảy !!! (tôi) không quên được cảm giác khi lấy dao cắt thẳng góc các
arteries này: lưỡi dao mổ đi ngang như cắt vào sạn, đá (gritty)...
Các studies về pathologies cho thấy các chiến sĩ
Mỹ chết trong chiến tranh Đại Hàn hồi 1951-52, chết vì vết thương bị bắn
vào sọ chẳng hạn, mổ tử thi đã thấy coronaries bắt đầu bị đóng lại ở tuổi
rất trẻ (đây là những thanh niên khoẻ mạnh mới 19-20 tuổi) (tôi nhớ đọc
đoạn này trong Robbins' Pathology khi còn ở residency về Pathology năm
1977).
Xin ngưng ở đây.
Note: tuy
nhiên policy riêng cuả tôi là khi thấy có thuốc mới, thường chờ 6 tháng
một năm cái đã, cho rõ trắng đen, rồi tôi mới cho bnhân (trừ những truờng
hợp khẩn cấp. Hay những thuốc trong hematology oncology, không còn có
cách gì khác: chờ thì chết trong 3-6 tháng - chẳng hạn thuốc mới cho kidney
tumors - thí dụ vậy - đây vẫn là một ung thư rất khó chữa trong oncology
hiện nay - 2009).
Còn những trường hợp không khẩn cấp thì dại gì mà không
chờ, cho đến khi literature cuả thế giới rõ ràng trắng đen - kinh nghiệm
phocomelia - birth defects- trong việc dùng Thalidomide hồi đó ở Âu Châu
cho ta một bài học (dĩ nhiên bây giờ Thalidomide cũng dùng trong myeloma).
NTM
Câu hỏi cho vui:
cổ xương đùi cuả người ta đến tuổi nào thì "peaked" rồi từ đó
bắt đầu osteopenia rồi porosis? (bạn già sớm hơn bạn tuởng !!!).
Disclaimer: bài này qúy vị có thể phổ
biến tự do, không cần xin phép tác giả (Nguyễn Tài Mai), chỉ cần đề: bài
do BS Nguyễn Tài Mai, đăng trên diễn đàn y sĩ tháng 5 năm 2009 (tôi không
giữ lại bản đã viết, cho nên nếu có câu hỏi xin kèm bài này để dẫn chứng).
Việc chữa bệnh từng bệnh nhân riêng biệt dĩ nhiên hoàn toàn tùy thuộc
y sĩ điều trị, y sĩ máu, y sĩ ung thư của trường hợp đó.
Bs Nguyễn Tài Mai, Chuyên Khoa Nội Thương, Bệnh
Máu và Ung Thư
Xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
