HƯỚNG DẪN
CÁCH SỬ DỤNG LOVASTATIN (MEVACOR)
Dược sĩ Lê-văn-Nhân
Một bệnh nhân đưa cho chúng tôi xem 1 lọ thuốc Lovastatin 40 mg với hàng
chữ hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt trên nhãn thuốc “uống 1 viên khi
đi ngủ”. Dược sĩ cẩn thận dán thêm 1 nhãn nhỏ “Take with food” có nghĩa
là uống trong khi ăn. Bệnh nhân hỏi :” bác sĩ bảo uống khi đi ngủ, nhưng
tôi ăn tối lúc 7 giờ tối, làm sao ăn khi đi ngủ được?”
Chúng ta hãy nhìn bảng tóm tắt tính chất các thuốc statin dưới đây:
Dược động học các Statin
|
|
Atorva statin |
Simva statin |
Rosuva statin |
Fluva statin |
Lova statin |
Prava statin |
|
Liều
hàng ngày mg Hiệu
quả tương đối ¯ st1:stockticker w:st="on">
LDL % Thức
ăn trên AUC Chất
chuyển hóa có
hoạt tính %
gắn với protein Qua
màn chắn máu
não Tmax
(giờ) t
½ giờ Thải CYP
P450 |
10-80 1 39-60 ¯
13% có 95 không biết 1-2 14-17 gan 3A4 |
20-40 1.5 28-45 không có 50 có 1-2 2-3 gan/thận 3A4 |
10-40 0.8 31-55 không có
10% 90% không 5 19 phân 2C9 |
20-40 4 20-40 không không 99 không 0.5 0.5-1.2 gan 2C9 |
20-80 2 20-40
50% có 98 có 2-4 1.1-1.7 gan 3A4 |
10-40 1.75 20-40 không có 95 không 1-2 2 gan sulfat
hóa |
Trong các thuốc statin, chỉ có 2 thuốc hấp thụ bị ảnh hưởng bởi thức ăn. Atorvastatin (Lipitor) nếu uống trong khi ăn hay sau khi ăn, sẽ giảm AUC tức là lượng thuốc hấp thụ vào máu 13%, trong khi uống lovastatin cùng với thức ăn sẽ tăng hấp thụ 50%. Đó là lý do dược sĩ đã dán nhãn phụ “Take with Food” trên lọ thuốc.
Nhưng tại sao bác sĩ lại dặn uống khi đi ngủ? Chúng ta hãy nhìn vào thời gian bán thải của thuốc. Atorvastatin có thời gian bán thải rất dài, nên uống lúc nào trong ngày cũng được. Trái lại thời gian bán thải của lovastatin từ 1.1 đến 1.7 giờ, và thời gian cơ thể tổng hợp cholesterol khoảng 12 giờ đêm, thí dụ uống thuốc cùng với bữa ăn tối lúc 7 giờ, và sau 2 giờ tức là 9 giờ tối sẽ đạt nồng độ tối đa, từ đó đến 12 giờ đêm là 3 giờ hay khoảng 2 lần thời gian bán thải, nên nồng độ thuốc trong máu chỉ còn ¼, từ đó tác dụng ngăn tổng hợp cholesterol sẽ giảm rất nhiều. Nếu bệnh nhân uống khi đi ngủ lúc 10 giờ tối, nồng độ tối đa đạt lúc 12 giờ đêm là lúc cơ thể tổng hợp cholesterol, thuốc sẽ có tác dụng cao nhất.
Bây giờ làm thế nào để thỏa mãn hai yêu cầu trên? dĩ nhiên,
chúng ta không thể bắt người bệnh chờ đến giờ đi ngủ mới ăn, và cũng không
muốn người bệnh ăn no trước khi đi ngủ. Do đó, nên khuyên bệnh nhân uống
viên lovastatin với 1 viên dầu cá chứa omega-3 trước khi đi ngủ. Dạ dày
phải tiết acid để tiêu hóa chất béo trong viên dầu cá và sẽ giúp hấp thụ
tốt hơn viên lovastatin. Viên dầu cá là sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, nên
người dược sĩ có thể đề nghị dùng được.
Cũng cần nói thêm lovastatin là hoạt chất trong men đỏ
(red yeast) mọc trên cơm. Thức ăn này đã được dùng tại Trung quốc từ đời
Đường, khoảng 800 năm sau Tây lịch, và được ghi nhận trong Dược điển y
học cổ truyền Trung quốc.
Viên lovastatin giảm cholesterol và LDL-cholesterol yếu.
Viên lovastatin 40 mg tương đương với viên atorvastatin 10 mg hạ LDL-C
khoảng 36%. Nếu cholesterol cao vừa phải, lovastatin có kết quả tốt. Trái
lại nếu LDL quá cao, có thể phải dùng simvastatin hay atorvastatin để
đủ khả năng hạ LDL đến mức mong muốn.
Dược sĩ Lê-văn-Nhân
Copyright, 2009. Muốn phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
