Ô nhiễm hóa chất và bệnh tự kỷ (autism)
Bác sĩ Vũ Văn Dzi,
Chuyên Khoa Nội Thương
Bệnh tự kỷ (autism) hiện nay đang là một đề tài rất quan
trọng được bàn cãi ở Mỹ. Hiện nay có nhiều thống kê khác nhau về căn bệnh
này, mỗi ngày càng nhiều hơn. Trước đây có thống kê cho rằng khoảng 1/250
trẻ em bị mắc phải nhưng gần đây thống kê của CDC cho biết là có thể lên
tới 1/100, một tỷ lệ quá lớn và sẽ tạo nên một gánh nặng ghê gớm cho ngân
sách Y tế Mỹ và gia đình có con cái bị chứng bệnh này.
Autism là gì?
Căn bệnh này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1943 và sau đó thì được nghiên
cứu nhiều hơn, nhất là mấy năm gần đây khi các triệu chứng được xác tiêu
chuẩn hóa chính xác hơn khiến việc định bệnh (diagnosis) dễ dàng hơn.
Mấy năm gần đây con số trẻ em bị bệnh tự kỷ gia tăng rất cao, có thể vì
định bệnh chính xác hơn, bệnh được nghiên cứu nhiều hơn nhưng cũng có
một số khoa học gia cho rằng vì nạn ô nhiễm môi sinh, ô nhiễm thực phẩm
hoặc nước uống, dụng cụ làm bếp.. bởi hóa chất làm cho căn bệnh này gia
tăng và đây là một vấn đề hết sức quan trọng cần được lưu tâm nhiều hơn
vì bệnh autism cho đến nay vẫn chưa có thuốc chữa và phần lớn phải dùng
tâm lý trị liệu hết sức tốn kém và lâu dài.
Đây là một căn bệnh của trẻ em thường xuất hiện rất sớm khi đứa trẻ được
trên 12 tháng hoặc có khi phát triển bình thường rồi tự nhiên các chức
năng về tâm lý, ngôn ngữ thay đổi bất thường. Trình độ khác biệt rất xa,
có những em chỉ bị nhẹ và có thể sinh hoạt, học hành gần như bình thường,
có những trường hợp nặng làm cho đứa trẻ không thể sinh hoạt trong xã
hội và gia nhập tập thể..
Triệu chứng gồm có những trở ngại về ngôn
ngữ như chậm nói, sau 12 tháng vẫn chưa biết nói hoặc trở nên lầm lỳ,
tránh giao thiệp, ứng đối với cha mẹ, anh em, bạn bè hoặc đôi khi ăn nói
những câu vô nghĩa.
Trở ngại về đời sống xã hội. Nặng thì có thể trở nên cô lập hoàn toàn,
sống riêng rẽ, không nghe, không nhìn, không nói.. còn nhẹ thì có thể
bị coi là nhút nhát, e dè.
Một số có thể có những cử chỉ khác thường, máy móc vô nghĩa như gõ đập,
múa may, lắc lư hoặc quậy phá lung tung bất thường..
Phần lớn các trẻ bị chứng autism thường học rất kém, không bình thường
và sau này trở thành một gánh nặng cho xạ hội. Có một thiểu số rất nhỏ
bị autism rất nặng, tâm trí gần như hoàn toàn tê liệt nhưng lại có một
vài tài năng vô cùng xuất chúng trong lãnh vực âm nhạc và nhất là toán
học. Các em này có khả năng làm được những bài toán cực kỳ phức tạp, khó
khăn bên cạnh một trí nhớ siêu phàm về các cuốn lịch cũng như thời tiết
cả chục năm về trước mà chỉ có máy điện toán cực mạnh mới làm nổi.
Có một vài trường họp các em không hề được học về âm nhạc, điêu khắc,
hội họa nhưng chỉ cần nghe qua một lần cũng có thể chơi được những bản
nhạc cổ điển khó khăn nhất hoặc làm được những tác phẩm nghệ thuật xuất
chúng. Có những trường hợp trẻ em bị autism không biết đọc, biết viết
bình thường nhưng có thể nhớ được cả một cuốn niên giám điện thoại sau
khi đọc qua có 1 lần..
Hiện tượng này gọi là "idiot savant" được quay thành phim Rainman
do tài tử Dustin Hoffman đóng và được giải Oscar! Cho đến nay khoa học
vẫn chưa giải thích được hiện tượng những trường hợp autism lạ lùng này..
Khoảng ¼ các trường hợp autism có nguyên nhân di truyền do một vài genes
chưa được tìm ra. Những gia đình có con em bị autism thì tỷ lệ cao hơn
có thể lên tới 11 %. Cha mẹ lớn tuổi mới sinh con cũng có tỷ lệ autism
cao hơn.
Các Bác sĩ đang cố gắng tìm tòi ra những nguyên nhân gây bệnh để tìm cách
phòng ngừa căn bệnh khó khăn và tốn kém này..
Một trong những giả thuyết được bàn cãi nhiều trước đây là quan hệ giữa
bệnh autism và thuốc chủng ngừa MMR nhưng giả thuyết này đã bị phủ nhận
hoàn toàn, không còn được công nhận nữa.
Ô nhiễm môi sinh và chất phtalates..
BS Philip Landrigan thuộc Đại Học Mt Sinai School of medicine vừa làm
một báo cáo mới đăng trên tạp chí Current Opinion of Pediatrics cho rằng
chứng autism có thể bị gây ra bởi việc não bộ của bào thai bị nhiễm độc
bởi một số hóa chất do người mẹ bị nhiễm phải khi mang thai, có thể dưới
hình thức thực phẩm bị ô nhiễm hóa chất hoặc những dụng cụ nấu bếp, tồn
trữ thực phẩm bị nhiễm độc bởi chất phthalate.
BS Landrigan tin tưởng là bệnh autism và một số căn bệnh khác có nguyên
nhân do tình trạng não bộ của bào thai bị nhiễm độc bởi một số hóa chất.
BS nói rằng “nếu não bộ của bào thai đang trong thời kỳ tăng trưởng hoặc
của đứa trẻ vừa mới ra đời bị nhiễm phải chất độc thì có thể sẽ bị ảnh
hưởng suốt đời..”
Trước đây Y học đã khám phá ra một số trường hợp autism ở những trẻ em
mà người mẹ đã lỡ dùng phải một vài dược phẩm trong khi mang thai như
trường hợp của thuốc
thalidomide, misoprostol, valproic acid. Những trường hợp thường xảy ra
khi bào thai mới được 3 tháng là thời gian mà não bộ bắt đầu thành hình
và tăng trưởng trong bụng mẹ. Một số trường hợp tật nguyền bẩm sinh của
não bộ cũng xảy ra khi người mẹ đang mang thai bị nhiễm phải bệnh do siêu
vi gây ra như chứng bệnh German measles hoặc chất độc Da Cam (Agent Orange).
Gần đây một vài hóa chất như acrylamide, bisphenol đã bị cấm ở Âu châu
vì gây ra ung thư hoặc tổn hại cho thần kinh và ở Mỹ đã có một vài nơi
cấm dùng chất này.
Y học đã ghi lại những trường hợp nhiễm độc do chất chì, chất thủy ngân,
chất cadmium..nhưng phải một thời gian khá lâu mới được xác nhận trong
khi hàng ngàn, hàng vạn trường hợp nhiễm độc đã bị gây ra.
Một số chai lọ, hộp đồ nhựa, bát đĩa bằng plastic để dùng trong các lò
microwave cũng có chất phtalates.
Thượng Nghị Sĩ Frank Lautenberg (N J) đang đưa ra một dự luật gọi là Toxic
Substances Control Act vì trên 80000 hóa chất trong công nghiệp thì hiện
nay cơ quan EPA mới khảo sát có 200 hóa chất mà thôi.
Một trong những hóa chất đang được nghiên cứu hiện nay là chất phtalates
thường có trong nước hoa, keo xịt tóc, thuốc sơn móng tay, thuốc gội đầu,
mỹ phẩm.. Một vài khảo cứu trên những phụ nữ mang thai có nồng độ phtalates
cao trong nước tiểu thì tỷ lệ trẻ em bị autism cao hơn mức bình thường.
BS Alan Goldberg, Đại Học Johns Hopkins tin rằng sự gia tăng một số chứng
bệnh ung thư và bệnh autism có thể do một số hóa chất trong công nghiệp
nhựa dẻo gây ra. Vì thế trong khi chờ đợi có thêm những bằng chứng về
bệnh autism có thể do chất phtalates trong các mỹ phẩm, thuốc sơn móng
tay trong ngành “làm nail”mà hiện nay 99 % do người Việt Nam độc chiếm
ở Mỹ thì những bà mẹ đang mang thai chỉ nên dùng những loại mỹ phẩm được
xác nhận là phtalates- free 100 %..
BS Vũ văn Dzi, MD., Chuyên Khoa Nội Thương
TAGS: Bệnh tự kỷ (Autism), phtalates, Acrylamides,
Chất độc da cam (Agent Orange), Vu van Dzi
