Thời Sự Y Học số 137
Bác sĩ Nguyễn Văn Thịnh

1/ CÚM A (H1N1) : NHỮNG TRƯỜNG HỢP TỬ VONG ĐẦU TIÊN Ở BỈ VÀ PHÁP
BỈ. Nước Bỉ trở thành nước thứ năm của Châu Âu có một trường hợp tử vong của bệnh cúm.
Một thiếu nữ bị chết hôm thứ năm ở Turnhout vì virus cúm A (H1N1). Một người dân Anvers 50 tuổi, cũng bị nhiễm trùng, đang chiến đấu chống lại thần chết.ZMột phụ nữ trẻ, sống ở một ngôi làng không xa Hoogstraten thuộc tỉnh Anvers, đã chết vì hậu quả của cúm A/H1N1. Người phụ nữ trẻ 30 tuổi này đã đến bệnh viện Sainte-Elisabeth de Turnhout hôm thứ hai 20/7, sau khi đã cảm thấy những triệu chứng cúm nhẹ (đau đầu, sốt nhẹ và ho) hai ngày trước đó. Người thầy thuốc của cô ta đã cho nhập viện với một chẩn đoán tạm thời viêm phổi. Mặc dầu tình trạng của bệnh nhân lúc nhập viện không đáng lo ngại, nhưng tình huống đã trở nên suy đồi sau đó do một viêm phổi kép siêu vi trùng (une double pneumonie virale) dẫn đến tử vong. Trước khi mắc phải virus, người phụ nữ trẻ này có sức khoẻ tốt. Cô đã không đi du lịch ra nước ngoài. Cái chết đầu tiên này làm lo ngại trở lại về tính độc lực của virus. Nhất là chiều hôm thứ năm, người ta được biết rằng một người trạc 50 tuổi, cũng bị lây nhiễm bởi virus, đang sống dở chết dở ở bệnh viện đại học Anvers. LE SOIR (31/7/2009)
PHÁP. Cô thiếu nữ 14 tuổi bị chết ở Brest
Viện quốc gia theo dõi y tế (IVNS) đã loan báo hôm qua trong một thông báo ngắn gọn trường hợp tử vong ở CHU de Brest của một thiếu nữ 14 tuổi, mà virus H1N1 đã được nhận diện. Nước Pháp trở thành nước thứ 5 của châu Âu, sau Anh, Tây Ban Nha, Hongrie và Bỉ đã ghi nhận một trường hợp tử vong do virus này.
Theo INVS, trường hợp tử vong đã xảy ra cách nay ít nhất 1 tuần ở CHU de Brest. Cô thiếu nữ này đã bị một bệnh trầm trọng, biến chứng bởi một nhiễm trùng phổi khác với cúm, IVNS đã xác nhận như vậy. Có thể là bệnh được liên kết với một bệnh lý tim hay phổi mất bù, và một hội chứng suy hô hấp cấp tính nghiêm trọng. Nhưng xét nghiệm tìm virus A (H1N1) đã được thực hiện và cho kết quả dương tính.
LỨA TUỔI NGUY CƠ
Sự việc đó là một người trẻ cũng không đáng ngạc nhiên. Trước hết, chỉ những người trên 60 tuổi, đã có thể tiếp xúc với một virus H1N1 đại dịch khác trong thế kỷ XX là có một mức độ bảo vệ nào đó chống lại tác nhân gây nhiễm mới này.
Một cuộc điều tra, được thực hiện bởi các thầy thuốc Mễ Tây Cơ và Hoa Kỳ về những thể nặng và những trường hợp tử vong gây nên bởi virus mới H1N1, được khám phá ở Mễ Tây Cơ vào tháng tư năm 2009, đã được công bố bởi New England Journal of Medicine cuối tháng sáu năm 2009. Trên 2150 trường hợp viêm phổi và 100 trường hợp tử vong đấu tiên, thì ra rằng những thể nặng (dầu gây chết người hay không) có liên hệ chủ yếu lứa tuổi từ 5 đến 59. Tính toàn bộ, 87% những người chết vì cúm A giữa tháng ba và tháng tư 2009 là trong lứa tuổi này. Thông thường, vào lúc các đợt cúm mùa, những người tuổi từ 5 đến 59 tuổi, về mặt thống kê, chỉ chiếm 17% những trường hợp tử vong. Những thể nặng nhưng không gây chết người của cúm mùa thường chỉ gây bệnh 32% những người từ 5 đến 59 tuổi. Thế mà, trận đại dịch Mễ Tây Cơ gây bệnh cho 71% những trường hợp không gây chết người và trầm trọng trong lứa tuổi này. (LE FIGARO 31/7/2009)
2/ CÚM A : KẾ HOẠCH CHIẾN ĐẤU CỦA CHÍNH PHỦ PHÁP VÀO THÁNG CHÍN ĐẾN
PANDEMIE. Bà bộ trướng y tế đã giải thích rằng có thể vào đầu mùa thu đến, virus sẽ tích cực hơn. Nếu như vậy, những biện pháp sẽ được thực hiện để ngăn chặn đại dịch.
Mức báo động cấp 6 của kế hoạch chống đại dịch cúm sẽ có thể được ban hành ở Pháp vào tháng đến, bà Bộ trưởng y tế Roselyne Bachelot hôm qua đã cảnh báo như vậy. Hôm nay, cấp báo động là 5A trên lãnh thổ Pháp. “ Rất có thể vào đầu thu, virus sẽ lưu hành tích cực hơn ”, Roselyne Bachelot đã đánh giá như vậy. Là mức cuối cùng của kế hoạch quốc gia chống đại dịch cúm, cấp 6 cho phép thực hiện một loạt các biện pháp tuy không bắt buộc. Mọi biện pháp trước khi được thông qua phải được xem xét bởi tổ khủng hoảng liên bộ.
ĐÓNG CỬA TRƯỜNG HỌC
Nếu là như vậy, thì các nhà trẻ, các trường học, các ký túc xá và tất cả các cơ cấu tiếp đón các trẻ vị thành niên có thể sẽ phải đóng cửa. Trong trường hợp sự lan tràn của virus trở nên mạnh mẽ, biện pháp này được cho là cần thiết. “ Tính hiệu quả của nó trong việc làm giới hạn sự lây nhiễm khi dịch cúm đã được chứng tỏ ”, theo kế hoạch quốc gia.
Việc đóng cửa các trường học là một trong những biện pháp đầu tiên phải dự kiến trong trường hợp đại dịch cúm. Ở Paris, trong các trường mẫu giáo và tiểu học của quận XV, vào tháng sáu vừa qua, việc đóng cửa trường đã góp phần làm ngừng luồng dịch bệnh. Được hỏi bởi các phóng viên về các nước có ý định trì hoãn ngày khai giảng hay đóng cửa trường, phát ngôn viên của OMS đã tuyên bố rằng “ việc đóng cửa trường là một trong những biện pháp khả dĩ. Nhưng chính mỗi nước phải dự kiến những hành động mà họ cho là đáp ứng nhất với tình hình. Hiện nay ở Anh, hơn 60% những trường hợp cúm có liên quan đến những người dưới 18 tuổi. Trong những tình trạng mà những người trẻ tuổi nhất là một vecteur quan trọng của dịch bệnh, thì việc đóng cửa trường học có thể đập vỡ chuỗi lan truyền, làm giảm số các trường hợp và làm chậm lại sự tiến triển của dịch bệnh, thời gian cần thiết để vaccin được sẵn sàng. Ở Israel, vào năm 2000, một cuộc đình công của các giáo sư trong một trận dịch cúm đã góp phần làm giảm rất nhiều số các bệnh nhân, số lần thăm khám thầy thuốc và nhập viện. Ở Pháp, một nghiên cứu được thực hiện giữa năm 1984 và 2006 đã cho thấy rằng những kỳ nghỉ học mùa đông có khả năng cứ 6 trường hợp cúm ngăn ngừa được một và tính toàn bộ những kỳ nghỉ học này làm giảm những lây nhiễm từ 38% đến 45% vào lúc cao điểm dịch. Theo các nhà dịch tễ học Hoa Kỳ và Úc, việc đóng cửa trường (liên kết với đóng cửa nhà thờ) trong dịch cúm Tây Ban Nha 1918, đã góp phần làm hạ tỷ lệ tử vong từ 10 đến 30% trong vài thành phố, Tuy vậy việc đóng cửa trường có thể làm bất động các người chủ chốt của cuộc đấu tranh chống virus, như các bố mẹ của các học sinh hành nghề thầy thuốc hay y tá, buộc phải quản lý con cái nếu trường học bị đóng cửa.
CÁC XÍ NGHIỆP VÀ CÁC PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG BỊ BỎ NGŨ
Để giới hạn sự nhập cảng của virus, sự kiểm tra biên giới trong kế hoạch châu Âu được dự kiến. Cũng như sự đình chỉ sự đi và đến của các hành khách, nhất là bằng đường hàng không. Sự cách ly những hành khách đến bằng các chuyến bay cũng được nêu lên, nhưng biện pháp này đụng phải một khả năng tiếp đón “ rất hạn chế ”. Các công ty thì tin vào một tỷ suất vắng mặt từ 25% đến 45%. Kế hoạch quốc gia kêu gọi sự thực hiện công tác từ xa, những hội nghị từ xa (téléconférence) và hạn chế những cuộc hội họp. Về công ăn việc làm, việc chuyển các hoạt động đến những vùng ít bị ảnh hưởng hơn được nêu lên, cũng như sự tái bổ dụng những người ăn lương về những khu vực ưu tiên. Những xê dịch cá nhân sẽ được hạn chế. Kế hoạch gợi ý khuyến khích các hộ tích trữ thực phẩm và nước uống.
CÁC HOẠT ĐỘNG BỊ GIỚI HẠN
Những hoạt động được gọi là tập thể sẽ bị đình chỉ. Như vậy đại dịch sẽ tạm thời chấm dứt cả một vạt đời sống văn hóa và hiệp hội với sự hủy bỏ các cuộc biểu diễn, những cuộc thi đấu thể thao, hội chợ, salons và những cuộc tập họp hội hè khác. Vào giai đoạn 6, những thăm viếng đến các bệnh viện, các nhà dưỡng lão, nhà tù có thể bị kiểm tra nghiêm ngặt, thậm chí bị cấm chỉ.
CHIẾN LƯỢC Y TẾ
Các mặt nạ được phát đại trà với sự chủ xướng mang một mặt nạ ngoại khoa cho tất cả mọi người ở những nơi công cộng. Một kế hoạch tiêm chủng rộng lớn chống cúm A (H1N1) có thể được thực hiện. “ Chúng ta có 94 triệu liều đã được mua chắc, chúng ta đã tính toán rằng gần ¾ các đồng hương của chúng ta mong muốn được tiêm chủng ”, Roselyne Bachelot đã nhắc lại như vậy. (LE FIGARO 22/7 và 29/7/2009)
3/ BACHELOT : “SỰ ĐÁP ỨNG CỦA CHÚNG TA ĐỐI VỚI H1N1 LÀ ĐÚNG VÀ TƯƠNG XỨNG”
Bà Bộ trưởng y tế Pháp phản ứng lại những lời tuyên bố của những người trách chính phủ làm quá đáng hoặc, ngược lại, không làm đủ để chống lại đại dịch cúm A (H1N1).
Trong khi dân biểu của đảng xã hội (Paris) Jean-Marie Le Guen xác nhận hôm qua rằng “vẫn còn nhiều điều phải làm để chống lại cúm A (H1N1)”, thì giáo sư Bernard Debré, dân biểu của UMP (Paris), lại cho là vô ích việc duy trì báo động chống một căn bệnh mà ông cho là “bệnh cúm nhẹ” (grippette) không nguy hiểm.
Hỏi : Cúm A (H1N1) phải chăng chỉ là một “cúm nhẹ” vô hại, như giáo sư Bernard Depré xác nhận ?
Roselyne Bachelot : Bernard Depré là một thầy thuốc khoa niệu xuất sắc. Về phần tôi, tôi đề cập đại dịch này với tinh thần nghiêm túc nhất. Tôi không căn cứ trên các ý kiến của các nhà chính trị và tôi không tìm cách để quảng cáo với giới truyền thông. Từ lúc đầu của cuộc khủng hoảng này, tôi tham khảo những thầy thuốc giỏi nhất về các chuyên khoa virus, nhiễm trùng và dịch tễ học của Pháp và của Châu âu. Thế mà, nếu tôi xét đoán qua những lời tuyên bố trên báo chí, các chuyên gia này cho rằng sự đáp ứng của chính phủ trước cuộc khủng hoảng y tế này là đúng đắn và tương xứng.
Hỏi : Virus này là nguy hiểm hay không nguy hiểm ?
Roselyne Bachelot : Chúng tôi không phải là thầy bói ! Tôi rất phân vân khi tôi thấy người ta phô trương những điều tin chắc về một vấn đề thuộc loại này. Sự thật, đó là chúng ta đang đối đầu với một virus, mặc dầu hiện giờ ít nghiêm trọng, nhưng có một khả năng làm lây nhiễm rất mạnh. Đứng trước đặc điểm quan trọng này, sự cảnh giác là hợp lẽ. Hiện nay, tỷ lệ tử vong của cúm H1N1 ít nhất là bằng, thậm chí hơi cao hơn tỷ lệ tử vong của cúm mùa, ở Pháp mỗi năm giết chết 2.500 người trên một tổng số 2,5 triệu trường hợp. Hoặc khoảng 1 trên 1000. Sự kiện virus lan tràn rất nhanh làm gia tăng nguy cơ nó biến dị thành một dạng nguy hiểm hơn. Người ta cũng có thể sợ một sự tăng quá mức của tỷ lệ tử vong nơi những người yếu ớt nhất. Bởi vì sự lan tràn của virus có vẻ gia tăng vào mùa thu tới (một thời kỳ thuận lợi cho nó hơn), do đó việc chính phủ thông qua những biện pháp để đối đầu lúc hữu sự, là bình thường.
Hỏi : Việc đặt hàng 94 triệu liều vaccin có cần thiết không ?
Roselyne Bachelot : Tôi rất ngạc nhiên khi nghe thấy một vài nhận xét. Những kẻ chỉ trích biện pháp này không hay biết gì hết về thực tế. Vì khả năng công nghiệp của các phòng bào chế là giới hạn, nên rõ ràng là họ sẽ phục vụ ưu tiên những nước đã thông qua đơn đặt hàng đủ sớm nơi họ. Không phải đợi đến lúc đại dịch phát ra rồi mới tìm đến họ. Tôi không muốn vào mùa thu này mới đưa đơn đặt hàng, với những vaccin sẽ được giao trong một kỳ hạn 6 tháng !
Hỏi : Khi nào thì vaccin sẽ có để được sử dụng ?
Roselyne Bachelot : 3 hãng bào chế GlaxoSmithKline, Novartis và Sanofi Pasteur hứa với chúng tôi sẽ giao hàng thành từng đợt từ tháng 10 đến tháng 12. Nhưng mức độ khó đoán trước là đáng kể. Nó tùy thuộc vào hiệu năng của các giống gốc virus được sử dụng để sản xuất vaccin. Cũng chính vì lẽ đó mà đã phải thông qua sớm đơn đặt hàng.
Hỏi : Phải chăng tất cả mọi người sẽ được chủng ngừa vào mùa thu ?
Roselyne Bachelot : Trong tình trạng hiện nay của đại dịch, việc tiêm chủng không là bắt buộc. Sự chủng ngừa sẽ chỉ bắt buộc khi dịch bệnh trở nên nghiêm trọng. Vì chúng tôi ước tính rằng khoảng 20% người sẽ từ chối không muốn tiêm chủng, nên chúng tôi đã đặt hàng 94 triệu liều, sẽ cần 2 liều cho mỗi người.
Hỏi : Làm sao bà có thể giải thích rằng nước Pháp dường như được trừ miễn, so với Vương Quốc Anh và Tây Ban Nha ?
Roselyne Bachelot : Tôi quy điều này cho chiến lược ngăn chặn (stratégie de confinement) được chính phủ thông qua ngay lúc khởi đầu của dịch bệnh. Chiến lược này nhằm cho nhập viện một cách hệ thống các bệnh nhân và theo dõi trong các phi trường những hành khách đến từ các nước có nguy cơ như Mễ Tây Cơ. Chúng ta đã thực hiện một chiến dịch thông tin to lớn (yết thị, spots TV, site Internet) về những biện pháp ngăn chặn cần được tôn trọng để tránh sự lan tràn của virus : rửa tay, tránh hách xì vào mặt người ta ; hiện nay, chính sách này đã mang lại kết quả.
Hỏi : Bà có e sợ, trong những tuần đến, sự gia tăng những lời chỉ trích đối với các hành động của bà không ?
Roselyne Bachelot : Khi người ta quản lý những cơn khủng hoảng y tế và môi trường, luôn luôn có những người nhận thấy rằng anh làm quá nhiều, như M.Debré, và những người khác, trái lại, kết án anh là đã không làm khá đủ, như ông Jean-Marie Le Guen. Tất cả trong cùng một ngày ! (LE FIGARO 27/7/2009)
4/ CÚM A (H1N1) : CÁC PHỤ NỮ CÓ THAI CHỊU MỘT NGUY CƠ GẤP 4 LẦN
Các phụ nữ có thai, bị nhiễm bởi virus A (H1N1) của cúm heo, có nguy cơ bị những biến chứng cần nhập viện 4 lần cao hơn và có một tỷ lệ tử vong cao hơn trung bình, theo một công trình nghiên cứu của Hoa Kỳ, được tiết lộ vào tuần nay.
Các phụ nữ có thai, đã mắc phải virus trong năm 2009, đã được cho nhập viện thường xuyên hơn, công trình nghiên cứu, được thực hiện bởi CDC và được công bố trong tạp chí Lancet, đã xác nhận như vậy. 6 phụ nữ có thai đã chết vì biển chứng của bệnh giữa 15/4 và 16/6 2009. Những trường hợp tử vong này chiếm 13% của khoảng 45 tử vong mà cúm heo đã gây nên trong suốt thời kỳ này.
Tính toàn bộ, có khoảng 34 phụ nữ có thai đã mắc phải virus, hoặc 1/3, đã phải được nhập viện. Những trường hợp phụ nữ có thai đã chiếm 0,62% của tất cả những trường hợp của những bệnh nhân bị cúm, được xác nhận hay có khả năng. Tất cả đều khỏe mạnh trước khi bị nhiễm trùng và sau đó đã phát triển một viêm phổi do virus với khó thở đòi hỏi thông khí cơ học, CDC đã xác nhận như vậy.
Tất cả các phụ nữ có thai được phát hiện là đã không được cho các thuốc kháng virus kịp thời. CDC chủ trương rằng các phụ nữ có thai, được nghi ngờ bị nhiễm trùng bởi cúm heo, phải được điều trị nhanh chóng bởi thuốc kháng virus. Suốt trong thời kỳ có thai, người ta quan sát thấy những thay đổi cơ học và hormone, đặc biệt là ở các hệ tim mạch và hô hấp cũng như miễn dịch, BS Denise Jamieson, thuộc CDC, tác giả chính của công trình nghiên cứu đã giải thích như vậy.
“Năng lực của phổi bị thu giảm bởi vì tử cung chiếm nhiều chỗ hơn và đè ép cơ hoành. Tất cả những biến đổi này làm cho phụ nữ có thai dễ bị tác động bởi một vài loại virus, đặc biệt là cúm. Chúng tôi khuyến nghị các đàn bà có thai nên được chủng ngừa chống cúm mùa” Trong những trận đại dịch cúm năm 1918 và 1957, tỷ lệ tử vong dường như cao hơn nơi các phụ nữ có thai. (LE SOIR 31/7/2009)
5/ PHƠI NẮNG : NHỮNG CẠM BẨY KHÔNG ĐƯỢC BIẾT ĐẾN.
BS Anny Cohen-Letessier, thầy thuốc chuyên khoa da, giảng viên, cảnh cáo về những tác hại, thường không được nghĩ tới, của những tia UVA và UVB.
Hỏi : Những nguy cơ ít được biết đến của phơi nắng (exposition solaire) ?
BS Anny Cohen-Letessier : Công chúng được thông tin rõ về những tác dụng có hại thông thường nhất : sự lão hóa da, các vết (taches), ung thư da, v...v. Nhưng phần lớn người ta không biết đến những nguy cơ gặp phải trong vài trường hợp... Ví dụ khi họ đang được điều trị bởi các thuốc gây nhạy cảm ánh sáng (traitement médicamenteux photosensibilisant)...Hoặc khi đang mang một vết sẹo có từ dưới hai năm... Hoặc trong một tình huống “ tiếp xúc thụ động ”, như ngồi sau một kính chắn gió xe hơi hay một lỗ kính (baie vitrée). Phải nhớ rằng mặt trời là một người bạn giả của các da mụn (peaux acnéiques)... rằng các buổi pique-nique dưới ánh mặt trời, trên bãi cỏ, có thể gây nên (nếu da ẩm ướt) một “ bệnh viêm da của các bãi cỏ ” (dermite des prés), đau đớn, với sự xuất hiện của các nốt rộp da (cloques).
Hỏi : Dưới ánh nắng mặt trời, những điều trị nào có nguy cơ gây nên những biến chứng ?
BS Anny Cohen-Letessier : Vài kháng sinh, các thuốc chống viêm, các thuốc chống trầm cảm, các thuốc chống loạn nhịp tim... có nguy cơ gây nên một sự nhạy cảm ánh sáng (photosensibilisation). Do sự tương tác giữa thuốc và các tia tử ngoại, da phản ứng mạnh, gây nên ban đỏ (érythème) (đỏ, bỏng...) và các vết (taches). Lúc được điều trị bởi những thuốc này, phải tránh những giờ nóng nhất và phải bôi lại thường xuyên kem mặt trời (crème soliare), ngay cả lúc tắm (nước có tác dụng của một kính loupe trên da !).
Hỏi : Tại sao phải chờ hai năm mới có thể phơi nắng một vết sẹo mổ ?
BS Anny Cohen-Letessier : Những tia tử ngoại làm xáo trộn các giai đoạn của tiến trình hóa sẹo, đặc biệt là sự tái sinh của các tế bào của tổ chức da. Phơi nắng sớm có nguy cơ làm sẹo hóa thành màu nâu, điều này sẽ làm nổi rõ dạng vẻ xấu xí của một di chứng giải phẫu. Mỗi vết sẹo, nhỏ hay lớn, đều cần được bảo vệ.
Hỏi : Vì những lý lẽ gì mà mặt trời là một một người bạn giả của các da mụn (peaux acnéiques) ?
BS Anny Cohen-Letessier : Bởi vì những người bị mụn luôn luôn có cảm tưởng rằng tình trạng của họ sẽ được cải thiện dưới ánh nắng mặt trời. Thoạt đầu sự làm rám da (bronzage) làm cho đều nước da mặt, “ ngụy trang ” các nốt mụn. Sự dày lên của da như thế che dấu các vi nang (microkyste), nguồn gốc của các mụn mọc. Những lúc đi hè về, da phản ứng lại rất nhanh chóng bằng một đợt nổi mụn rất quan trọng, với sự tái xuất hiện các thương tổn..
Hỏi : Những trường hợp phơi nắng thụ động là gì ?
BS Anny Cohen-Letessier : Trong xe hơi, người ta, như ở tren bờ biển, chịu những tia UVA đi xuyên qua kính : kính của kính chắn gió và kính của các kính bên. Để tránh những ban đỏ thường xảy ra nơi mặt, cần thận trọng bôi một loại kem có tính chất bảo vệ chống nắng cao trước khi đi nghỉ hè. Cũng vậy, vào lúc hoạt động ngoài trời, thể thao hay không (như làm vườn, xén cỏ..), người ta quên rằng những phần hở sẽ chịu những tác dụng có hại do phơi nắng mặt trời quá mức : bỏng, các vết, sự lão hóa da sớm, v..v. Do đó lợi ích mặc quần áo nhẹ thích hợp hay bôi một lớp kem ngăn ánh nắng.
Hỏi : Hiệu quả thật sự của các loại kem chắn toàn thể (crèmes à écran total) là gì ?
BS Anny Cohen-Letessier : Thuật ngữ “ chắn toàn thể ” (écran total) là không thích hợp bởi vì một loại kem không bao giờ bảo vệ hoàn toàn cả. Những liều lượng sử dụng trên da không đủ để tạo nên một màng chắn toàn thể, và có thể có một sự hủy hoại các bộ lọc lúc phơi nắng, làm mất khả năng che chở. Mặt khác hiệu quả của thuốc có thể giảm khi ống thuốc nằm dưới ánh nắng. Những tên gọi của những kem chắn toàn thể này sẽ thay đổi : ta sẽ nói là che chở nhẹ, trung bình, cao hãy rất cao (hiệu quả gần hai giờ).
Hỏi : Mặt trời cũng có những lợi ích của nó chứ ?
BS Anny Cohen-Letessier : Một bức xạ được gọi là “ánh sáng thấy được” có một tác dụng có lợi lên khí chất, làm thư giãn sự căng thẳng. Những tia cực tím cho phép cơ quan tổng hợp vitamine D. (PARIS MATCH 16/7- 22/7/2009)
6/ THÂN HÌNH CỦA CON GÁI LIÊN KẾT VỚI TUỔI KINH NGUYỆT
Theo những công trình nghiên cứu của một nhóm nghiên cứu quốc tế (trên 17.510 người dân châu Âu), được công bố trong “ Nature Genetics”, hai gène được mang trên nhiễm sắc thể số 9 phát khởi dấu hiệu kinh nguyệt đầu tiên. Những gène này cũng có một tác động lên thân hình (taille). Những cô gái có kinh nguyệt sớm sẽ có thân hình bé hơn, bởi vì chịu sớm hơn một sự tiếp xúc với oestrogène, điều này làm phát khỏi một tín hiệu đóng các sụn tăng trưởng (cartilage de croissance), được gọi là sụn kết hợp (cartilage de conjugaison). (PARIS MATCH 23/7-29/7/2009)
7/ THẦY THUỐC CỦA JACKSON CÔNG NHẬN ĐÚNG LÀ ĐÃ “GÂY MÊ” ÔNG TA
HOA KỲ. BS Conrad Murray, thầy thuốc riêng của Michael Jackson, đã công nhận trước các nhà điều tra là đã tiêm Propofol cho người ca sỉ vào ngày qua đời của ông ta, người ta biết được hôm thứ ba từ một nguồn thân cận với giới điều tra. Propofol là một thuốc gây mê có tác dụng mạnh, chỉ được sử dụng ở bệnh viện. Các nhà điều tra nghĩ rằng chính chất này đã gây nên cái chết của Michael Jackson hôm 25 tháng 6 vừa qua ở nhà riêng của ông ở Los Angeles. BS Murray cũng đã công nhận là trước đây đã nhiều lần tiêm cho Jackson chất thuốc này để giúp ông ta ngủ. Viên luật sư của người thầy thuốc mãi đến nay vẫn đảm bảo rằng vị khách hàng của ông ta đã không kê toa cũng như đã không tiêm một chất thuốc nào đó có thể gây nên tử vong.
Một cuộc khám soát đã xảy ra hôm thứ ba tại phòng mạch và nhà riêng của Conrad Murray ở Las Vegas. Cuộc lục soát này đã diễn ra dưới sự hiện diện của những người hữu trách của DEA (Drug Enforcement Administration), cơ quan liên bang chống ma túy. Các nhân viên của DEA, hôm 22/7 đã tiến hành một cuộc khám soát ở trong bệnh viện của người thầy thuốc, ở Houston, Texas.
BS Conrad Murray bị nghi là đã tiêm tĩnh mạch Propofol cho Jackson để giúp ông ta ngủ. Các nhà điều tra nghiêng về giả thuyết của một biến cố ngừng tim gây nên bởi chất thuốc gây mê rất mạnh này, một nguồn thần cận với giới điều tra đã tuyên bố như vậy với AP. Như vậy cái thòng lọng đang siết dần lại quanh người thầy thuốc riêng của Michael Jackson, tuy nhiên nhà chức trách vẫn không cho ông ta là khả nghi. Viên luật sư của người thầy thuốc, Edward Chernoff, đảm bảo rằng BS Murray “đã không kê toa hay đã tiêm bất cứ thuốc gì có thể giết chết Michael Jackson”. Hôm thứ hai, ông từ chối “bình luận những tin đồn, những lời ẩn ý và những luận cứ phát xuất từ những kẻ nặc danh”.
Propofol có thể gây nên khó thở và hạ nhịp tim cũng như huyết áp. Do những nguy cơ này, nên chỉ có nhân viên y tế được đào tạo và hoạt động trong môi trường bệnh viện mới có thẩm quyền sử dụng thuốc gây mê này mà thôi. Nhưng, vẫn theo những lời tâm sự với AP, Jackson thường sử dụng Propofol như một thuốc ngủ và đánh thức buổi sáng : một thầy thuốc tiêm propofol để làm Jackson ngủ và ngừng tiêm khi người ca sĩ muốn thức dậy. Các nhà điều tra nghĩ rằng điều đó kéo dài từ hai năm nay và tìm cách xác lập xem đã có bao nhiêu thầy thuốc đã thực hiện việc tiêm chích thuốc gây mê này cho Michael Jackson.
(LE SOIR 29/7/2009)
8/ NHỮNG NGƯỜI BỊ BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH ĐƯỢC CHO PHÉP UỐNG CÀ PHÊ
Trái với điều mà ta tưởng, cà phê không có hại, ngay cả đối với những người đã từng là nạn nhân của một nhồi máu cơ tim. Một công trình nghiên cứu mới đây của Thụy Điển, đã theo dõi, trong hơn 10 năm, 1370 bệnh nhân, được nhập viện vì một nhồi máu cơ tim giữa năm 1992 và 1994, đã cho phép quan sát thấy rằng tỷ lệ tử vong ngay cả được giảm bớt nơi những người uống cà phê đều đặn, và điều này liên hệ với liều lượng. Những tác dụng chống oxy hóa và chống viêm không đủ để giải thích kết quả này. (PARIS MATCH 9/7-15/7/2009)
9/ BỆNH PARKINSON GÂY BỆNH CHO CÁC NHÀ NÔNG NHIỀU HƠN
Sự sử dụng các thuốc trừ sâu làm gia tăng nguy cơ phát triển bệnh Parkinson nơi các nông dân. Đó là kết luận của một công trình nghiên cứu được thực hiện bởi Alexis Elbaz và các đồng nghiệp (Inserm và đại học Pierre-et-Marie-Curie) trên 700 hội viên của Mutualité sociale agricole. Kết quả : những bệnh nhân bị bệnh Parkinson đã bị tiếp xúc thường xuyên và dài lâu với các thuốc trừ sâu hơn là những người lành mạnh. Các thuốc trừ sâu, đặc biệt là các organophosphorés, làm tăng gấp đôi nguy cơ phát triển bệnh. Ở châu Âu, hàng năm có 800.000 tấn thuốc trừ sâu được xịt rảy, nên những người nông dân là những người đầu tiên bị ảnh hưởng : 800.000 người ở Pháp năm 2005. Bệnh Parkinson không phải là một bệnh thường xảy ra, do đó nguy cơ tuyệt đối vẫn còn thấp, BS Elbaz phát biểu như vậy. Tuy nhiên, đó là bệnh thoái hóa thần kinh thứ hai thường xảy ra nhất sau bệnh Alzheimer. Bệnh này có một nguồn gốc môi trường nhưng cũng có một nguồn gốc di truyền. (SCIENCE ET VIE 8/2009)
10/ MỘT ĐIỀU TRỊ MỚI CHỐNG LAO
Là vấn đề y tế công cộng quan trọng, bệnh lao đa đề kháng (tuberculose multirésistante) thường xảy ra trong vài nước như Nga hay Trung Quốc. Bệnh lao này là do những giống gốc đề kháng với các thuốc kháng lao có hiệu quả nhất cho đến nay. Nhưng, nhờ việc thêm vào điều trị chuẩn một thứ thuốc mới, do đó có khả năng tiêu diệt những mầm bệnh trong các dịch tiết phế quản, như một công trình nghiên cứu trên khoảng 50 bệnh nhân đã chứng tỏ. Loại thuốc mới chống lao này, có tên mật mã là TMC207, thuộc vào lớp diarylquinolines và nơi tác dụng của nó là một enzyme, ATP synthetase, thuộc trực khuẩn Mycobacterium tuberculosis. Tỷ lệ làm tiệt trùng các dịch tiết là 49% thay vì 9% nếu không có TMC207. Những công trình nghiên cứu sắp đến sẽ cho biết thuốc này (không làm bệnh nhân bỏ điều trị hơn so với điều trị chuẩn) có thật sự chứng tỏ hiệu quả vi trùng học và lợi ích lâm sàng của nó hay không. (SCIENCE ET AVENIR 8/2009)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH (2/8/2009)

Copyright, 2009. Muốn phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com

>>>back>>>