Mập
Phì và Tuổi Thọ
Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng,
Chuyên Khoa Nội Thương
Đàn ông con trai bị mập phì ở tuổi 20 sẽ có nguy cơ chết
sớm cao gấp đôi, so với những người không bị mập phì.
Đó là kết quả của một nghiên cứu được trình bày tại Hội Thảo Quốc Tế về
Mập Phì tại Stockholm, Thụy Điển (International Congress on Obesity in
Stockholm, Sweden), hồi giữa tháng Bảy năm 2010, vừa rồi.
Các nhà nghiên cứu ở Đan Mạch (Institute of Preventive Medicine in Copenhagen
University Hospital in Denmark), đã theo theo dõi tình trạng sức khỏe
và tuổi thọ của 5,500 đàn ông con trai từ 20 đến 80 tuổi, và nhận thấy
rằng, bắt đầu từ tuổi 55, những ông đã bị mập phì từ lúc 20 tuổi (nếu)
chết (thì) sớm hơn những người không bị mập phì từ lúc 20 tuổi, trung
bình là 8 năm (tám năm chết sớm hơn).
Esther Zimmermann, PhD, trưởng nhóm nghiên cứu, cho rằng, cách tốt nhất
là tránh bị béo phì ngay từ trẻ, vì đại đa số các trường hợp, những người
này sẽ tiếp tục mập phì suốt cuộc đời họ. Trong nghiên cứu này, hơn 70
phần trăm những người đã bị mập phì từ lúc 20 tuổi, tiếp tục như vậy.
Trong khi đó, chỉ có 4 phần trăm những người không mập phì từ lúc 20 tuổi
trở nên mập phì sau này (theo dõi đến lúc 35 và 46 tuổi)
Theo Viện Nghiên Cứu Sức Khỏe Hoa Kỳ (National Institutes of Health in
Bethesda, MD), hơn hai phần ba người Mỹ từ 20 tuổi trở lên, bị hoặc là
quá cân, hoặc là mập phì.
Còn ở phụ nữ thì sao? Chỉ số cân nặng, đặc biệt là ở những phụ nữ rất
mập, có liên quan chặt chẽ với ung thư tử cung. Đó là kết quả của một
báo cáo từ các nhà nghiên cứu Na Uy, được đăng trên tập san chuyên về
ung thư “British Journal of Cancer”, số tháng Tám năm 2009.
Các nhà nghiên cứu đã khảo sát số liệu từ 36,755
phụ nữ bị ung thư tử cung, trong vòng trung bình 17.8 năm. Kết quả cho
thấy so với chỉ số cân nặng từ 20 đến 24, những phụ nữ có chỉ số cân nặng
từ 40 trở lên, có nguy cơ bị ung thư tử cung nói chung, cao gấp 6.7 lần,
nguy cơ ung thư nội mạc tử cung (endometrial cancer) cao gấp 8.3 lần,
và ung thư loại endometrioid adenocarcinomas cao gấp 11.1 lần.
Chỉ số cân nặng (Body Mass Index-BMI) tính bằng
kí lô gram chia cho mét vuông: Ký lô gam cân nặng, chia cho bình phương
cuả chiều cao tính bằng mét. Một cách lý tưởng, chỉ số cân nặng (tính
bằng cách trên) nên ở khoảng từ 18 đến 25.
Theo các thống kê mới được công bố gần đây (government,
academic and research institute reports), mập phì đang trở thành một dịch
bệnh nguy hiểm và tốn kém ở Hoa Kỳ.
Con số tử vong do những bệnh tật có liên quan đến mập phì
là khoảng một trăm ngàn mỗi năm.
Nếu không có gì thay đổi để đối phó với cơn dịch này, trong
vòng sáu năm tới, 40 phần trăm người lớn ở Hoa Kỳ sẽ bị mập phì.
Sáu mươi sáu phần trăm người Mỹ bị quá cân hoặc mập phì.
Tỉ lệ bị mập phì trong dân số đã tăng gấp đôi ở người lớn
trong thế hệ vừa rồi, và tăng gấp tư ở trẻ em. Chi
phí y tế ở Mỹ cho các vấn đề có liên quan đến béo phì trong năm 2008 là
147 tỉ đô la Mỹ.
Cách ngăn ngừa mập phì hiệu quả nhất là thay đổi lối sống
lành mạnh, bằng cách kết hợp thể dục vừa phải, thích hợp với ăn uống lành
mạnh.
Nói về thể dục, thể thao: Theo một số thống kê, ở Hoa Kỳ,
việc thiếu vận động thể lực có thể dẫn đến ít nhất là 250,000 (một phần
tư triệu) tử vong hàng năm.
Mặc dù là các hướng dẫn cấp quốc gia ở Mỹ khuyến cáo việc
vận động thể lực từ vừa đến mạnh (moderate-intensity physical activity)
ít nhất là ba mươi phút mỗi ngày, ít nhất là năm ngày mỗi tuần, hiện nay,
đại đa số người Mỹ chưa đạt được mục tiêu này.
Vận động thể lực vừa (moderate physical exercise) là vận
động tương đương với việc đi bộ nhanh. Ví dụ như đi bộ xuống thang lầu,
làm vườn, làm việc nhà, tập dưỡng sinh (tai chi), sửa xe.
Vận động thể lực mạnh (vigorous exercise) là vận động tường
đương với việc chạy bộ nhanh hay chậm (running or jogging). Ví dụ như
đi bộ lên thang lầu, chơi quần vợt (tennis), đá banh (soccer), bóng rổ
(basketball).
Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng hoạt động thể lực vừa phải
và thường xuyên, đều đặn có thể giúp cải thiện sức khoẻ tâm thần, góp
phần cải thiện các bệnh tiểu đường, cao huyết áp, cao mở trong máu.
Hoạt động thể lực cũng giúp phòng loãng xương, tăng cường
sinh lực, hoạt động tính dục; ở người lớn tuổi, nó góp phần duy trì được
khả năng vận động, giảm sự tàn phế, giúp giảm nguy cơ bị té ngã.
Hiện nay các hội y khoa, sức khoẻ lớn nhất của Hoa Kỳ đều
đồng ý với khuyến cáo mọi người vận động thể lực, tập thể dục vừa hay
mạnh ít nhất năm ngày mỗi tuần, ba mươi phút mỗi ngày. Kể tên một số trong
các tổ chức này: Các Trung Tâm Phòng và Kiểm Soát Bệnh Hoa Kỳ (CDC-The
Centers for Disease Control and Prevention), Hội Các Bác Sĩ Chuyên Về
Thể Thao Hoa Kỳ (American College of Sports Medicine), Hội Các Bác Sĩ
Phẩu Thuật Hoa Kỳ (U.S. Surgeon General), Hội Y Khoa Phòng Ngừa Hoa Kỳ
(American College of Preventive Medicine).
Các nguyên tắc chính trong việc vận động thể lực, tập thể
dục được nêu ra trong bản đúc kết nói trên là:
• Hoạt động càng nhiều càng tốt (miễn là vừa sức)
• Tập đều đặn quan trọng hơn là cường độ tập (accumulated
time is more important than intensity)
• Vận động thể lực có thể chia ra nhiều lần, mỗi
lần khoảng mười phút nếu ta không đủ sức tập một lúc 30 phút, hoặc không
có đủ thì giờ để tập ngay một lúc 30 phút (activity can be accumulated
in 10-minute increments)
• Các hoạt động thể lực liên quan đến công việc
thường ngày của mỗi người thường dễ được tiếp tục lâu dài hơn là các hoạt
động “có bài bản” (như đến các trung tâm thể dục thể thao –gym-, dù rằng
nếu làm được điều này đều đặn thì quá tốt). Ví dụ của một số hoạt động
thường ngày có thể tận dụng cho việc vận động thể lực là đậu xe xa một
chút để đi bộ, đi bộ đến các tiệm gần nhà thay vì lái xe, đi bộ lên xuống
lầu thay vì dùng thang máy, đẩy máy cắt cỏ thay vì dùng xe cắt cỏ, hút
bụi thường xuyên trong nhà, ngồi đạp xe đạp hoặc đi bộ trên máy trong
lúc coi tivi (thay vì ngồi, nằm coi tivi)…
Còn về dinh dưỡng, chúng ta sẽ nhắc lại trong một kỳ khác.
Thân mến,
Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng, Chuyên
Khoa Nội Thương
nguyentranhoang@aol.com
(714) 531-7930
Disclaimer: Mục này chỉ nhằm cung cấp các thông tin về sức khoẻ có tính cách tổng quát. Cho các vấn đề cụ thể, chi tiết cuả từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.
TAGS: Mập phì, Tuổi thọ, Ung thư tử cung, Vận động thể lực, Đi bộ xuống thang lầu, Làm vườn, Làm việc nhà, Tập dưỡng sinh (tai chi), Sửa xe, Chạy bộ nhanh hay chậm (running or jogging), Đi bộ lên thang lầu, Chơi quần vợt (tennis), Đá banh (soccer), Bóng rổ (basketball), Cải thiện sức khoẻ tâm thần, Tiểu đường, Cao huyết áp, Cao mở trong máu, Chỉ số cân nặng (Body Mass Index-BMI), Loảng xương, Tăng cường sinh lực, Hoạt động tính dục, Duy trì khả năng vận động, giảm tàn phế, Giảm nguy cơ té ngã, Nguyen Tran Hoang
