CHƯƠNG
TRÌNH CHỐNG LAO TẠI VIỆT NAM
(Tin của
Thông tấn xã Việt-nam VNS ngày 03.25.08)
Cung cấp thông tin: bs Huỳnh-Đỗ-Phi, M.D., MPH
Phiên dịch: Ds Lê-văn-Nhân
Hôm qua 03.24.08 dân Hà-nội xuống đường tuần hành để đánh
dấu ngày chống lao trên thế giới. Việc này xảy ra khi Việt-nam chuẩn bị
làm cho toàn quốc ý thức được bệnh và cải thiện chất lượng phòng xét nghiệm
để nhận diện người mắc bệnh và giảm thiểu lan truyền bệnh.
Mặc dầu bệnh lao có thể chữa tuyệt, mỗi năm có khoảng 2 triệu người ở
vùng Tây Thái-bình-dương và 9 triệu người trên khắp thế giới phát sinh
bệnh.
Mỗi năm tại Việt-nam , khoảng 100 000 người sinh bệnh lao và 20 000 người
chết. Việt-nam đứng hạng thứ 13 trong số 22 quốc gia có số bệnh nhân lao
được báo cáo cao nhất.
Cách đây 11 năm, Việt-nam đã đạt được mục tiêu toàn cầu để tìm và trị
bệnh, nhưng số ca bệnh báo cáo không thuyên giảm.
Phòng xét nghiệm trở nên chỗ nối yếu kém nhất trong
chuỗi kiểm soát bệnh lao, đưa đến nhiều vấn đề khác nhau từ bi quan cho
đến kết quả sai lạc. Phòng xét nghiệm thường bị người quản trị chương
trình đánh giá thấp, không được bác sĩ để ý và bị các ân nhân hay những
nguồi cung cấp tài khoản bỏ quên. Nhưng cơ quan Y-tế thế giới, đã ghi
rõ trong buổi họp báo hôm qua, phòng xét nghiệm là nền tảng kiểm soát
bệnh lao.
Theo lời bác sĩ Jean-Marc Olive, đại diện tổ chức
Y-tế thế giới tại Việt-nam, dụng cụ chẩn đoán chất lượng cao tuyệt đối
là cần thiết để kiểm soát bệnh hữu hiệu và phải làm việc nhiều hơn nữa
để trang bị những phòng xét nghiệm với dụng cụ thích hợp để đối phó với
thử thách trước mắt. Xét nghiệm chẩn đoán bệnh lao thay đổi rất nhanh
không thể bị bỏ quên lâu hơn nữa.
Tại Việt-nam, một vài dự án sơ khởi tại một số địa
phương đã cải thiện hệ thống kiểm tra chất lượng đàm hữu hiệu và tin cậy.
Cơ quan điều hành quốc gia bệnh lao và đường hô hấp đang phát triển hệ
thống này cho toàn quốc cuối năm nay.
Để đối phó với bệnh lao kháng nhiều thuốc (MDR-TB)
và dịch bệnh HIV leo thang, Việt-nam cũng có kế hoạch tăng nhanh số bệnh
viện ở những nơi làm nuôi cấy và thử nghiệm bệnh lao.
Nuôi cấy khuẩn lao là những bước căn bản để nhận
diện lao kháng nhiều thuốc và có một cái nhìn trung thực của vấn đề này.
Góp ý của người dịch:
Mặc dầu bệnh lao trị lành được trong giai đoạn đầu, nhưng
khi trở nên kháng thuốc nhất là cục kháng (XDR-TB) điều trị rất tốn kém
và có thể không thành công. Cũng cần làm cho mọi người trong nước ý thức
được bệnh lao gây tử vong chỉ thua HIV/AIDS mà thôi. Bệnh lao là bệnh
của người nghèo khổ, nhất là ở các đô thị đông người, nhà nước phải có
bổn phận trách nhiệm lo cho người nghèo.
Tổ chức y tế thế giới tại Việt-nam cũng nên cho kiểm tra trình độ hiểu
biết của các bác sĩ tại các bệnh viện lao trung ương ở Hà-nội và Saigon
về sử dụng thuốc trị lao để có kế hoạch tái huấn luyện cho tất cả nhân
viên trị lao trên toàn quốc. Thí dụ thuốc nên uống mỗi ngày 1 lần và không
nên ngưng thuốc vì sẽ làm cho vi trùng tái sinh, làm bệnh năng hơn. Những
thuốc nào bắt buộc phải dùng thêm vitamin B6 phải được tuân theo. Ngoài
ra, khi dùng thêm D-cycloserin hay dùng thêm thuốc tiêm nhóm aminoglycosid
cần phải đo nồng độ thuốc, các bệnh viện lao ở Việt-nam có thực hiện được
không?
Ds Lê Văn Nhân
Copyright,
2008. Muốn phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn
Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
