CHỦ
ĐỀ NGÀY TĂNG HUYẾT ÁP THẾ GIỚI 2009
VÀ GÓC NHÌN VIỆT NAM
ThS Đào Duy An
Ủy viên Ban chấp hành Hội Tăng huyết áp Việt Nam
Bác sỹ trưởng, Vietcare Co., Ltd, Tp HCM
Tăng
huyết áp là bệnh lý tim mạch phổ biến nhất
hiện nay trên toàn cầu cũng như tại Việt
Nam, gây tử vong, biến chứng và di chứng nhiều
nhất: hiện có 1,5 tỉ người mắc và 7,1
triệu người trên thế giới chết vì tăng
huyết áp mỗi năm. Ngày Tăng huyết áp Thế
giới năm nay (17/5/2009), lần thứ 5 trên thế
giới và lần thứ 3 tại Việt Nam, có chủ
để “Tăng huyết áp và muối:
hai kẻ giết người thầm lặng”; dịp này, các tổ
chức và cá nhân hoạt động thiện nguyện
nhằm cải thiện nhận thức, phát hiện,
điều trị và kiểm soát tăng huyết áp
tại cộng đồng.
Tăng huyết áp phần lớn
không có triệu chứng, xảy ra trước khi có
biến chứng (chết đột ngột,
nhồi máu cơ tim, đột quỵ, xơ vữa
động mạch…) 10-20 năm. Muối ăn giúp
cân bằng nội môi, là thành phần thiết yếu
của cơ thể. Tuy nhiên, ăn 6 g muối/ngày trở
lên lâu dài sẽ gây tăng huyết áp và một số
bệnh khác.
Hiện nay, bên
cạnh nỗ lực giúp cộng đồng nhận
biết con số huyết áp của chính mình nhằm
phát hiện và kiểm soát tốt tăng huyết áp,
Liên đoàn Tăng huyết áp Thế giới, Hội
Thận học Quốc tế và Tổ chức Y tế
Thế giới kêu gọi các chính phủ, các nhà sản
xuất thực phẩm, các tổ chức thiện
nguyện và cộng đồng áp dụng các biện
pháp giảm muối ăn sao cho mỗi người
ăn vào dưới 6 g/ngày.
Cha ông chúng ta sớm biết tác
dụng cũng như tác hại của muối ăn
thể hiện qua tục ngữ như “cá không ăn muối cá ươn”, “muối mặn gừng cay”, “ăn mặn
khát nước”. Chúng ta bằng vốn sống kế thừa
từ tổ tiên và bằng nền tảng y học
hiện đại ngay từ bây giờ áp dụng các
biện pháp giảm muối để cải thiện
tình trạng tăng huyết áp đang có xu hướng
ngày càng tăng nhất là trong bối cảnh chế
độ ăn kiểu Tây ngày càng phổ biến và
hội nhập kinh tế toàn cầu.
Giảm muối từ từ
(sau vài ba tháng), để quen với khẩu
vị lạt bằng các cách cụ thể như ăn
mì tôm thì không dùng hết gói bột nêm đến lúc không
cần bột nêm, ăn bánh mì thì giảm xì dầu rồi
không cần xì dầu, giảm đến không thêm mắm
muối vào cơm canh, ăn rau thì giảm nước
chấm, giảm ăn đồ chế sẵn (vì nhiều muối).
Tác dụng của giảm muối
lên huyết áp rất lớn: với chế độ
ăn ít muối, huyết áp tâm thu giảm 7,1 mm Hg ở
người bình thường và giảm 11,5 mm Hg ở
người tăng huyết áp; các nghiên cứu đã
chứng minh huuyết áp tâm thu giảm 10 – 12 mm Hg, huyết
áp tâm trương giảm 5 – 6 mm Hg trong vài năm sẽ
làm giảm 38% đột quỵ và 16% bệnh mạch
vành. Nếu giảm được một nửa lượng
muối ăn hàng ngày thì thế giới sẽ cứu
được 2,5 triệu người chết do đột
quỵ, bệnh mạch vành và bệnh thận mạn
mỗi năm.
Nỗ lực giảm muối
vô cùng quan trọng và lợi chi (cost-effectiveness) đối với Việt
Nam hiện nay vì người Việt ăn 18 – 22 g muối/ngày
và tùy từng vùng mà thói quen ăn mặn lại khác nhau
như Hà Nam, Yên Bái là 13 – 15 g/người/ngày, trong khi
ở các vùng biển hay các nơi còn nghèo, mức độ
này lại tăng lên gấp 2-3 lần.
Nỗ lực giảm muối
cũng như nỗ lực phát hiện và kiểm soát
tăng huyết áp phụ thuộc bạn, tôi, cộng
đồng và chính phủ.
Thạc sĩ Đào Duy An
Copyright, 2009. Muốn
phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược
Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
